Ενας «Οιδίποδας» μεταξύ σαπουνόπερας και Ταραντίνο

Ενα εκρηκτικό θέαμα όπου ο χορός γίνεται ο πυρήνας της αφήγησης είναι το αποτέλεσμα της νέας σκηνοθετικής προσέγγισης του «Οιδίποδα» στο Old Vic του Λονδίνου με την υπογραφή του Μάθιου Γουόρτσους και του ισραηλινής καταγωγής χορογράφου Χόφες Σέχτερ, με αποτέλεσμα ο Ντέιβιντ Τζέις της βρετανικής εφημερίδας «The Guardian» να τιτλοφορεί την κριτική του ως εξής: «Χορός στην αρχαία ελληνική τραγωδία – γιατί όχι;», υπογραμμίζοντας ότι οι αρχαίοι Αθηναίοι ήδη συνδύαζαν την κίνηση με τον λόγο.

Η σκηνική σύνθεση δημιουργεί έναν κόσμο μυθικό και ταυτόχρονα σύγχρονο. Η Θήβα πνίγεται κάτω από έναν κατακόκκινο ήλιο. Το θέαμα εντείνεται από τον ηχητικό σχεδιασμό του Σέχτερ, με έναν συνδυασμό άγριων κρουστών και φρενήρους χορού που, όπως σχολιάζει ο κριτικός, κάνει τους τοίχους του θεάτρου να τρίζουν. Οι χορευτές παραδίδονται στον εκστατικό ρυθμό, ενώ η αλληγορική τους παρουσία αντικαθιστά τον παραδοσιακό Χορό της αρχαίας τραγωδίας.

Ωστόσο, το κείμενο της Ελα Χίκσον μοιάζει να υστερεί μπροστά στην οπτική και ηχητική μεγαλοπρέπεια της παράστασης. «Το κείμενο της Χίκσον είναι ξερό» σημειώνει ο Τζέις, ενώ o Κλάιβ Ντέιβις για τους «Times» υποστηρίζει πως «για μεγάλα διαστήματα, στην πραγματικότητα, ακούγεται σαν έργο μιας τεχνητής νοημοσύνης που έχει προγραμματιστεί να δημιουργεί διαλόγους σαπουνόπερας αναμεμειγμένους με τη σκοτεινή αισθητική που θα ταίριαζε σε μια ταινία του Ταραντίνο».

Ο Ράμι Μάλεκ, στον ρόλο του Οιδίποδα, προσεγγίζει τον ήρωα με μια απόκοσμη, σχεδόν ρομποτική ερμηνεία, μιλώντας με «μια ασαφή αμερικανική προφορά», ερμηνευτική επιλογή που ενισχύει την αίσθηση αποξένωσης και αποδυναμώνει τη συγκινησιακή δύναμη του ρόλου, ενώ οι «άκαμπτες εκφράσεις του προσώπου του θυμίζουν όλους εκείνους τους κοσμικούς εκατομμυριούχους που έχουν κάνει πάρα πολλές ενέσεις μπότοξ».

Αντίθετα, η Ιντιρα Βάρμα ως Ιοκάστη και η Σεσίλια Νομπλ ως Τειρεσίας προσδίδουν ζωντάνια στο έργο. Η Ιοκάστη μοιάζει «περισσότερο σεμνή παρά καταραμένη», ενώ ο Τειρεσίας εμφανίζεται επιβλητικός, να πατά γερά στα πόδια του.

«Σωματικό θέαμα»

Η σκηνοθετική ματιά προσφέρει ένα δυναμικό, σωματικό θέαμα που διατηρεί τη γοητεία του μύθου, ακόμα και αν το δραματουργικό βάθος μοιάζει να χάνεται σε κάποια σημεία. Η παράσταση τελειώνει με μια εικόνα ανακούφισης, με την κάθαρση, όπως επιβάλλει ο ορισμός της τραγωδίας. Ωστόσο, αφήνει πίσω της μια πικρή αίσθηση ματαιότητας. Ο Οιδίποδας ακολουθεί τον δρόμο της αλήθειας μόνο για να καταστραφεί, και το κοινό μένει με το ερώτημα: Αξιζε όλο αυτό, η καταστροφική αναζήτηση της αλήθειας, τα μυστικά και οι κραυγές;