Παντού «ναι μεν, αλλά…»

Μια νέα επίσκεψη στον κόσμο της Marvel Comics μάς φέρνει μπροστά στην περιπέτεια φαντασίας «Kraven ο κυνηγός» (Kraven the hunter, ΗΠΑ, 2024) του Τζ. Σ. Τσάντορ, αξιόλογου σκηνοθέτη που μας έχει συνηθίσει σε πολύ διαφορετικά, μινιμαλιστικά πράγματα, όπως το σπουδαίο «Ολα χάθηκαν» με τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ. Εδώ, ένας μονίμως συνοφρυωμένος Ααρον Τέιλορ-Τζόνσον υποδύεται τον γιο ενός Ρώσου, σούπερ πλούσιου και σούπερ αδίστακτου κακοποιού (Ράσελ Κρόου), ο οποίος αντιστέκεται στον πατέρα του και γενικώς στο έγκλημα χρησιμοποιώντας τις σούπερ δυνάμεις που έχει αποκτήσει από ένα ελιξίριο που τον έσωσε από τον θάνατο. Με άντρο του μια τεράστια έκταση στη Σιβηρία όπου προστατεύει ζώα, ο Kraven (σύμπτυξη του Κραβίνσκι) έχει μεταμορφωθεί σε ανθρώπινο αιλουροειδές που τρέχει, σκαρφαλώνει σε ουρανοξύστες, σταματάει φορτηγά με το χέρι του και δεν έχει κανέναν ενδοιασμό στο να σκοτώνει αβέρτα. Προβλέψιμο θέαμα, σε έναν κάπως πιο σύνθετο χαρακτήρα καθώς η αυτοδικία είναι που θέτει σε λειτουργία τις ενέργειες του Kraven, οπότε το πράγμα μιλάει από μόνο του. Το φινάλε της ταινίας προμηνύει μια συνέχειά της.

Η Αμερική σε ένα σαλόνι

Με το «Εδώ» (Here, ΗΠΑ, 2024), ο σκηνοθέτης Ρόμπερτ Ζεμέκις προσπάθησε να κάνει μια παραλλαγή του «Φόρεστ Γκαμπ» (ταινία του ιδίου), χρησιμοποιώντας το σαλόνι ενός κλασικού αμερικανικού σπιτιού ως μοναδικό σκηνικό χώρο μιας ιστορίας που στην πραγματικότητα είναι πολλές ιστορίες οι οποίες συνθέτουν τη μεγάλη Ιστορία (το γιώτα κεφαλαίο) της Αμερικής. Στη θέση του σαλονιού βρισκόταν κάποτε σκέτη φύση. Μετά ήρθαν οι Ινδιάνοι. Μετά οι λευκοί κατακτητές. Μετά έγινε ο πόλεμος για την ανεξαρτησία των Αμερικανών από τους Αγγλους. Μετά στο ίδιο σημείο χτίστηκε ένα σπίτι. Και μετά το σπίτι αυτό κατοικήθηκε από οικογένειες, στιγμιότυπα από τη ζωή των οποίων παρακολουθούμε. Συνεπώς, με τη συνοπτική ιστορία αυτού του σπιτιού, η ταινία γίνεται (ή θέλει να γίνει) η συνοπτική ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών μέσα από τη ματιά καθημερινών ανθρώπων, όπου τον πρώτο λόγο έχουν οι Τομ Χανκς, Ρόμπιν Ράιτ (οι πρωταγωνιστές στο «Φόρεστ Γκαμπ»), τους οποίους βλέπουμε να αλλάζουν στο πέρασμα του χρόνου. Η ιδέα δεν είναι άσχημη, όμως στην πράξη, με τη θεατρική στατικότητά του (το ίδιο πλάνο με διαφορετικά ντεκόρ), το φιλμ δείχνει δυσκίνητο, όσο και αν το σκηνικό διαμορφώνεται συνέχεια ανάλογα με τη μόδα της κάθε εποχής, ιδίως στον 20ό αιώνα. Υπάρχουν στιγμές γνήσιας συγκίνησης χάρη στους ηθοποιούς, όμως ως «μηχανή» στον χρόνο το «Εδώ» κινείται με πολύ χαμηλές ταχύτητες και αυτό κουράζει.

