Αφιέρωμα στην πτώση τριών δικτατοριών με 24 ταινίες

Με ένα πρωτότυπο αφιέρωμα 24 συνολικά ταινιών γιορτάζει από χθες και ως την Τετάρτη 19 Μαρτίου τον θάνατο της δικτατορίας η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, σε συνεργασία με τις Ταινιοθήκες της Πορτογαλίας και της Ισπανίας. Στις τρεις αυτές χώρες, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία, η αποκατάσταση της Δημοκρατίας έγινε περίπου την ίδια περίοδο, πριν από 50 χρόνια, και αν το καλοσκεφτούμε η σύμπτωση είναι πραγματικά αξιοσημείωτη: η πτώση της χούντας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα το 1974 συνέπεσε με την Επανάσταση των Γαριφάλων στην Πορτογαλία που ανέτρεψε το καθεστώς του Estado Novo και έναν μόλις χρόνο αργότερα, το 1975, ο θάνατος του δικτάτορα Φράνκο στην Ισπανία σήμανε και το τέλος πολύχρονης, πολύ σκληρής δικτατορίας.

Ενδιαφέρον βρίσκει κανείς και στην επιλογή των ταινιών, η οποία από ελληνικής πλευράς έγινε από την πρόεδρο του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος κυρία Μαρία Κομνηνού. «Από το 1966, ο Ροβήρος Μανθούλης, με το “Πρόσωπο με πρόσωπο”, είχε παρουσιάσει τις υποβόσκουσες συγκρούσεις μεταξύ των μικρομεσαίων στρωμάτων και της μεταπρατικής αστικής τάξης» αναφέρει. Μέσα σε αυτό το κλίμα σκηνοθέτες διαφορετικών γενεών – ο Θόδωρος Αγγελόπουλος («Ο θίασος»), η Φρίντα Λιάππα («Μετά σαράντα μέρες», «Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις»), ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος («Μέγαρα»), ο Αλέξης Δαμιανός («Ευδοκία»), ο Παντελής Βούλγαρης («Χάππυ Νταίη») και ο Νίκος Παναγιωτόπουλος («Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας») – παρουσίασαν σημαντικό και πολύπλευρο έργο «Δημιούργησαν ταινίες που είτε εξέφραζαν αλληγορικά την αντιθετική δημόσια σφαίρα είτε υιοθέτησαν τη μορφή του ντοκιμαντέρ, του άμεσου κινηματογράφου, για να αναπαραστήσουν αγροτικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις» (όλες οι προαναφερθείσες ταινίες θα προβληθούν, όπως επίσης των νεότερων δημιουργών Ελισάβετ Χρονοπούλου («Ενα τραγούδι δεν φτάνει») και Σταύρου Στάγκου («Εμείς, όχι εγώ» – ντοκιμαντέρ).

Ισπανία και Πορτογαλία

Ποικιλομορφία αισθητικών προσεγγίσεων από την περίοδο 1973-1984 θα βρούμε και στην ισπανική επιλογή με ταινίες των Μπαζίλιο Μαρτίν Πατίνο («Τραγούδια για μετά τον πόλεμο» – ντοκιμαντέρ), Κάρλος Σάουρα («Θρέψε κοράκια»), Μάριο Καμού («Οι άγιοι αθώοι») και Πιλάρ Μιρό («Εγκλημα της Κουένκα»), ενώ το «ταξίδι» της Πορτογαλίας ξεκινά με τα «Πράσινα χρόνια» του Πάουλο Ρόσα (ταινία του 1963) και μεταπηδά στο πλαίσιο μετά το 1974, με ταινίες των Ρουί Σιμόες, Τερέζα Σα («Οι καλοί άνθρωποι της Πορτογαλίας» – ντοκιμαντέρ), Πέδρο Κόστα («Το αίμα») Ζοάο Σεζάρ Μοντέιρο («Αναμνήσεις από το κίτρινο σπίτι») και του Μανουέλ ντε Ολιβέιρα, εκπροσώπου μιας παλαιότερης γενιάς («”Οχι” ή η μάταιη δόξα της διαταγής»).

Το αφιέρωμα θα πραγματοποιηθεί στους χώρους της Ταινιοθήκης (Ιερά οδός – Κεραμεικός) και υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τραπέζης, τις πρεσβείες της Ισπανίας και της Πορτογαλίας στην Αθήνα, το Ινστιτούτο Καμόες και την Ισπανική Υπηρεσία Διεθνούς Συνεργασίας για την Ανάπτυξη, με την υποστήριξη του ΕΚΚΟΜΕΔ και του Ινστιτούτου Θερβάντες.