«Καμπούλ», ώρα μηδέν

Καμπούλ, 15 Αυγούστου 2021. Μια πόλη σε αναμονή, ένα έθνος σε τεντωμένο σκοινί. Οι Ταλιμπάν βρίσκονται προ των πυλών καιη αφγανική πρωτεύουσα βυθίζεταιστο χάος, με την αγωνία, τον πανικόκαι την απόγνωση των ανθρώπων της να φωλιάζουν σε κάθε γωνιά της. Διπλωμάτες, στρατιώτες και οικογένειες παγιδεύονται σε μια εφιαλτική φυγή, ενώ η διεθνής κοινότητα προσπαθεί απεγνωσμένα να εκκενώσει τα στελέχη της. Στο αεροδρόμιο συνωστίζονται χιλιάδες ψυχές που επιζητούν να ξεφύγουν από μια πραγματικότητα η οποία αλλάζει αμετάκλητα αλλά δεν μπορούν να σωθούν όλοι τους.

Αυτές τις ώρες που συγκλόνισαν τον κόσμο ανασυνθέτει η σειρά «Kabul», η νέα διεθνής συμπαραγωγή της Cosmote TV με μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες. Τα έξι επεισόδια της δραματικής παραγωγής που έκαναν πρεμιέρα πριν από λίγες ημέρες στο φεστιβάλ Series Mania, το σημαντικότερο στην Ευρώπη, αφιερωμένο αποκλειστικά στις τηλεοπτικές σειρές, και είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε, μεταφέρουν τον θεατή στον πυρήνα αυτής της κρίσης. Βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα, η «Kabul» φέρνει σε πρώτο πλάνο την ανησυχία της διαφυγής και την ανθρώπινη ανάγκη για επιβίωση, μέσα από μια δραματοποίηση που αποφεύγει να πάρει πολιτική θέση για όσα συνέβαλαν στην πτώση της χώρας στα χέρια των Ταλιμπάν και τις ευθύνες των δυτικών δυνάμεων. Η αφήγηση εστιάζει στην ένταση και τον ανθρώπινο παράγοντα μιας ιστορικής κατάρρευσης και γι’ αυτό καταφέρνει να αγγίξει ευαίσθητες χορδές.

Η ΥΠΟΘΕΣΗ. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε πολλαπλά επίπεδα. Το πρώτο είναι η καταγραφή της απεγνωσμένης προσπάθειας των Αφγανών που σχετίζονταν για σχεδόν δύο δεκαετίες με τις διεθνείς δυνάμεις της Καμπούλ να γλιτώσουν από την μήνιν των Ταλιμπάν, αναζητώντας τη σωτηρία τους στη φυγή. Το δεύτερο είναι το σχέδιο εκκένωσης που εκπονούν οι ξένοι αξιωματούχοι στην πόλη και περιλαμβάνει όχι μόνο τη μεταφορά όλων των απόρρητων εγγράφων με αεροπλάνα πίσω στη Δύση για να μην πέσουν στα χέρια των ισλαμιστών, αλλά και του ανθρώπινου δυναμικού των πρεσβειών μαζί με τους αφγανούς συνεργάτες τους και τους κατόχους βίζας. Ενα ακόμα επίπεδο είναι η στρατιωτική διάσταση αυτής της φυγής για την εξουδετέρωση των απειλών από τον ISIS που θέλει να τη βάψει στο αίμα των «απίστων», όπως τους χαρακτηρίζουν οι φονταμενταλιστές, αλλά και τη σωτηρία στελεχών των αφγανικών δυνάμεων ασφαλείας που υπερασπίστηκαν για χρόνια την ακεραιότητα των εδαφών τους, συχνά στο πλάι των Αμερικανών ή των Ευρωπαίων. Κοινή συνισταμένη όλων είναι το πέπλο της αβεβαιότητας που καλύπτει τα βήματα των ηρώων, η έντονη συναισθηματική τους φόρτιση και βέβαια η απελπισία που βαδίζει χέρι χέρι μαζί τους.

Η σειρά γυρίστηκε αποκλειστικά στην Ελλάδα («ΤΑ ΝΕΑ» είχαν βρεθεί στα γυρίσματα) κι έχει μεγάλο ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς τη μεταμόρφωση χαρακτηριστικών σημείων όπως οι εγκαταστάσεις της Χαλυβουργικής στην Ελευσίνα, τα στρατιωτικά αεροδρόμια Τατοΐου και Ελευσίνας, το Ολυμπιακό Στάδιο και το Ιδρυμα Χατζηκώστα στο Μαρούσι σε αφγανικά τοπία. Ωστόσο, ένα κρυφό σημάδι ελληνικότητας στα πλάνα ήταν τα καμένα δέντρα της Βαρυμπόμπης που έστεκαν στην κατά τα άλλα έρημο της Καμπούλ, σύμφωνα με το σενάριο. Το ελληνικό άρωμα της παραγωγής δεν περιορίστηκε εκεί, αλλά ήταν επίσης έντονο στο υποκριτικό τμήμα της παραγωγής.