Αυτοκαταστροφή

Αν η θεατρικότητα του «Εδώ» μπορεί να γίνει κουραστική χωρίς αυτό να σε εμποδίζει να παρακολουθήσεις τα δρώμενα, η θεατρικότητα σε συνδυασμό με το μιούζικαλ στο «The end» (διεθνής συμπαραγωγή, 2024) μπορεί να γίνει αφόρητη απωθώντας σε πλήρως. Αξιον απορίας το πώς ο ντοκιμαντερίστας Τζόσουα Οπενχάιμερ, που μας συγκλόνισε με το «The act of killing», μπήκε στη διαδικασία δημιουργίας αυτής της αδιανόητης μπαρούφας, στην οποία το οικογενειακό / ψυχολογικό δράμα αγωνίζεται να συνδυαστεί με το δυστοπικό, μετα-αποκαλυπτικό περιβάλλον όπου η ιστορία τοποθετείται, με κερασάκι στην τούρτα το στοιχείο του μιούζικαλ. Ειλικρινά δεν κατάλαβα σε τι ακριβώς εξυπηρετεί να βλέπεις τον… Μάικλ Σάνον και την Τίλντα Σουίντον να τραγουδούν μέσα στο σπίτι τους, κρυμμένο στα βάθη μιας κατεστραμμένης γης, στο οποίο σπίτι ο γιος τους (Τζορτζ Μακέι) έχει φέρει τη μαύρη αγαπημένη του (Μόουζες Ινγκραμ) προκειμένου να κάνει οικογένεια και η ζωή να συνεχιστεί. Ολο αυτό το πράγμα βρίσκεται τόσο πολύ στον αέρα και είναι τόσο πολύ ακατέργαστα ασυντόνιστο που δεν σου δημιουργεί απολύτως κανένα συναίσθημα. Αν βέβαια καταφέρεις να το αντέξεις όλο (που αμφιβάλλω) καθώς συν τοις άλλοις διαρκεί δυόμισι ώρες. Η πιο αυτοκαταστροφική ταινία που έχω δει τα τελευταία χρόνια.

Κομάντος γένους θηλυκού

Τζιχαντιστές και Ταλιμπάν εναντίον αμερικανικής ομάδας κομάντος που έχει αναλάβει την απελευθέρωση φοιτητριών οι οποίες κρατούνται όμηροι στο Πακιστάν. Και να μην έχεις δει την ταινία «Επιχείρηση: Dirty Angels» (ΗΠΑ, 2024), είναι σαν να την έχεις δει. Ξέρεις ακριβώς πώς θα εξελιχθεί παρά την «πικάντικη» προσθήκη (για να βρισκόμαστε και στην επικαιρότητα) ότι η ομάδα των κομάντος αποτελείται από γυναίκες (Εύα Γκριν, Μαρία Μπακάλοβα, Ρούμπι Ρόουζ κ.ά.). Τον πρώτο λόγο έχει μια Εύα Γκριν με εξαιρετικά άγριες διαθέσεις (γιατί έχει μπόλικα ράμματα για τη γούνα του αρχιτρομοκράτη – Tζορτζ Ισκαντάρ –, από τον λιθοβολισμό του οποίου γλίτωσε στο τσακ σε προηγούμενη αποστολή). Καλός επαγγελματίας και με εμπειρία στην περιπέτεια, ο Μάρτιν Κάμπελ («Casino Royale») υπηρετεί ευπρεπώς το είδος πατώντας βεβαίως σταθερά στα κλισέ που έχουν χαράξει εδώ και χρόνια δεκάδες ανάλογες ταινίες – από το «Και οι 12 ήσαν καθάρματα» ως την «Επιχείρηση: Αγριες Χήνες». Οσο για την αγέλαστη και μυώδη Γκριν, μοιάζει να έχει ως πρότυπο τη Σιγκούρνι Γουίβερ στο «Aliens».

