Καμπάνια για την ευαισθητοποίηση των πολιτών

Το κέρδος από τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου είναι τεκμηριωμένο και αποτυπώνεται στις ανθρώπινες ζωές που έχουν σωθεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρ’ όλα αυτά, η κουλτούρα της πρόληψης δεν είναι μια εύκολη κατάκτηση (όχι μόνο εντός αλλά και εκτός συνόρων). Συχνά η σκέψη και μόνο της διάγνωσης του καρκίνου αποτελεί πηγή φόβου για πολλούς ανθρώπους, παρόλο που το 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθεί ή καλύτερα να θεραπευτεί αν ανιχνευθεί σε πρώιμο στάδιο. Στην ίδια λίστα με τα εμπόδια οφείλει κανείς να συμπεριλάβει και το στίγμα που συνοδεύει την ασθένεια – ιδίως στις τοπικές κοινωνίες –, με τους επικοινωνιολόγους που επιμελούνται τις σχετικές καμπάνιες να εξηγούν πως παρότι ο πυρήνας του μηνύματος είναι κοινός το… περιτύλιγμά του πρέπει να αλλάζει ανάλογα με τον αποδέκτη.

Στο πλαίσιο αυτό, ήδη το υπουργείο Υγείας τρέχει τηλεοπτική καμπάνια καλώντας μας να γίνουμε «προληπτικοί». Οχι επειδή φοβόμαστε μαύρες γάτες, ανοιχτές ομπρέλες, τον αριθμό 13 ή να περάσουμε κάτω από σκάλα, αλλά επειδή η πρόληψη για την υγεία μας είναι μια συνειδητή επιλογή ζωής. Το ίδιο σχέδιο θέλει σύντομα να ακολουθούν ραδιοφωνικές και διαδικτυακές καμπάνιες με στόχο να γίνουν όσο το δυνατόν περισσότεροι κοινωνοί της πληροφορίας.

Τα οφέλη. Αλλωστε, τα δεδομένα του υπουργείου Υγείας δείχνουν πως υπάρχει πολύς δρόμος ακόμη να διανυθεί έως ότου εμπεδωθούν τα οφέλη της πρόληψης. Είναι ενδεικτικό πως το πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά» αφορά 1,8 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 45-74 ετών που βρίσκονται στη χώρα μας και διαθέτουν ΑΜΚΑ, εντούτοις μόλις το 32% των δικαιούχων ανταποκρίθηκε. Αντίστοιχα, μόλις δύο στους 10 δικαιούχους για δωρεάν έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου έχουν επισκεφθεί το φαρμακείο της γειτονιάς για να προμηθευτούν το self-test, αν και έχουν λάβει SMS 2,8 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες ηλικίας 50-69 ετών. Την ίδια όμως ώρα οι αριθμοί αποκαλύπτουν την ανάγκη οι πολίτες όχι μόνο να μην παραβλέπουν την υγεία τους, αλλά να επενδύουν στην πρόληψη κερδίζοντας έτσι χρόνια ζωής. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί πως κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται στην Ελλάδα 7.772 νέες περιπτώσεις καρκίνου του μαστού. Μοιραία, εκτιμάται ότι μία στις 8 γυναίκες θα νοσήσει κάποια στιγμή στη ζωή της, όμως εάν η νόσος διαγνωστεί εγκαίρως τότε υπάρχουν έως και 97% πιθανότητες πλήρους ίασης.

Αντίστοιχα είναι και τα δεδομένα για τον καρκίνο του παχέος εντέρου: στην Ελλάδα αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο, με 2.416 καταγεγραμμένους θανάτους το 2021, που οφείλονταν σε κακοήθη νεοπλάσματα του παχέος εντέρου.

Εν τω μεταξύ, τα ευρήματα πρόσφατης έρευνας του Εθνικού Αντικαρκινικού Ινστιτούτου (National Cancer Institute) των  ΗΠΑ είναι αποκαλυπτικά. Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές εξέτασαν τι θα συνέβαινε εάν αυξανόταν κατά 10% η συμμετοχή των πολιτών στον συνιστώμενο προληπτικό έλεγχο, ξεκινώντας από τη συνιστώμενη ηλικία έναρξης και τηρώντας πιστά έκτοτε τις σχετικές επιστημονικές οδηγίες κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Τι διαπίστωσαν; Πως αυτή η αύξηση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες θα μπορούσε να αποτρέψει 1.010 θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα, 11.070 θανάτους από καρκίνο του παχέος εντέρου, 1.790 θανάτους από καρκίνο του μαστού και 1.710 θανάτους από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.