Από τους εκατοντάδες βοηθητικούς ηθοποιούς που συμμετείχαν στα γυρίσματα κι απέδωσαν εξαιρετικά αληθοφανώς με τα βλέμματα, τις χειρονομίες και τα κορμιά τους την απόγνωση των πολιτών της αφγανικής πρωτεύουσας μέχρι τους πρωταγωνιστές που αφομοίωσαν τους ρόλους τους αποτελεσματικά. Δεν μπορούμε να μη σταθούμε στη σπαρακτική ερμηνεία του Βασίλη Κουκαλάνι που, μιλώντας πειστικά αφγανικά, υποδύθηκε τον σύζυγο ανώτατης δικαστού που καταδίκαζε εγκληματίες Ταλιμπάν και δόθηκε με όλες του τις δυνάμεις στην προσπάθεια να διασώσει εκείνη και την κόρη τους μέσω της γαλλικής πρεσβείας, θυσιάζοντας τη δική του φυγή από το καθεστώς. Στιβαρή η παρουσία του Χρήστου Βασιλόπουλου στον ρόλο του υπευθύνου ασφαλείας της ιταλικής πρεσβείας με εξαιρετική χρήση των αγγλικών, όπως και του Δημήτρη Ξανθόπουλου που παρουσιάζεται ως στρατηγός του αφγανικού στρατού που αιχμαλωτίζεται από τους Ταλιμπάν.

ΤΟ ΚΑΣΤ. Οσον αφορά το διεθνές καστ, αυτό αποτελούνταν από τον Ερικ Ντέιν που έδωσε αληθοφανή υπόσταση σε στέλεχος της CIA, την Τζιν Γκουρσό, ένα δείγμα εκρηκτικούστρατιώτη με μετατραυματικό σύνδρομο και υψηλό αξιακό σύστημα, τον Ολιβιέ Ραμπουρντάν και τον Σερβίν Αλεναμπί.

Οι καλύτερες ερμηνείες, ωστόσο, ήταν του Τζόναθαν Ζακάι, του τηλεοπτικού επικεφαλής ασφαλείας της γαλλικής πρεσβείας με ανεπτυγμένη αίσθηση ευθύνης κι ανθρωπιάς για τους Αφγανούς που χρήζουν προστασίας, της Χάνα Αμπντόχ στον ρόλο της γιατρού που φεύγει να σωθεί από το θεοκρατικό καθεστώς αλλά δεν εγκαταλείπει τους ασθενείς της, της Νταρίνα αλ-Τζουντί, που αποτυπώνει ρεαλιστικά μια γυναίκα που ορθώνει το ανάστημά της στους Ταλιμπάν, αλλά και του Τζιανμάρκο Σαουρίνο, ο οποίος ως ιταλός πρόξενος οδηγείται στα άκρα για να διασώσει όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες.

Η «Kabul» αποτελεί μια παραγωγή αξιώσεων που δικαίως διεκδικεί την προσοχή των τηλεθεατών. Είναι μια καλοδουλεμένη σειρά με ανθρώπινη αφήγηση, η οποία ανοίγει ένα κεφάλαιο από την πρόσφατη ιστορία που πρέπει να εξετάσουμε ξανά. Αν κι ασφαλώς η παρουσίαση των γεγονότων γίνεται μέσα από ένα δυτικό πρίσμα, πέφτει με ορμή στην καρδιά του χάους των Ταλιμπάν αλλά αφήνει μια μικρή χαραμάδα φωτός να διαπεράσει ένα τόσο σκοτεινό καθεστώς όταν δείχνει έναν πολεμιστή τους να διασώζει τη γιατρό οδηγώντας τη με ασφάλεια στο αεροδρόμιο, ακούγοντας την ιστορία της. Βάζει τον τηλεθεατή να αναπνέει στον ρυθμό της απεγνωσμένης προσπάθειας των Αφγανών να εγκαταλείψουν τη χώρα, να τους συμπονεί στα προβλήματά τους και να καθηλώνεται από την ένταση των στιγμών που διατηρείται μέχρι το έκτο επεισόδιο. Οι χαρακτήρες δεν είναι απλοί θεατές αλλά άνθρωποι με διλήμματα που δεν τους επιτρέπεται να λυγίσουν από το βάρος της αποστολής τους.

Η τελευταία σκηνή της πρόποσης των Δυτικών στις γυναίκες του Αφγανιστάν και η αφιέρωση στους τίτλους τέλους για εκείνες που πλέον είναι αντιμέτωπες με τη φρίκη, δίνουν τροφή για σκέψη για αυτή την τραγωδία δίχως κάθαρση.