Band Aid, 40 χρόνια μετά

Πριν από 40 χρόνια ακριβώς η ποπ / ροκ μουσική συνδέθηκε επισήμως άπαξ διά παντός με τη φιλανθρωπία. Το «φιλανθρωπικό τραγούδι», «Do They Know It’s Christmas?», που γράφτηκε το 1984 από τον Bob Geldof (ο τραγουδιστής του ιρλανδικού ροκ συγκροτήματος Boomtown Rats) και τον Midge Ure (τραγουδιστής – τραγουδοποιός και παραγωγός δίσκων), για να συγκεντρώσει χρήματα για τον λιμό του 1983-1985 στην Αιθιοπία. Ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά από τους Band Aid, το supergroup που συγκροτήθηκε από τους Geldof και Ure.

Το σινγκλ κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 7 Δεκεμβρίου 1984. Μπήκε στο βρετανικό τσαρτ σινγκλ στο νούμερο ένα, όπου παρέμεινε για πέντε εβδομάδες και έγινε το νούμερο ένα των Χριστουγέννων. Πούλησε ένα εκατομμύριο αντίτυπα την πρώτη εβδομάδα, καθιστώντας το σινγκλ με τις ταχύτερες πωλήσεις στην ιστορία των βρετανικών τσαρτ μέχρι το «Candle in the Wind 1997» του Elton John. Οι πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο ξεπέρασαν τα τρία εκατομμύρια την τελευταία μέρα του 1984. Το τραγούδι έφτασε επίσης στο νούμερο ένα σε 13 άλλες χώρες. Στις ΗΠΑ πούλησε περίπου 2,5 εκατομμύρια αντίτυπα μέχρι το 1985. Είχε πουλήσει 11,7 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως μέχρι το 1989 και 3,8 εκατομμύρια στο Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι το 2017.

Οσον αφορά τον άμεσο στόχο του, συγκέντρωσε 8 εκατομμύρια στερλίνες για την Αιθιοπία μέσα σε έναν χρόνο, ξεπερνώντας κατά πολύ τις ελπίδες του Geldof. Η επιτυχία οδήγησε σε πολλά άλλα φιλανθρωπικά σινγκλ, όπως το «We Are the World» (USA for Africa, 1985) όπως και η συναυλία Live Aid το 1985. To «Do They Know It’s Christmas?» επανηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε ξανά το 1989, το 2004 και το 2014. Οι εκδόσεις του 1989 και του 2004 συγκέντρωσαν επίσης κεφάλαια για την ανακούφιση από την πείνα, ενώ η έκδοση του 2014 συγκέντρωσε κεφάλαια για την κρίση του Εμπολα στη Δυτική Αφρική. Και οι τρεις έφτασαν στο νούμερο ένα στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι εκδόσεις του 1989 και του 2004 έγιναν νούμερο ένα για τα Χριστούγεννα. Η έκδοση του 2004 πούλησε 1,8 εκατομμύρια αντίτυπα.

Φέτος, κυκλοφορεί ακόμη μια μείξη του σινγκλ, για να γιορτάσει τα 40 χρόνια του εμβληματικού χριστουγεννιάτικου τραγουδιού. Ο παραγωγός Trevor Horn πήρε τις τρεις διαφορετικές ηχογραφήσεις των προηγούμενων ετών και με τη βοήθεια της εξελιγμένης τεχνολογίας δημιούργησε μία νέα μείξη του τραγουδιού που συμπεριλαμβάνει όλες τις φωνές των προηγούμενων εκδοχών του τραγουδιού. Στη νέα μείξη ακούμε από τις νεότερες ηλικίες τους, τους Sting, Ed Sheeran, Boy George, Sam Smith, Harry Styles, Phil Collins, Paul Weller κ.ά.

