Οι συγκολλήσεις παθών δεν οδηγούν στο πάθος

Δεν νομίζω ότι θα λυθούν τα προβλήματα στον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό φαίνεται και στον πρόσφατο εσωτερικό ανασχηματισμό. Παραδείγματος χάριν, η διανομή ρόλων ουσιαστικά αφήνει έξω τον Παύλο Πολάκη, τον εκ των εκλογών προκύπτοντα νούμερο δύο. Πώς θα ισορροπήσει αυτό; Αφού δεν υπάρχει θέση αντιπροέδρου του κόμματος και ενώ ήταν ο συντονιστής των τομεαρχών και ξηλώθηκε από τον κ. Κασσελάκη επειδή διαφώνησε με το νομοσχέδιο για τα ομόφυλα ζευγάρια, στη νέα εσωκομματική διευθέτηση δεν «αποκαταστάθηκε». Προφανώς υπήρξε (ένα από τα πολλά) βέτο που σχημάτισε τη νέα κομματική κατάσταση. Οι συμβιβασμοί (με τις διάφορες μικρο-ομάδες ισχύος που έχουν διαμορφωθεί) δεν αποτελούν πάντα τη λύση όταν προκύπτει ένα γενικό σχήμα με τέτοιου είδους ασυμμετρίες. Επίσης, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, ο «ανασχηματισμός» δεν δίνει την αίσθηση ανανέωσης, αλλά μάλλον «παλινόρθωσης».

Οι εκδιωγμένοι από τον κ. Κασσελάκη, οι δυσφορούντες, οι σκληρά αντιπολιτευόμενοι (και μερικοί ελισσόμενοι από την αποκρουστική παράδοση του είδους) πήραν τις θέσεις. Φαίνεται δηλαδή ως  το φάντασμα του κ. Κασσελάκη να υπερκαθόρισε τη νέα ηγετική ομάδα. «Αποκασσελακοποίηση» αντεστραμμένη, πάλι «κασσελακισμός» βγαίνει. Μοιάζει με μορφή ομηρείας στις παγιώσεις του πολεμικού μετώπου και όχι απελευθέρωση με τολμηρή και εξυγιαντική  ανασύνθεση. Λάθος σήμα, σε μια στιγμή πολύ κρίσιμης, υπαρκτικά, για το κόμμα. Επίσης το άνοιγμα διαύλων με τη Νέα Αριστερά, που είναι και για εκείνη υπαρξιακής τάξης πρόβλημα, πάλι θα «βρίσκει» πάνω στον Παύλο Πολάκη. Οπως επίσης η συνεργασία θα είναι πολύ δύσκολη στο εσωτερικό των (σχεδόν διαλυμένων) οργανώσεων, αφού υπάρχουν δεδομένες αντιπαλότητες και το δηλητήριο έχει διαχυθεί. Επομένως η πολύμηνη περιπέτεια δεν νομίζω ότι βρίσκεται στο τέλος της.

Μέσα στην πολυσύγκρουση έχουν ειπωθεί πολλά (και αστόχαστα βίαια) και έχει απομακρυνθεί κάθε ιδεολογική επικάλυψη. Θα έπρεπε να πω «ψευδαισθητική λειτουργία» της ιδεολογίας, αφού, αν κανείς δει προσεκτικά τα κείμενα και τα ρήματα, θα διαπιστώσει είτε πλεονασμούς είτε επικαλύψεις. Για παράδειγμα, οι θέσεις για την εξωτερική πολιτική είναι εξαιρετικά αντιφατικές με αδυναμίες και αποσιωπήσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ μπερδεύει τον «αντι-ιμπεριαλισμό»  της δεκαετίας του 80 με τον δημιουργικό πραγματισμό της κυβερνητικής περιόδου και βγάζει μια ασύντακτη «δικαιομορφία», «δικαιοφωνία». Κάτι που θέλει να μοιάσει με δίκαιο, ενώ είναι το ψέλλισμα του στερεοτύπου, του μη αναλυμένου, του δέσμιου άλυτων αντιφάσεων. Και στο μεσανατολικό και στο ρωσο-ουκρανικό και στα ελληνοτουρκικά το σύνθετο απόθεμα της κυβερνητικής περιόδου έχει εξατμιστεί. Στο πεδίο της εσωτερικής πολιτικής, το άραγμα σε μια γενική  διεκδικητική φόρμα δεν είναι αρκετό ώστε να πείσει τον πολίτη, στην δε τεκμηρίωση συγκεκριμένων προτεινόμενων μέτρων ο ΣΥΡΙΖΑ υποσκελίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ΠΑΣΟΚ.

Αρα η κρίση είναι αυτό που ήταν. Ενυπήρχε και κατά τα μετακυβερνητικά χρόνια και τους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες απλώς καλύπτονταν από τον πόλεμο με τον κ. Κασσελάκη. Ελλείψει του τελευταίου, θα χρειαστεί τεράστια ποιοτική δουλειά για να πείσει ότι ο καβγάς ήταν ιδεολογικός και όχι απλώς εξουσιοκεντρικός. Επειδή έχει αποδειχτεί η βαθύτερη πολιτικο-ιδεολογική νωθρότητα του χώρου και όσο οι δομικές ανεπάρκειες θα συνεχίσουν να διατρέχουν το κομματικό σώμα που έχει απομείνει, μάλλον οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ρητορικό μένος κατά του τέως προέδρου θα συνεχίσει να εκδηλώνεται, ελλείψει ιδεολογικής αλλά και συναισθηματικής συνοχής. Οι συγκολλήσεις παθών δεν οδηγούν στο πάθος.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