Η διάψευση του μύθου για το οικονομικό θαύμα της περιόδου

Μια «συστηματική διάψευση ενός αδικαιολόγητου μύθου» για το υποτιθέμενο «οικονομικό θαύμα» της δικτατορίας αποτελεί η έκδοση «Τα Οικονομικά της Δικτατορίας 1967-74» (υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών), όπου συγκεντρώνεται το υλικό του συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του έτους με στόχο να ρίξει φως σε μια καθοριστική πτυχή της πορείας της χώρας.

Πρόκειται για μια πρωτότυπη συμβολή που μελετά μια κρίσιμη περίοδο και επισημαίνει τις «πληγές» που άφησε η χούντα όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, την περιβαλλοντική, την πολεοδομική κ.ά. Οπως τόνισε ο Πρόεδρος της Βουλής, Κώστας Τασούλας, πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη αρχή που μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για τη συνέχιση και εμβάθυνση της μελέτης για τα οικονομικά της δικτατορίας, καθώς «μας διευκολύνει να καταλάβουμε και τα μετέπειτα», αφού το καθεστώς παρέδωσε μια οικονομία στο χείλος της ύφεσης και του υπερπληθωρισμού, με οξυμένες ανισότητες, χωρίς σύγχρονες υποδομές, χωρίς βιομηχανική πολιτική και με μία προβληματική χρηματοπιστωτική επέκταση σε φιλικές επιχειρήσεις, οι οποίες κατέρρευσαν σωρηδόν λίγα χρόνια αργότερα.

Το «οικονομικό θαύμα» της χούντας δεν περιορίστηκε μόνο σε αυτά, καθώς η δικτατορία κατάφερε να αποκόψει την Ελλάδα από την πορεία της ευρωπαϊκής ένταξης και την είχε προσδέσει στις οικονομικές επιλογές των ΗΠΑ, μάλιστα σε μια περίοδο που αυτές κλυδωνίζονταν από την πετρελαϊκή κρίση και την αστάθεια του δολαρίου μετά το 1971. Ο καθηγητής και πρώην υπουργός Νίκος Χριστοδουλάκης, ο οποίος είχε την πρωτοβουλία για το συνέδριο, αναφέρθηκε διεξοδικά στην αλλοπρόσαλλη συναλλαγματική πολιτική του 1973-74, όταν η χώρα παρέμενε σφιχτά δεμένη στο δολάριο, κάτι που προκάλεσε αργότερα το σπιράλ των υποτιμήσεων και του πληθωρισμού.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στο κόστος για το περιβάλλον, με την άναρχη δόμηση και την καταστροφική τουριστική πολιτική, η οποία περιλάμβανε την ανέγερση μεγαθηρίων και την εκτεταμένη καταπάτηση του αιγιαλού. «Η χούντα επέφερε μια μακροχρόνια πληγή στους θεσμούς και ιδιαίτερα στο ανθρώπινο κεφάλαιο» ανέφερε ο Χριστοδουλάκης.

«Σε αυτό συμφωνούν οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες στην έκδοση, ότι δηλαδή η δικτατορία ήταν μια περίοδος χαμένων ευκαιριών, έξω από τον δρόμο της προόδου της εποχής» επισήμανε ο ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ Θάνος Βερέμης, ενώ ο ομόλογός του Αντώνης Λιάκος σημείωσε ότι η χούντα έπεσε λόγω του Κυπριακού, αλλά η οικονομική δυσπραγία και κρίση των τελευταίων δύο χρόνων είχε συντελέσει στην κατάρρευσή της. Από την πλευρά της, η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης, Τζέλα Χαρλαύτη, δήλωσε ότι με την παρούσα έκδοση ανοίγει μια συζήτηση ώστε να μελετηθούν εκτενέστερα τα επίδικα ζητήματα, με καθυστέρηση μισού αιώνα.