Η έκθεση θα γίνει;

Δύσκολο να μπαίνει ο Μάιος και να μη σκεφτώ τον Λευτέρη Βογιατζή που έφυγε εκείνη τη Μεγάλη Πέμπτη, 2 Μαΐου, του 2013. Δώδεκα χρόνια μετά επιστρέφω – και δεν είμαι η μόνη. Ολοι μας επιστρέφουμε στο θέατρο που μας έμαθε ο Βογιατζής, στα έργα που μας σύστησε, στις παραστάσεις που μας καθόρισαν, στα πράγματα που μοιραστήκαμε, στην αισθητική και τη λεπτομέρεια που απέπνεαν όλα όσα έφτιαχνε. Είτε γιατί κάποιοι σκηνοθετήθηκαν και έπαιξαν στο Θέατρο της οδού Κυκλάδων είτε γιατί κάποιοι από εμάς είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε από κοντά και να συνομιλούμε μαζί του είτε γιατί – και είναι οι πιο πολλοί – υπήρξαν θεατές που παρακολούθησαν τις θεατρικές του δημιουργίες και μοιράστηκαν το όραμά του.

Ωστόσο δύο χρόνια μετά την επέτειο της πρώτης δεκαετίας από τον θάνατό του, το 2023, και εκείνη η έκθεση που είχε ανακοινωθεί ότι θα πραγματοποιηθεί παραμένει στον αέρα. Οι ανακοινώσεις αφορούσαν μια μεγάλη έκθεση με όλο το αρχείο του Λευτέρη Βογιατζή, που έχει περάσει πια στα χέρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης, και επρόκειτο να εγκαινιασθεί στους χώρους της, στον 4ο όροφο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το δεύτερο μισό τού ’23.

Και τι δεν περιλαμβάνει το αρχειακό αυτό υλικό! Φωτογραφίες, προγράμματα, ηχογραφημένες αλλά και μαγνητοσκοπημένες παραστάσεις με την υπογραφή του, σημειώσεις και ημερολόγια από τις θεατρικές του δουλειές, σκηνογραφικό υλικό (σκηνικά και κοστούμια) και μακέτες, κριτικές, συνεντεύξεις, προσωπικά αντικείμενα και πόσα ακόμη… Διότι πέρα από τα ντοκουμέντα της προσωπικής, θεατρικής του διαδρομής, στο αρχείο περιλαμβάνονται κινηματογραφικές ταινίες, βιβλία και μαγνητοσκοπημένες παραστάσεις από ευρωπαϊκά θέατρα που είτε είχε παρακολουθήσει είτε τον ενδιέφεραν.

Μια τέτοια έκθεση, πέρα από την τιμητική διάσταση στη μνήμη του Λευτέρη Βογιατζή, εμπεριέχει και ιδιαίτερη αξία για τη σύγχρονη θεατρική κληρονομιά του τόπου μας. Γιατί μέσα από τα στοιχεία και τα ντοκουμέντα σκιαγραφείται, πέρα από την προσωπικότητα του ίδιου του έλληνα σκηνοθέτη, και μια ολόκληρη θεατρική εποχή. Μια εποχή που μας έχει διαμορφώσει και μας ακολουθεί.

Οι μεγάλες και σημαντικές εκθέσεις δεν χρειάζονται απαραίτητα, επετείους. Αρκεί να γίνουν. Η δεκαετία πέρασε. Φτάσαμε στη 12ετία. Μήπως ήρθε η ώρα να γίνει αυτή η έκθεση για τον Λευτέρη Βογιατζή;