Μια… μπανάνα δενφέρνει την άνοιξη

Την είδηση ότι η κολλημένη με μονωτική ταινία μπανάνα ή επισήμως το έργο υπό τον τίτλο «Comedian» (Κωμικός) του προβοκάτορα ιταλού εικαστικού Μαουρίτσιο Κατελάν πωλήθηκε προς 6,2 εκατ. δολάρια από τους Sotheby’s προφανώς και την έχετε πληροφορηθεί. Οπως και ότι ο νέος της ιδιοκτήτης είναι ο κινέζος, με έδρα τη Νέα Υόρκη, δισεκατομμυριούχος κρυπτονομισμάτων Τζάστιν Σαν, ο οποίος όχι μόνο ενημέρωσε το ευρύ κοινό διά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για το απόκτημά του, αλλά και ότι προτίθεται να… τη φάει!

Το ζήτημα είναι αν η συγκεκριμένη, τόσο προβεβλημένη δημοπρασία, πέρα από το εντυπωσιακό αυτό αποτέλεσμα που βρήκε θέση στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων ανά τον κόσμο, είχε συνολικά έναν ικανοποιητικό τζίρο, αρκετό ώστε να θεωρηθεί ως πνοή ούριου ανέμου για την αγορά τέχνης.

Ας δούμε τι λένε οι αριθμοί. Η δημοπρσία που πραγματοποιήθηκε από τους Sotheby’s με έμφαση στα έργα σύγχρονης τέχνης έκανε τζίρο 96 εκατ. δολάρια, με τα 35 από τα 40 προς διάθεση έργα να βρίσκουν αγοραστή. Το ποσό αυτό είναι χαμηλότερο της αρχικής εκτίμησης που κυμαινόταν μεταξύ 102,3 και 150 εκατ. δολαρίων (όλα τα ποσά είναι προ φόρων).

Τα αποτελέσματα αυτά καταγράφουν μια σημαντική πτώση σε σχέση με τις αντίστοιχες πωλήσεις του περασμένου έτους, οι οποίες είχαν αποφέρει 261,5 εκατ. δολάρια, όπου πωλήθηκαν όμως σχεδόν τα διπλάσια έργα, για την ακρίβεια 64. Εκπρόσωπος του οίκου Sotheby’s ανέφερε σε δηλώσεις του, ότι, παρά τον μικρότερο αριθμό έργων φέτος, η μέση αξία ανά έργο αυξήθηκε σε 3,1 εκατ. δολάρια από 2,3 εκατ. που είχε διαμορφωθεί τον περασμένο Νοέμβριο, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει στο ότι το 70% των έργων της συγκεκριμένης πώλησης εμφανίστηκαν για πρώτη φορά σε δημοπρασία.

Κορυφαίο έργο της δημοπρασίας αναδείχθηκε το το «Georges’ Flag» (1999) του Εντ Ρούσα, το οποίο απεικονίζει την αμερικανική σημαία σε έναν κατακόκκινο ουρανό και ξεπέρασε γρήγορα την εκτίμηση των 8 έως 12 εκατ. δολαρίων και πωλήθηκε για 13 εκατ. δολάρια. Το συγκεκριμένο έργο είχε πουληθεί τελευταία φορά σε δημοπρασία το 2005, από τους Christie’s προς 1,4 εκατ. δολάρια. Γενικά η εβδομάδα ήταν καλή για την αγορά των έργων του καλλιτέχνη, καθώς μια ημέρα πριν από τη συγκεκριμένη δημοπρασία των Sotheby’s, οι Christie’s πέτυχαν νέο ρεκόρ δημοπρασίας όταν το έργο του «Standard Station, Ten-Cent Western Being Torn in Half» (1964) πουλήθηκε για 59 εκατ. δολάρια.

Δύο ακόμη έργα σημείωσαν τιμές άνω των 10 εκατ. δολαρίων: η σύνθεση «Untitled XXV» (1982) του Βίλεμ Ντε Κούνινγκ, που πωλήθηκε για 10 εκατ. δολάρια με την αρχική εκτίμηση να κυμαίνεται μεταξύ 9 και 12 εκατ. δολαρίων. Και το «Contranuities» (1963) του Στιούαρτ Ντέιβις, το οποίο προσέλκυσε την προσοχή αλλά δεν κατάφερε να δικαιολογήσει την ευρεία εκτίμηση των 12 έως 18 εκατ. δολαρίων, καταλήγοντας στα 10,5 εκατ. δολάρια.

Ρεκόρ για Τσαρούχη στο Greek Sale

Με ένα ρεκόρ για έργο του Γιάννη Τσαρούχη και τζίρο 2.956 εκατ. ευρώ (99% βάσει της αρχικής εκτίμησης) έπεσε η αυλαία του Greek Sale, της ελληνικού ενδιαφέροντος δημοπρασίας που φιλοξενείται από τον οίκο Bonhams στο Παρίσι. Πιο συγκεκριμένα το έργο του Γιάννη Τσαρούχη «Νέος ποζάρει ως Ερωτας με μια αγγλική καρέκλα» (1962-65) άλλαξε χέρια προς 572.000 ευρώ. Η αρχική εκτίμηση κυμαινόταν μεταξύ 440.000 και 650.000 ευρώ, ενώ το προηγούμενο ρεκόρ για έργο του καλλιτέχνη είχε διαμορφωθεί στα 475.542 ευρώ τον Ιούνιο του 2023. Στη δημοπρασία των Bohnams την πρώτη τριάδα συμπληρώνουν το «Ερωτικό» του Γιάννη Μόραλη με 483.000 ευρώ  και η «Υδρα» του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα με 172.000 ευρώ. Να σημειωθεί ότι αγοραστή βρήκε το 70% των 171 έργων που περιλαμβάνονταν στον κατάλογο.

Σουρεαλισμός 121
εκατ. δολαρίων

Το ρεκόρ του 86χρονου αμερικανού καλλιτέχνη της ποπ αρτ, του Εντ Ρούσα, στο οποίο αναφερθήκαμε στο διπλανό κείμενο δεν ήταν το μοναδικό για τη δημοπρασία των Christie’s στη Νέα Υόρκη. Εκείνο που έκανε μεγαλύτερη αίσθηση ήταν η «Αυτοκρατορία του φωτός» (1954) του μάγου του σουρεαλισμού, Ρενέ Μαγκρίτ, που αν και είχε εκτιμηθεί προς 95 εκατ. δολάρια πωλήθηκε τελικά – ύστερα από έναν δεκάλεπτο «πόλεμο» προσφορών – προς 121 εκατ. δολάρια, ξεπερνώτας κατά πολύ τα 79 εκατ. δολάρια, τιμή στην οποία είχε διαμορφωθεί το προηγούμενο ρεκόρ το 2022. Το έργο απεικονίζει ένα σπίτι τη νύχτα, φωτισμένο από μια λάμπα του δρόμου ενώ βρίσκεται κάτω από έναν φωτεινό μπλε ουρανό και ήταν ανάμεσα στα κορυφαία έργα των φθινοπωρινών δημοπρασιών.