Η υποψήφια για Οσκαρ συνεργασία Ισραηλινών και Παλαιστινίων

Το «No Other Land», ένα τολμηρό φιλμ που πραγματεύεται την καταστροφή, ήταν επίσης το πιο βραβευμένο ντοκιμαντέρ του 2024. Κέρδισε δεκάδες βραβεία από κριτικούς, κριτικές επιτροπές και κοινό σε πολλές ηπείρους συμμετέχοντας στα μεγαλύτερα διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ και τώρα είναι υποψήφιο για Οσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ. Ομως, όπως υπογραμμίζουν οι «New York Times», δεν έχει βρει διανομέα στην Αμερική.

Το θέμα του είναι η ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση την οποία προσεγγίζει μια σκηνοθετική ομάδα δύο Ισραηλινών και δύο Παλαιστινίων. Η ιστορία που αφηγείται η ταινία μιλάει για την απώλεια και τη δύναμη, τη θλίψη και τον πόνο. Οι παλαιστίνιοι σκηνοθέτες Μπασέλ Αντρά και Χαμντάν Μπαλάλ είναι ακτιβιστές και δημοσιογράφοι που ζουν στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη. Είναι εδώ και χρόνια μάρτυρες της κατεδάφισης των σπιτιών των κατοίκων, που πραγματοποιείται από τις ισραηλινές δυνάμεις, οι οποίες ισχυρίζονται ότι η περιοχή χρειάζεται για πεδίο στρατιωτικής εκπαίδευσης με πραγματικά πυρά.

Οι κινηματογραφιστές εξηγούν ότι άρχισαν να καταγράφουν για να δημιουργήσουν μια οπτική μαρτυρία των όσων συνέβαιναν, μαζί με το γεγονός ότι πολλές οικογένειες είχαν μετακομίσει σε υπόγειες σπηλιές με ό,τι μπορούσαν να περισώσουν. Το «No Other Land» παίρνει τον τίτλο του από την κραυγή μιας γυναίκας, η οποία ρωτάει πού πρέπει να πάνε αφού τα σπίτια περνούν στις οικογένειες από γενιά σε γενιά και δεν έχουν άλλη γη.

Η ταινία αποτυπώνει αυτή την καταστροφή μεταξύ 2019 και 2023 και με αρχειακό υλικό από την οικογένεια του Αντρά. Το «No Other Land» δείχνει επίσης την αυξανόμενη, ενίοτε τεταμένη, φιλία μεταξύ του Αντρά και ενός ισραηλινού δημοσιογράφου, του Γιουβάλ Αμπραάμ, ο οποίος φτάνει στην περιοχή Μασάφερ Γιάτα με την κινηματογραφίστρια Ρακέλ Ζορ για να κάνει ρεπορτάζ στην αρχή αυτής της περιόδου, αποτελώντας το ισραηλινό ήμισυ της σκηνοθετικής ομάδας. Αυτό που βλέπουν τότε και τα επόμενα χρόνια είναι συνταρακτικό, ειδικά επειδή συμβαίνει ξανά και ξανά. Παράλληλα με τις επαναλαμβανόμενες κατεδαφίσεις, σημεία τριβής αναδύονται στη σχέση του Αντρά και του Αμπραάμ. Για παράδειγμα, ο Αμπραάμ μπορεί να ταξιδεύει ελεύθερα στη χώρα, ενώ δεν επιτρέπεται στον Αντρά, και αυτή η ένταση αρχίζει να επηρεάζει τη σχέση των δύο σκηνοθετών.

Ανεξάρτητη διανομή

Η ταινία κέρδισε το βραβείο ντοκιμαντέρ και το βραβείο κοινού στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου του Βερολίνου το 2024. Ομως το «No Other Land» δεν μπόρεσε να βρει διανομέα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε στις δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες. Γι’ αυτό και οι παραγωγοί επέλεξαν τελικά την ανεξάρτητη διανομή.

Πρόκειται για μια αλλαγή που προκαλεί ερωτήματα σχετικά με το μέλλον των ντοκιμαντέρ που δεν είναι βιογραφικά πορτρέτα μουσικών ή ιστορίες αληθινών εγκλημάτων, είδη δηλαδή που φαίνεται να προτιμούν περισσότερο οι διανομείς αυτές τις μέρες, γράφουν οι «New York Times». Η εξέλιξη αυτή μπορεί επίσης να δείχνει τι πιστεύουν οι μεγάλες εταιρείες ότι θέλει να δει το κοινό. Και, όπως γνωρίζουμε από την κουλτούρα των sequel και των επανεκκινήσεων, αυτό συχνά μετατρέπεται σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία.