Είναι ο Αντώνης Σαμαράς αντισυστημικός;

Στην τελευταία δημοσκόπηση της GPO, πριν απ’ τη διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά, είχε τεθεί ερώτημα για την αξιολόγηση των παρεμβάσεων του πρώην πρωθυπουργού και αν αυτές είχαν ως σκοπό να βοηθήσουν τη ΝΔ ή αποτελούσαν ενέργειες με τελικό στόχο την αποσταθεροποίηση του Κυρ. Μητσοτάκη. Η ευρύτερη κοινή γνώμη εκφράστηκε αρνητικά για τον κ. Σαμαρά και τις τελευταίες του τοποθετήσεις, διαβλέποντας προσωπικά κίνητρα πίσω από αυτές τις διαφοροποιήσεις, καταγράφηκε, ωστόσο, ένα ποσοστό της τάξης του 24,2% εντός της ΝΔ που τοποθετήθηκε θετικά, αναγνωρίζοντάς του καλές προθέσεις . Το ποσοστό των θετικών απόψεων ξεπέρασε το 40% μεταξύ των ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης και της Νίκης, πιστοποιώντας τη σημαντική διείσδυση της ρητορικής Σαμαρά στο δεξιό ακροατήριο.

Τα παραπάνω στοιχεία περιγράφουν και επιβεβαιώνουν μία ήδη γνωστή κατάσταση που επικρατεί μετά τις ευρωεκλογές στο κυβερνών κόμμα. Ενα σημαντικό τμήμα της βάσης είναι ψυχικά αποκομμένο από την ηγεσία, κομμάτι παραδοσιακών στελεχών αισθάνεται παροπλισμένο, ενώ κυριαρχεί η αίσθηση ότι ο ιδεολογικός προσανατολισμός της παράταξης έχει απομακρυνθεί από βασικές αρχές και συντηρητικές  αξίες.

Ηταν ξεκάθαρο ότι ο κ. Σαμαράς κλιμάκωνε το τελευταίο διάστημα τις αντιδράσεις του, με αποτέλεσμα τον αφοπλισμό των πολιτικών του φίλων εντός της ΝΔ που έμειναν χωρίς επιχειρήματα στήριξης και αποδοκιμασίας της πρωθυπουργικής απόφασης. Σε αρκετούς δημιουργήθηκε η αίσθηση ότι ο κ. Σαμαράς ίσως επεδίωκε τη συγκεκριμένη εξέλιξη, γεγονός βέβαια που δεν μπορεί να εξηγηθεί πολιτικά και τακτικά, τουλάχιστον, επαρκώς.

Αποψή μου είναι ότι ο κ. Σαμαράς επιθυμούσε να παραμείνει ως ο δεξιός πολιτικός καθοδηγητής εντός της ΝΔ, που θα έπαιζε τον ρόλο της ιδεολογικής άγκυρας και της κομματικής πυξίδας για τον μελλοντικό προσανατολισμό της παράταξης.

Η εξέλιξη και η αποφασιστικότητα του Κυρ. Μητσοτάκη μάλλον τον αιφνιδίασαν. Ο ίδιος ίσως θεωρούσε ότι προσέφερε καλές υπηρεσίες, διαβλέποντας τη συνεχιζόμενη φθορά της ΝΔ στα δεξιά και πιστεύοντας ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα σε αυτές τις διαρροές, σε συνεργασία πάντοτε με τον άλλο πόλο της παραδοσιακής Δεξιάς που συγκροτεί ο κ. Καραμανλής, τον οποίο άκομψα, είναι η αλήθεια, προσπάθησε να εμπλέξει σε αυτό το πολιτικό power game.

Εχουμε αναλύσει και στο πρόσφατο παρελθόν τις αιτίες της ανόδου των υπερδεξιών δυνάμεων σε όλο το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα, δυνάμεων που, μετά την εκλογή Τραμπ, αισθάνονται δικαιωμένες και απελευθερωμένες να προωθήσουν ακόμη περισσότερο τη δική τους ατζέντα. Δυνάμεων που ψαρεύουν στα θολά νερά του αντισυστημισμού και της λαϊκής δυσαρέσκειας για τις επίσημες πολιτικές.

Επομένως, αν για την οικονομία της συζήτησης δεχτούμε τις καλές προθέσεις του κ. Σαμαρά, με ποιον ακριβώς τρόπο ο πρώην πρωθυπουργός θα μπορούσε να συνομιλήσει με αυτά τα ακροατήρια; Ποια ακριβώς στοιχεία αντισυστημικότητας διαθέτει ο κ. Σαμαράς που θα τον καθιστούσαν προνομιακό συνομιλητή ομάδων που απορρίπτουν συλλήβδην οτιδήποτε εκπορεύεται από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών; Θα μπορούσε ο ίδιος να εξελιχθεί σ’ ένα είδος πολιτικού μέντορα του αντί δικαιωματικού ακτιβισμού;

Η ΝΔ έχει εγκλωβιστεί στη συζήτηση περί δεξιάς στροφής, ένα δίλημμα το οποίο μάλλον θα την ακολουθεί ως το τέλος αυτής της κυβερνητικής θητείας. Θυμίζει έντονα το δίλημμα που βίωνε το ΠΑΣΟΚ όλα τα προηγούμενα χρόνια για το αν θα πρέπει να κινηθεί προς τα αριστερά ή σε πιο κεντρώες θέσεις. Και από αυτού του τύπου τα διλήμματα σπάνια βγαίνει κανείς κερδισμένος.

Ο Αντώνης Παπαργύρης  είναι  διευθυντής ερευνών GPO