«Συμμετέχουμε {CR}στον διάλογο για {CR}τη θέση της γυναίκας»

Για τον Αλέξανδρο Μυλωνά, ο δρόμος του θεάτρου δεν έχει πολλές διασταυρώσεις ή παρακάμψεις. Είναι σχεδόν μονόδρομος και οδηγεί στη σκηνή, με όχημα την υποκριτική τέχνη. Ο ίδιος αντιμετωπίζει τη σκηνοθεσία ως παρένθεση στη δουλειά του ως ηθοποιός. Φέτος, ωστόσο, η πρόταση του Γιάννη Μπέζου τον δελέασε τόσο ώστε σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την τελευταία του επιμέλεια παράστασης, να τον κάνει να σκηνοθετήσει ξανά. Ετσι, παρουσιάζει πλέον «Το σχολείο των γυναικών» του Μολιέρου στη Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» του Εθνικού Θεάτρου, σε συνεργασία με την Κατερίνα Φωτιάδη.

«Πρόκειται για μια σπουδαία κωμωδία, με πάρα πολύ ωραίες και αστείες σκηνές. Είναι μία γλώσσα υπέροχη, ποιητική, με ρίμα κι ένα αριστουργηματικό σενάριο. Η υπόθεση είναι πολύ ενδιαφέρουσα, με χαρακτήρες πολύ ωραίους που ένας ηθοποιός ζηλεύει να παίζει. Ολοι αυτοί οι λόγοι με κάνουν να μου αρέσει πολύ αυτό το έργο σε συνδυασμό με τη συνεργασία με τον Γιάννη Μπέζο, η οποία είναι καταπληκτική», αναφέρει ο Αλέξανδρος Μυλωνάς μιλώντας στο «Νσυν».

Στην παράσταση, εκτός του Γιάννη Μπέζου, συμμετέχουν μεταξύ άλλων οι Λαέρτης Μαλκότσης, Ελίνα Ρίζου, Δρόσος Σκώτης, Αινείας Τσαμάτης και Μάγδα Καυκούλα. Η ιστορία της, στήνεται γύρω από τον Αρνόλφο, έναν ώριμο άνδρα, ο οποίος φοβούμενος τη συζυγική απιστία, επιλέγει ένα κορίτσι φτωχής οικογένειας, την τετράχρονη Αγνή και την αναθρέφει μακριά από τον κόσμο ώστε να παραμείνει αφελής και υπάκουη, άρα πιστή σύντροφος για εκείνον. Ομως όταν έρχεται η στιγμή να την κάνει γυναίκα του, το κορίτσι είναι ερωτευμένο με άλλο άνδρα και το σχέδιό του παίρνει διαφορετική τροπή. Χαρακτηριστικό του λόγου του Μολιέρου είναι ο έμμετρος στίχος, ο οποίος στο ανέβασμα του Εθνικού Θεάτρου διατηρείται, χάρη στη μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη. «Είναι μεγάλη χαρά να τον λες αυτόν τον λόγο. Αν τον λες και σωστά βέβαια, γιατί στην αρχή οι νεότεροι ηθοποιοί που δεν έχουν πείρα με ρίμα, έχουν την τάση λίγο να το τραγουδάνε. Αλλά αν το αποφύγει κανείς αυτό και παίξει τον ρόλο όπως πρέπει, σαφώς είναι ένα συν η ρίμα και ο ποιητικός λόγος και για τον άνθρωπο που το ακούει», παρατηρεί ο σκηνοθέτης, ο οποίος συνέδεσε τον έμμετρο λόγο με τη μουσική και την κίνηση.  «Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να συνδέσω τη μουσική με τη χορογραφία και όλα τα διαφορετικά στοιχεία να έρθουν και να κουμπώσουν μεταξύ τους. Εχουμε ζωντανή μουσική στο έργο με μια ορχήστρα πέντε ατόμων, την οποία μάλιστα βάζω επί σκηνής. Οχι στο πίσω κάτω να μη φαίνονται, αλλά κανονικά επί σκηνής να φαίνονται. Το αποφάσισα διότι θέλω να δώσω μια χαλαρότητα στην παράσταση, να μην είναι μία κλασική ουρά», συμπληρώνει ο ίδιος.

Το «Σχολείο των γυναικών» θεωρείται ένα από τα κορυφαία του συγγραφέα, αλλά και της παγκόσμιας δραματουργίας εν γένει, χάρη στον ρυθμό και τον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζεται και κωδικοποιεί τη θεματική του, τη γυναικεία εκπαίδευση και χειραφέτηση. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που σχεδόν τέσσερις αιώνες μετά την πρεμιέρα του, συνεχίζει να συνομιλεί με την επικαιρότητα. «Είναι ένα έργο υπέρ της γυναίκας. Και γι’ αυτό δεν αισθάνομαι την ανάγκη να το κάνω ακόμα πιο φεμινιστικό. Ταιριάζει άλλωστε και για την εποχή μας. Επιλέγοντας να κάνουμε τη συγκεκριμένη παράσταση, συμμετέχουμε κι εμείς στον δημόσιο διάλογο για τη θέση της γυναίκας αφού το έργο αφορά την ελευθερία και την εκπαίδευσή της», σχολιάζει ο Αλέξανδρος Μυλωνάς.

Προκλητικές ατάκες

Οταν το κείμενο του Μολιέρου πρωτοπαρουσιάστηκε, τον Δεκέμβριο του 1662 στο Παρίσι, πυροδότησε μεγάλη πολεμική για περίπου δύο χρόνια. Σήμερα, είναι ικανό να προκαλέσει τις ίδιες αντιδράσεις; «Υπάρχουν φοβερές ατάκες στο έργο, τόσο προκλητικές που είναι για να γελάσεις. Λέει ότι ο άντρας πρέπει να έχει την παντοδυναμία και η γυναίκα να ράβει και να μαζεύει το σπίτι. Είναι πράγματα για να γελάς σήμερα. Οπότε δεν φαντάζομαι ότι οι θεατές θα σοκαριστούν. Μπορεί βέβαια κάποιοι να το κάνουν αλλά μάλλον τους λείπει το χιούμορ. Λέγονται πράγματα πάρα πολύ σοβινιστικά υπέρ του άντρα αλλά ο Μολιέρος τα εννοούσε για να προβληματίσει το κοινό και να καυτηριάσει τους ηθικολόγους», τονίζει ο σκηνοθέτης και καταλήγει: «Φεύγοντας, οι θεατές θέλω να έχουν περάσει καλά καταρχήν, να έχουν γελάσει αλλά να έχουν πάρει και τα μηνύματα βεβαίως που είναι εμφανέστατα. Οπως το ότι δεν μπορείς να σταματήσεις τον έρωτα. Είναι μια δύναμη απελευθερωτική, διότι σου λέει ότι δεν μπορείς να τον νικήσεις και δεν πρέπει να φυλακίζεις τον άλλον. Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα».