Επιβράδυνση του ρυθμού{CR}ανάπτυξης σε όλο τον κόσμο

Σημαντική επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης σε όλο τον κόσμο – που μπορεί να γίνει ακόμη μεγαλύτερη λόγω της σκληρής εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ – προβλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την παγκόσμια οικονομία λόγω των χωρίς προηγούμενο δασμών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Στην έκθεσή του για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικής (World Economic Outlook), το ΔΝΤ προβλέπει ότι ο ρυθμός της παγκόσμιας ανάπτυξης αναμένεται να μειωθεί στο 2,8% το 2025 και στο 3% το 2026 – από 3,3% και για τα δύο έτη με βάση τις προηγούμενες προβλέψεις του Ταμείου τον Ιανουάριο του 2025. Πρόκειται για σωρευτική πτωτική αναθεώρηση των προβλέψεων κατά μισή ποσοστιαία μονάδα και για συνολική ανάπτυξη πολύ κάτω από τον ιστορικό 3,7% μέσο όρο στο διάστημα 2000 με 2019.

Η ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,8%, ρυθμός που είναι χαμηλότερος (-0,9%) σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιανουαρίου 2025. Αυτό οφείλεται στη μεγαλύτερη πολιτική αβεβαιότητα και τη χαμηλότερη ζήτηση, όπως σημειώνεται. Ουσιαστικά το ΔΝΤ προειδοποιεί ακόμη και για ύφεση στις ΗΠΑ, ενώ υπερασπίζεται τη νομισματική πολιτική από τη FED. Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Πιερ Ολιβιέ Γκουρίντσας δεν παρέλειψε μάλιστα να τονίσει την ανάγκη για διατήρηση της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών.

Η ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να φτάσει φέτος στο 0,8% (-0,2%). Ειδικά για τη Γερμανία προβλέπεται πλέον μηδενική ανάπτυξη για το 2025 και ανάπτυξη μόλις 0,9% για το 2026. Πολύ χαμηλά είναι τα ποσοστά της Ιταλίας με προβλέψεις για ανάπτυξη μόλις 0,4% φέτος και 0,8% του χρόνου και της Γαλλίας με 0,6% και 1% αντίστοιχα. Για την Κίνα προβλέπεται φέτος ανάπτυξη 4% αντί για 4,6% και για το 2026 προβλέπεται ανάπτυξη κατά επίσης 4% αντί για 4,5%.

Το ΔΝΤ κάνει λόγο για τους μεγαλύτερους δασμούς των τελευταίων εκατό χρόνων ως βασικό λόγο των αναθεωρήσεων αυτών. Το τοπίο στην οικονομία έχει αλλάξει καθώς οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο αλλάζουν τις πολιτικές και οικονομικές τους προτεραιότητες.

Καταλύτης όλων αυτών είναι πως από τις αρχές του 2025 έχουν ανακοινωθεί και εφαρμοστεί σειρά από νέους δασμούς από τις ΗΠΑ και ανταποδοτικούς δασμούς από τους εμπορικούς της εταίρους και στη συνέχεια νέοι δασμοί από τις ΗΠΑ, σε επίπεδα που ο κόσμος δεν έχουν δει εδώ και έναν αιώνα – αναφέρει το ΔΝΤ.

«Αυτό από μόνο του είναι ένα σημαντικό αρνητικό σοκ για την ανάπτυξη. Ο απρόβλεπτος ρυθμός με το οποίο εξελίσσονται αυτά τα μέτρα έχει επίσης αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα και τις προοπτικές και, ταυτόχρονα, καθιστά δυσκολότερες από ό,τι συνήθως τις εκτιμήσεις» για τη συνέχεια, σημειώνεται στην έκθεση.

Χτυπά καμπανάκι

Την ίδια στιγμή το ΔΝΤ χτυπά καμπανάκι ότι τα μικρά περιθώρια δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής «αποδυναμώνουν την ανθεκτικότητα» της οικονομίας σε μελλοντικούς κραδασμούς.

Προειδοποιήσεις υπάρχουν επίσης για νέες αναταραχές στις αγορές. Οι αποκλίνουσες και ταχέως μεταβαλλόμενες στάσεις πολιτικής ή η επιδείνωση του κλίματος θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόσθετες αναταράξεις στις αγορές και ανατιμολόγηση περιουσιακών στοιχείων, πέρα από αυτές που καταγράφηκαν μετά την ανακοίνωση των σαρωτικών δασμών στις 2 Απριλίου από τις ΗΠΑ, σημειώνεται. Οι έντονες μεταβολές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τις ροές κεφαλαίων, ειδικά για οικονομίες που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα χρέους, αποτελούν επίσης ιδιαίτερα σημαντική πρόκληση. «Μπορεί να επακολουθήσει ευρύτερη χρηματοπιστωτική αστάθεια, συμπεριλαμβανομένου του πλήγματος στο διεθνές νομισματικό σύστημα», προειδοποιεί το ΔΝΤ.

Την ίδια στιγμή, η εξυπηρέτηση των υψηλών επιπέδων χρέους γίνεται πιο δύσκολη σε δυσμενείς παγκόσμιες χρηματοοικονομικές συνθήκες. Η πιο περιορισμένη διεθνής αναπτυξιακή βοήθεια μπορεί να αυξήσει την πίεση στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, ωθώντας τις βαθύτερα στο χρέος ή απαιτώντας σημαντικές δημοσιονομικές προσαρμογές, με άμεσες συνέπειες για την ανάπτυξη και το βιοτικό επίπεδο, σημειώνεται.

Οι παρατεταμένες επιπτώσεις της πρόσφατης κρίσης λόγω της ακρίβειας, σε συνδυασμό με τον εξαντλημένο χώρο άσκησης δημοσιονομικής πολιτικής για νέες δαπάνες και τις χαμηλές μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, «θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν κοινωνική αναταραχή», είναι επίσης το καμπανάκι που χτυπά το ΔΝΤ.