Ο λόγος στον Δαλάι Λάμα

Το ντοκιμαντέρ «Η σοφία της ευτυχίας» (Wisdom of happiness, ΗΠΑ / Ελβετία, 2024) των Μπάρμπαρα Μίλερ και Φιλίπ Ντελακουά γυρίστηκε με τις ευλογίες του βουδιστή αμερικανού ηθοποιού Ρίτσαρντ Γκιρ και είναι ένας μονόλογος μιάμισης ώρας στον οποίο η Αυτού Αγιότητα ο Δαλάι Λάμα απευθύνεται στον θεατή μιλώντας για την ουσία της φιλοσοφίας και ύπαρξής του. Με λόγια απλά και κατανοητά ο Δαλάι Λάμα, εξόριστος από την πατρίδα του, το Θιβέτ, εδώ και 65 χρόνια, μας λέει πού βρίσκονται οι πραγματικές αξίες της ζωής και οι σκηνοθέτες (που δεν τους ακούμε καθόλου) εμπλουτίζουν το φιλμ με εικόνες από τη ζωή και το έργο του. Ο Δαλάι Λάμα δεν λέει κάτι που δεν γνωρίζουμε ήδη, όμως η ταινία μάς υπενθυμίζει ότι άλλο να γνωρίζεις και να μην κάνεις τίποτα και άλλο να γνωρίζεις και να κάνεις (περισσότερα, στη συνέντευξη της Μπάρμπαρα Μίλερ που δημοσιεύουμε εδώ).

Ο βοσκός και ο μάγος

Υστερα από αρκετές ταινίες του γεωργιανού σκηνοθέτη Σεργκέι Παρατζάνοφ που η εταιρεία New Star παρουσίασε, σταδιακά, κατά τη διάρκεια του 2024 («Σαγιάτ Νόβα: Το χρώμα του ροδιού», «Στις σκιές των ξεχασμένων προγόνων», «Ο θρύλος του κάστρου Σουράμι»), σειρά έχει η πρώτη μεσαίου μήκους ταινία του (64′), το «Andriesh» (Σοβιετική Ενωση, 1954), χαρακτηριστικό δείγμα κινηματογραφικού παραμυθιού – είδος που είχε μεγάλη πέραση στο σοβιετικό σινεμά στις δεκαετίες του 1940, του 1950 και του 1960. Κεντρικό πρόσωπο ένας νεαρός βοσκός, ο Aντριές (Κόστα Ρούσου), ο οποίος θα αποκτήσει ένα μαγικό ξύλινο φλάουτο και με αυτό θα αντιμετωπίσει τον κακό μάγο που έκαψε το χωριό κλέβοντας το κοπάδι του. Ο Παρατζάνοφ εμπνέεται από τις εικονογραφήσεις της ρωσικής έκδοσης του 1946 του αφηγηματικού ποιήματος του Εμιλιάν Μπούκοφ, στο οποίο το σενάριο βασίζεται.

Δύο animations

Μια άλλη, πολύ διαφορετική ματιά πάνω στο παραμύθι φαντασίας του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν «Ο Αρχοντας των Δαχτυλιδιών» δίνει το ιαπωνικό animation «Ο Αρχοντας των Δαχτυλιδιών: Ο πόλεμος των Rohirrim» (The Lord of the Rings: The war of the Rohirrim, ΗΠΑ / Νέα Ζηλανδία / Ιαπωνία, 2024) του Κέντζι Καγιάμα. Η ιστορία τοποθετείται 183 χρόνια πριν από τα γεγονότα της πρώτης τριλογίας και εστιάζει στην προσπάθεια μιας μαχήτριας, της Ηρας, να ηγηθεί της αντίστασης εναντίον ενός αδίστακτου λόρδου που έχει επιτεθεί εναντίον τού Οίκου του Βασιλιά Ρόχαν στο φρούριο που έγινε αργότερα γνωστό ως Χελμς Ντιπ.

O κόσμος των υπερηρώων δεν θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορο ακόμα και τον Αγιο Βασίλη, ο οποίος στο ισπανοκαναδικό animation «Super Santa» (Super Klaus, 2024) ονειρεύεται να μοιάσει περισσότερο στο ίνδαλμά του, τον κινηματογραφικό υπερήρωα Super Santa που μάχεται το κακό ενώ ταυτόχρονα παραδίδει παιχνίδια σε παιδιά σε όλο τον κόσμο (σε σκηνοθεσία Στίβεν Μαζάουρι, προβάλλεται μεταγλωττισμένο στα ελληνικά).