O «θρύλος» που άλλαξε την ποπ

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ποπ – με την ευρεία έννοια – μουσική σε επίπεδο παραγωγής υπάρχει πριν και μετά τον Κουίνσι Τζόουνς; Θα μπορούσαμε να το πούμε χωρίς να έχουμε διαπράξει έγκλημα καθοσιώσεως. Ο Κουίνσι Ντιλάιτ Τζόουνς Τζούνιορ (Quincy Delight Jones Jr.), θρυλικός παραγωγός, συνθέτης και στέλεχος της μουσικής βιομηχανίας, πέθανε το βράδυ της Κυριακής σε ηλικία 91 ετών, έχοντας αφήσει το αποτύπωμά του στον παγκόσμιο μουσικό πολιτισμό.

Ο αμερικανός μουσικός παραγωγός, τραγουδοποιός, συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας, ενορχηστρωτής και παραγωγός ταινιών, με περισσότερα από 60 χρόνια στη βιομηχανία της ψυχαγωγίας, κατέχει το ρεκόρ των 80 υποψηφιοτήτων στα βραβεία Γκράμι, εκ των οποίων κατέκτησε τα 28, πέρα από το βραβείο Grammy Legend που του απονεμήθηκε το 1992.

Εγινε γνωστός στη δεκαετία του 1950 ως ενορχηστρωτής και διευθυντής ορχήστρας τζαζ μουσικής, προτού προχωρήσει στην ποπ μουσική και τη σύνθεση για κινηματογραφικές ταινίες. Το 1967, ο Τζόουνς και ο συνεργάτης του τραγουδοποιός Μπομπ Ράσελ έγιναν οι πρώτοι Αφροαμερικανοί που προτάθηκαν ποτέ για Οσκαρ καλύτερου πρωτότυπου τραγουδιού («The Eyes of Love» από την ταινία «Banning»), ενώ ο ο Τζόουνς ήταν επίσης υποψήφιος για το Οσκαρ καλύτερης πρωτότυπης μουσικής (για το «Εν Ψυχρώ»), όντας έτσι ο πρώτος Αφροαμερικανός δις υποψήφιος την ίδια χρονιά. Εχει συνολικά επτά υποψηφιότητες.

Η θεμελιώδης δουλειά του στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τον έφερε συνεργάτη δίπλα στους Λάιονερ Χάμπτον, Σάρα Βον, Ρέι Τσαρλς (ιδιαιτέρως ουσιαστική η επαγγελματική τους σχέση), Κάουντ Μπέιζι (με τον οποίο ο Τζόουνς κέρδισε το πρώτο του Grammy το 1963), Ντιουκ Ελινγκτον, Ντίνα Ουάσινγκτον, Κάνονμπολ Αντερλι, Λαβέρν Μπέικερ, Λέσλι Γκορ και Φρανκ Σινάτρα. Μάλιστα, διεύθυνε την ορχήστρα του τελευταίου.

Χατζιδάκις και Τζάκσον

Το θρυλικό άλμπουμ «Το χαμόγελο της Τζοκόντας» του Μάνου Χατζιδάκι, που θεωρείται από τους κλασικούς δίσκους του 20ου αιώνα στην Ελλάδα, ηχογραφήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1965 σε παραγωγή Κουίνσι Τζόουνς. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 1965 με δώδεκα ορχηστρικά τραγούδια και την ίδια χρονιά στην Ελλάδα.

Ο Τζόουνς ήταν παραγωγός, από κοινού με τον Μάικλ Τζάκσον, στα άλμπουμ του Τζάκσον «Off the Wall» (1979), «Thriller» (1982) και «Bad» (1987), καθώς επίσης παραγωγός και διευθυντής ορχήστρας του τραγουδιού «We Are the World» (1985) το οποίο συγκέντρωσε κεφάλαια για τα θύματα του λιμού στην Αιθιοπία.

Παράλληλα με τη δουλειά του με τη σύνθεση και την παραγωγή για άλλους καλλιτέχνες, ο Κουίνσι Τζόουνς κυκλοφόρησε μια σειρά από δικές του ηχογραφήσεις, συμπεριλαμβανομένου του «Soul Bossa Nova» του 1962, το οποίο έχει παρουσιαστεί σε πολλά κινηματογραφικά και τηλεοπτικά έργα, από το «The Pawnbroker» μέχρι το θεματικό τραγούδι των ταινιών «Austin Powers» και τη σειρά «Glee».

Το άλμπουμ του του 1989, «Back on the Block» – το οποίο κέρδισε το Grammy για το άλμπουμ της χρονιάς – αποτελεί την πρώτη συγχώνευση του bepop με το hip hop με τη συμμετοχή καλλιτεχνών όπως οι Ντίζι Γκιλέσπι, Ελα Φιτζέραλντ, Σάρα Βον και Μάιλς Ντέιβις μαζί με τους Ice Τ, Big Daddy Kane και Melle Mel.

Ο Τζόουνς ήταν επίσης ένα στέλεχος της μουσικής βιομηχανίας με επιρροή. Διορίστηκε αντιπρόεδρος της Mercury Records το 1961, και έγινε το πρώτο υψηλού επιπέδου μαύρο στέλεχος μεγάλης δισκογραφικής εταιρείας.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ως τρομπετίστας, συνθέτης, ενορχηστρωτής, παραγωγός, διευθυντής ορχήστρας και συνθέτης σάουντρακ, οι εργασίες του περιελάμβαναν Big Band, bepop, gospel, blues, soul, funk, Quiet storm R&Β, disco, rock και rap.

«Εκανα όλα τα λάθη»

Ο Κουίνσι Τζόουνς, μιλώντας στο αμερικανικό περιοδικό «Rolling Stone» (2017), σημείωσε μεταξύ άλλων, ότι η δημιουργική του ανησυχία αποτελεί διά βίου δέσμευση για τον ίδιο, έτσι ώστε να μάθει όσα μπορούσε για τη μουσική, επισημαίνοντας παράλληλα και το εξής: «Πρέπει να ελπίζεις ότι μπορείς να κάνεις όλα τα λάθη που μπορείς για να μάθεις. Εκανα όλα τα λάθη».

Με το αλάνθαστο αφτί του, πολλοί από τους καλύτερους τραγουδιστές στην ιστορία της ποπ έδειχναν να λατρεύουν αυτό που μπορούσε να κάνει με τη φωνή τους στο στούντιο. Ηταν διάσημος για την ηχογράφηση εκατοντάδων demo προτού καταλήξει στο σωστό τραγούδι για έναν καλλιτέχνη, και μόλις επιλεγόταν η μελωδία, έφερνε το τρομερό μουσικό του υπόβαθρο στις ηχογραφήσεις. Η ευφυία του «Q», όπως τον αποκαλούσαν, θα λείψει από τη μουσική.