«Η ΕΕ χάνει επιχειρήσεις γιατί αποφεύγει το ρίσκο»

Η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει μια μακρόπνοη φορολογική μεταρρύθμιση που να ενθαρρύνει την ανάπτυξη, σύμφωνα με τον Ντάνιελ Μπαν, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Tax Foundation, τον οποίο συνάντησαν «ΤΑ ΝΕΑ» κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα για το 1ο Φόρουμ Οικονομικής Ελευθερίας του ΚΕΦίΜ.

Σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», ο Ντάνιελ Μπαν δεν θεωρεί ότι η Ελλάδα και η ΕΕ χρειάζονται ένα ενιαίο φορολογικό σύστημα. Κατά τη συζήτηση με τον Ντάνιελ Μπαν αναλύθηκε το θέμα της επιβολής δασμών από τον νέο αμερικανό πρόεδρο Τραμπ και των επιπτώσεων στο εμπόριο, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και το επιχειρηματικό περιβάλλον σε ΗΠΑ και Ευρώπη.

Θα βάλουμε και πάλι σύνορα στην οικονομική μας ζωή ύστερα από περίπου 50 χρόνια ελεύθερου παγκοσμιοποιημένου εμπορίου μετά τους δασμούς Τραμπ;

Φοβάμαι ότι ο προστατευτισμός του Τραμπ θα ενθαρρύνει τον προστατευτισμό σε άλλες δικαιοδοσίες και όχι μόνο έναντι των ΗΠΑ. Αλλά νομίζω ότι η Ευρώπη και η ΕΕ ειδικότερα έχουν την ευκαιρία να ωριμάσουν μέσα από αυτό. Είναι μια ευκαιρία να εξεταστούν τα εμπόδια της εσωτερικής αγοράς, η αποτελεσματικότητα στη ρύθμιση των επιχειρήσεων και στη φορολογία. Μία από τις υποσχέσεις της ΕΕ ήταν πάντα η δύναμη της εσωτερικής αγοράς. Αλλά αυτή η υπόσχεση δεν έχει πραγματοποιηθεί πραγματικά, εν μέρει επειδή οι χώρες της Ευρώπης έχουν βασιστεί στις ΗΠΑ ως μεγάλη εξωτερική αγορά για τα προϊόντα τους.

Είναι σαφές ότι ο κόσμος είναι κατακερματισμένος. Το ερώτημα που πρέπει να θέσει κάθε χώρα ή δικαιοδοσία είναι αν οι πολιτικές της είναι κατάλληλες για έναν κατακερματισμένο κόσμο. Αν η απάντηση είναι αρνητική, τότε πρέπει να αναρωτηθείς τι κάνω λάθος στο εμπόριο, στη ρύθμιση των επιχειρήσεων, ακόμα και στην άμυνα. Νομίζω ότι ιδιαίτερα στην Ευρώπη πολλές χώρες θα αποτύγχαναν σε αυτό το τεστ, γιατί και στα τρία μέτωπα υπήρχε για χρόνια η παραδοχή ότι το ευρωπαϊκό μοντέλο απλώς λειτουργεί. Αν οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να αποδεχτούν χαμηλότερη ανάπτυξη, ίσως αυτό να είναι αρκετό. Αλλά η χαμηλότερη ανάπτυξη δεν λύνει τίποτα σε έναν κατακερματισμένο κόσμο. Οποιο πρόβλημα και αν αντιμετωπίζει ο κόσμος, μόνο η ισχυρή ανάπτυξη μπορεί να υποστηρίξει τις λύσεις.

Σε ποιον βαθμό σκοτώνει την ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα το ρυθμιστικό πλαίσιο;

Το ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα και τους νέους τομείς της οικονομίας. Αυτό δεν ισχύει μόνο στην Ευρώπη, αλλά είναι προβληματική η ευρωπαϊκή προσέγγιση που λέει ότι πρέπει να δημιουργήσουμε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για κάθε νέο τομέα, και αν δεν το κάνουμε θα αποτύχουμε. Αυτό είναι το αντίθετο από τις ΗΠΑ, εν μέρει επειδή η δική μας (αμερικανική) ρυθμιστική προσέγγιση είναι πολύ αργή. Αλλά η ευρωπαϊκή νοοτροπία αποστρέφεται υπερβολικά το ρίσκο. Και αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι που θέλουν να αναλάβουν ρίσκο βλέπουν την αποστροφή που υπάρχει σε κυβερνητικό επίπεδο και λένε ότι αυτό δεν αντιστοιχεί με τα δικά τους «θέλω», οπότε φεύγουν για αλλού.

Πιστεύετε ότι θα σταματήσει η μετακίνηση υποσχόμενων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων προς τις ΗΠΑ λόγω προστατευτισμού;

Δεν πιστεύω ότι ο προστατευτισμός θα επηρεάσει αυτές τις περιπτώσεις. Το ζήτημα της αγοράς κεφαλαίων αποτελεί ίσως τον σημαντικότερο παράγοντα για να φύγει μια επιχείρηση από την Ευρώπη. Αν μια επιχείρηση προσπαθεί να προσελκύσει επενδυτές για την ανάπτυξή της σε πρώτο στάδιο, οι συνθήκες είναι πολύ ευνοϊκότερες στις ΗΠΑ παρά στην ΕΕ. Εδώ και χρόνια συζητείται η εμβάθυνση της ένωσης κεφαλαιαγορών στην ΕΕ. Νομίζω όμως ότι η απάντηση είναι πως οι ευρωπαίοι ηγέτες επιθυμούν τη διατήρηση του status quo και το status quo δεν αρκεί.

Θεωρείτε ότι η ΕΕ θα πρέπει να υιοθετήσει και κοινή φορολογική πολιτική;

Οχι, δεν χρειάζεται. Αλλά αυτό που χρειάζεται είναι να απλοποιηθεί η γραφειοκρατία. Δεν χρειάζεται να υπάρχει ένας εναρμονισμένος συντελεστής, αλλά μπορεί να γίνει πολύ πιο εναρμονισμένη η συμμόρφωση στους φόρους. Η ΕΕ, μέσω διαφόρων οδηγιών και κανονισμών, εργάζεται προς την κατεύθυνση αυτή, όμως συχνά κάνει δύο βήματα μπροστά και ένα βήμα πίσω.