Οσο και λαμπερό και εμβληματικό είναι το όποιο τραγούδι, κρύβει και κάποιες «πικρές» ιστορίες. Οπως αναφέρει η «Guardian», ο Ed Sheeran θα προτιμούσε να μην ήταν στην 40ή επετειακή έκδοση του «Do They Know It’s Christmas?», ευθυγραμμιζόμενος με την άποψη που θέλει ως επιζήμια τελικά για τους Αφρικανούς τη βοήθεια του Band Aid. Μοιράστηκε μάλιστα την ανάρτηση του ράπερ Fuse ODG (καταγωγή από την Γκάνα), ο οποίος μεταξύ άλλων σημειώνει ότι ανάλογες πρωτοβουλίες «διαιωνίζουν επιζήμια στερεότυπα που πνίγουν την οικονομική ανάπτυξη, τον τουρισμό και τις επενδύσεις της Αφρικής, κοστίζοντας τελικά τρισεκατομμύρια στην ήπειρο και καταστρέφοντας την αξιοπρέπεια, την υπερηφάνεια και την ταυτότητά της. Προβάλλοντας απάνθρωπες εικόνες, αυτές οι πρωτοβουλίες τροφοδοτούν τον οίκτο αντί για τη συνεργασία, αποθαρρύνοντας την ουσιαστική δέσμευση».

Ο,τι ενστάσεις και αν υπάρχουν – που υπάρχουν –, αυτό δεν έχει εμποδίσει τον ιρλανδό τραγουδοποιό και τραγουδιστή Robert Frederick Zenon Geldof (φέρει τον τίτλο ΚΒΕ, Most Excellent Order of the British Empire) στα 73 του χρόνια να είναι από τους γνωστούς πολιτικούς ακτιβιστές, από το 1984 έως σήμερα. Χρησιμοποίησε τη διασημότητά του για να προωθήσει τον κοινωνικό ακτιβισμό ιδιαίτερα κατά της φτώχειας. Μέλος των Boomtown Rats, έγιναν γρήγορα γνωστοί με το πρώτο τους νούμερο ένα single «Rat Trap» που κυκλοφόρησε το 1978. Ενα δεύτερο νούμερο ένα ακολούθησε το 1979 με το «Ι Don’t Like Mondays». Το 1986, ο Bob πήρε την απόφαση να εγκαταλείψει το συγκρότημα και ακολούθησε σόλο καριέρα, δημοσιεύοντας την αυτοβιογραφία του «Is That It?».

Και κάπου εκεί ξεκίνησε η ακτιβιστική / φιλανθρωπική του δράση, ενώ έχει εμφανιστεί στη συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας The Secret Policeman’s Other Ball. Ακολούθησε το διάσημο τραγούδι «Do They Know It’s Christmas?» με την ίδρυση της Band Aid, για να ακολουθήσει η ίδρυση της Live Aid, συναυλία που πραγματοποιήθηκε στο Wembley Arena (1985) η οποία τελικά συγκέντρωσε ένα εκπληκτικό ποσό 150 εκατομμυρίων στερλινών για τον σκοπό αυτόν. Εμπνευσμένος από τον αντίκτυπο που θα είχαν τέτοια χρήματα για την ανακούφιση από τη φτώχεια και την πείνα για όσους ήταν λιγότερο τυχεροί από τον ίδιο, ίδρυσε το Live 8. Γεννήθηκε από την ευαισθητοποίηση για τις κοινωνικές αδικίες που συμβαίνουν σε ολόκληρη την Αφρική, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων του AIDS, του χρέους και της πείνας. Ο Μπομπ οργάνωσε 10 συναυλίες Live 8.

Δεκάδες οι διακρίσεις (έχει προταθεί για το Νομπέλ Ειρήνης οκτώ φορές) που έχει κερδίσει όλα αυτά τα χρόνια, οι οποίες σήμερα τον έχουν καταστήσει έναν από τους πλέον περιζήτητους δημόσιους ομιλητές σε σειρά εταιρικών εκδηλώσεων. Ειρήσθω εν παρόδω, σύμφωνα με την The Sunday Times Rich List, ο Geldof το 2012 είχε περιουσία 32 εκατομμυρίων στερλινών.