Κινηματογραφώντας τον Δαλάι Λάμα

Η Μπάρμπαρα Μίλερ (φωτογραφία), ελβετίδα συν-σκηνοθέτις της ταινίας ντοκιμαντέρ «Η σοφία της ευτυχίας» μίλησε στα «ΝΕΑ» για την εμπειρία της κινηματογραφώντας τον Δαλάι Λάμα.

Ποιος ήταν ο βασικός στόχος όταν αποφασίσατε να κάνετε μια ταινία για τον Δαλάι Λάμα;

Να μεταφέρουμε τις γνώσεις του στον σύγχρονο κόσμο. Εχουμε την αίσθηση ότι ο κόσμος μας χρειάζεται αυτή τη γνώση και τη σοφία που μπορεί να μας βοηθήσει να πλοηγήσουμε καλύτερα τις ανασφάλειες, το στρες, τις φοβίες μας με τους πολέμους που γίνονται γύρω μας.

Αντιμετωπίσατε το θέμα ως βιογραφικό πορτρέτο του Δαλάι Λάμα;

Σε καμία περίπτωση δεν θέλαμε να κάνουμε μια βιογραφία· ήδη υπάρχουν πολλά ντοκιμαντέρ για αυτόν. Αντιθέτως, το μόνο που θέλαμε να δείξουμε ήταν τον ίδιο να μιλάει χωρίς να προσθέσουμε τη δική μας ματιά ως δημοσιογράφοι, ή κινηματογραφιστές. Ο τρόπος με τον οποίο κοιτάζει τον φακό (και ήξερε πώς να το κάνει) είναι σαν να βρίσκεται σε απευθείας διάλογο με το κοινό.

Ενώ ο Δαλάι Λάμα μιλούσε, θυμάστε ποτέ να θέλατε να του κάνετε μια παρεμβατική ερώτηση;

Ερωτήσεις ούτως ή άλλως γίνονταν. Ρωτούσαμε και εκείνος απαντούσε. Απλώς αποφασίσαμε να μην ακουστούν οι ερωτήσεις, ούτε να φανούν αυτοί που ρωτούσαν. Είχα προετοιμάσει μια συνέντεξη περίπου τριών ωρών γιατί οι ερωτήσεις ήταν πολλές. Ωστόσο, ο Δαλάι Λάμα δεν αισθανόταν πολύ καλά, ο χρόνος που είχαμε στη διάθεσή μας ήταν μικρότερος και τελικά ρώτησα τις πιο σημαντικές για μένα ερωτήσεις.

Οπως;

Οπως το πώς βλέπει τον κόσμο τώρα, τι πιστεύει για το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής και πώς πρέπει να το αντιμετωπίσουμε. Ρωτήσαμε για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τις γυναίκες και αν μια γυναίκα θα μπορούσε να είναι αντικαταστάτριά του. Ηταν όμορφο να το βλέπει κανείς. Ο Πάπας για παράδειγμα ακόμα και σήμερα δεν θα μπορούσε να σκεφτεί αντικαταστάτη του γυναίκα.

Πολλά στοιχεία από τη φιλοσοφία του Δαλάι Λάμα είναι κοινή λογική. Δεν ανακαλύπτουμε χρυσό ακούγοντάς τα. Ολοι τα καταλαβαίνουμε, οι περισσότεροι τα θέλουμε και η πραγματική ερώτηση είναι γιατί δεν τα κάνουμε;

Ο ίδιος πιστεύει ότι είμαστε όλοι ίσοι. Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι τα ίδια για όλους. Και λέει επίσης ότι δεν έχει σημασία ποια θρησκεία ακολουθεί κανείς – δεν μπορείς στο όνομα της θρησκείας ή της ιδεολογίας να βλάψεις ανθρώπους. Ρωτήσαμε όμως για τα πράγματα που ενώ ξέρουμε ότι είναι προτιμότερο να ακολουθήσουμε, παρ’ όλα αυτά δεν τα ακολουθούμε. Νομίζω επειδή θεωρούμε ότι άλλα πράγματα είναι πολύ πιο σημαντικά. Τα χρήματα, το πώς θέλεις να σε βλέπει ο κόσμος, όλα αυτά τα εγωιστικά πράγματα τα οποία ο Δαλάι Λάμα δεν τα κατακρίνει αλλά προσπαθεί να τα ερμηνεύσει. Οπως προσπαθεί να επισημάνει ότι τα άγχη, οι φοβίες, οι θυμωμένες μας αντιδράσεις, το πώς μας αρέσει να ρίχνουμε το φταίξιμο στον άλλο, καταστρέφουν πάνω από όλα εμάς τους ίδιους. Αν εξετάσουμε το μέσα μας, τότε θα μπορέσουμε να βρούμε τη γαλήνη που εν τέλει όλοι θέλουμε αλλά τόσο συχνά ξεχνάμε.