Και πάλι για {LF}τα «Κλασσικά»{CR}

Συνέχεια της αναφοράς στα «Κλασσικά Εικονογραφημένα» σήμερα. Οχι πια με προβληματισμούς για το αν ήταν ή όχι επωφελές ανάγνωσμα, αλλά με κάποια στοιχεία που αφορούν την ιστορία τους.

Οπως κατά κανόνα γινόταν τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, και αυτή η ιδέα ήταν αμερικανικής προέλευσης. Αφετηρία το 1941 και «πατέρας» τους κάποιος Albert Kanter. Με δεδομένες τις συνθήκες της εποχής (Κατοχή, Εμφύλιος), θα έλεγε κανείς ότι σχετικά σύντομα εμφανίστηκε και ελληνική εκδοχή τους. Η έκδοσή τους ήταν πρωτοβουλία του εκδοτικού οίκου Αφοί Πεχλιβανίδη και η επιτυχία τους υπήρξε τεράστια. Οι Αδελφοί Πεχλιβανίδη ήταν από τους πιο σημαντικούς εκδότες της περιόδου 1950-70, κυρίως παιδικών βιβλίων αλλά και όχι μόνο (ενδεικτικά, εκεί εκδίδονταν και τα αστυνομικά του Γιάννη Μαρή). Θυμάμαι πολύ καλά το βιβλιοπωλείο τους, στην οδό Κοραή, δίπλα στον κινηματογράφο «Αστυ» και στην είσοδο της στοάς που βγαίνει στη Σταδίου.

Η ελληνική σειρά των «Κλασσικών Εικονογραφημένων» ξεκίνησε το 1951. Πρώτος τίτλος οι Αθλιοι του Ουγκό, με την εμβληματική εικόνα από τους υπονόμους του Παρισιού στο εξώφυλλο. Τόσο στην αρχική έκδοση όσο και σε αυτήν της οποίας υπήρξα φανατικός αναγνώστης (πρέπει να ξεκίνησε το 1956 ή 1957, αν θυμάμαι καλά), οι πρώτοι δέκα τίτλοι ήταν: Οι άθλιοι, Ολιβερ Τουίστ, Το νησί των θησαυρών, Η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά, Ρομπέν των Δασών, Παναγία των Παρισίων, Ιούλιος Καίσαρ, Πρίγκηψ και φτωχός, Μιχαήλ Στρογκώφ, Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ.

Στις μέρες της δόξας τους, η κυκλοφορία των «Κλασσικών» ξεπερνούσε τα 200.000 αντίτυπα, ενώ λέγεται πως ειδικά οι Αθλιοι, αν αθροίσει κανείς τις πωλήσεις τους στις διαδοχικές εκδόσεις, μπορεί και να είχαν φτάσει το 1.000.000 αντίτυπα!

Σύντομα στην ελληνική σειρά του Πεχλιβανίδη, ανάμεσα στα έργα της κλασικής λογοτεχνίας (κυρίως αγγλοσαξονικής), άρχισαν να παρεμβάλλονται, κατά κάποιον τρόπο, και τίτλοι που αφορούσαν την ελληνική Ιστορία, αρχαία, βυζαντινή και 1821, καθώς και την ελληνική Μυθολογία: Κολοκοτρώνης, Μιαούλης, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Βασίλειος Βουλγαροκτόνος, Η Μάχη του Μαραθώνα, Ο Μέγας Αλέξανδρος, αλλά και Ηρακλής, Θησέας, Ιλιάδα, κ.ά. Αργότερα μάλιστα, παράλληλα με τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα», άρχισαν να κυκλοφορούν και τα «Μικρά Κλασσικά Εικονογραφημένα», με παραμύθια, μύθους του Αισώπου και άλλα τέτοια, τα οποία απευθύνονταν σε μικρότερες ηλικίες.

Αξίζει τέλος να επισημανθεί ότι στη σειρά είχαν συνεργαστεί σημαντικοί έλληνες λογοτέχνες της εποχής, με προεξάρχοντα τον πολυσχιδή και ακαταπόνητο Βασίλη Ρώτα, ο οποίος και στις μεταφράσεις των πρωτότυπων τίτλων είχε λόγο και τα κείμενα στα τεύχη που αποτελούσαν προσθήκες στην ελληνική σειρά έγραφε. Σε ό,τι αφορά, εξάλλου, την εικονογράφηση των τευχών με ελληνικά θέματα, καθοριστική ήταν η συμβολή του ζωγράφου και χαράκτη Κώστα Γραμματόπουλου.

Επιδόρπιο

Απ’ ό,τι μαθαίνω και απ’ ό,τι διαβάζω, ορισμένα τεύχη των «Κλασσικών», ιδιαίτερα των πρώτων δύο εκδόσεων, θεωρούνται σήμερα συλλεκτικά και πωλούνται σε απίθανες τιμές. Τι κρίμα να μην έχω φυλάξει έστω κάποια από τα πάμπολλα που είχα! Ακόμα και οι τόμοι που είχα αγοράσει στη δεκαετία του 1990 για τον γιο μου, μάλλον έχουν χαθεί, κι αυτοί. Ατυχία!