«Εκεί όπου οι απώλειες γίνονται ελεγείες»

Η αναζήτηση της αγάπης, ο πόνος της απώλειας, η φυσική οµορφιά και η εσωτερική πάλη – εξερευνώνται με μοναδικό τρόπο μέσα στα εμβληματικά λίντερ του Σούμπερτ, του Μπραμς, του Ρίχαρντ Στράους, του Ραβέλ. Είναι η πρώτη ύλη που μαζί με την ευγενή δημιουργία του Μάνου Χατζιδάκι αποτελούν τον πυρήνα της παράστασης δύο εξαίρετων καλλιτεχνών. Η χαρισματική πιανίστα Νεφέλη Μούσουρα και ο διεθνούς φήμης βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός συναντιούνται στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για να ερμηνεύσουν αριστουργήματα της λυρικής τέχνης. Δύο καλλιτέχνες που συνδυάζουν την τεχνική δεξιοτεχνία με τη βαθιά κατανόηση της μουσικής έκφρασης, φωτίζουν τη σημασία τέτοιων συναντήσεων. Ο Δημήτρης Τηλιακός, ο οποίος αναγνωρίζει τη σημασία των καλλιτεχνικών σχέσεων στη ζωή του, τις οποίες βλέπει ως συγγένειες ψυχής, ακόμα κι αν δεν υπάρχει συχνή επαφή, τονίζει: «Είμαι πολύ χαρούμενος για τη συνάντηση και τη συνεργασία μου με τη Νεφέλη, είναι εξαιρετική και πολύ ευαίσθητη καλλιτέχνις». Από την πλευρά της η Νεφέλη Μούσουρα μιλά για τη φυσική και βαθιά κατανόηση που υπάρχει ανάμεσά τους: «Μοιραζόμαστε την ίδια προσέγγιση, την ίδια οπτική για το πώς η μουσική πρέπει να υπηρετεί τα συναισθήματα και να μεταφέρει την ουσία της ανθρώπινης εμπειρίας».

Το πρόγραμμα της συναυλίας αποτελείται από τρεις ενότητες («Το σκοτεινό δάσος», «Δον Κιχώτης», «Ερωτικό»), η πρώτη με τραγούδια των Σούμπερτ και Μπραμς, η δεύτερη με κύκλους τραγουδιών των Ιμπέρ και Ραβέλ και η τρίτη με δύο κύκλους τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι, πριν από κάθε ενότητα θα ακουστούν ηχογραφημένα, από τη φωνή της ηθοποιού Μαρίας Σκουλά, ποιήματα του Μάνου Χατζιδάκι και του Ορέστη Αλεξάκη.

Στον κόσμο των ονείρων

Ενας ακόμη συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους δύο καλλιτέχνες είναι η γόνιμη περίοδος του γερμανικού ρομαντισμού, ο οποίος για τον Δημήτρη Τηλιακό είναι ένα ταξίδι στον κόσμο των ονείρων, όπου τα πάντα ενώνονται χωρίς περιορισμούς: «Ο γερμανικός ρομαντισμός είναι ο χώρος της ποίησης όπου ζουν ξωτικά και σωσίες, εκεί που οι έρωτες ολοκληρώνονται και οι απώλειες γίνονται ελεγείες». Για τη Νεφέλη, η μουσική της εποχής αυτής αγγίζει οικουμενικά ζητήματα, όπως η μοναξιά και η αναζήτηση της αγάπης: «Παρόλο που τα τραγούδια αυτά γράφτηκαν αιώνες πριν, οι συναισθηματικές τους δονήσεις αντηχούν στις σύγχρονες ανησυχίες μας». Ετσι, η μουσική αυτή συνδέεται άμεσα με τα σύγχρονα συναισθήματα και τις σκέψεις, καθιστώντας την πάντα επίκαιρη.

Ο ρόλος της ποίησης στα λίντερ. Η ποίηση αποτελεί τον πυρήνα της ερμηνείας των λίντερ, με τη μουσική να λειτουργεί ως όχημα έκφρασης των βαθύτερων συναισθημάτων. Ο Δημήτρης πιστεύει πως το ίδιο το τραγούδι είναι ποίηση: «Το lied είναι το πιο δύσκολο είδος. Είναι μια μινιατούρα όπερας που διαρκεί μόλις μερικά λεπτά, όπου η θεατρικότητα χρειάζεται συμπύκνωση, ευφυΐα και ακόμη μεγαλύτερη τόλμη από αυτήν που απαιτεί η όπερα». Η Νεφέλη, από τη δική της πλευρά, τονίζει τη σημασία της ακριβούς απόδοσης των συναισθημάτων μέσα από την αφήγηση των στίχων: «Η ποίηση είναι η ψυχή. Με τον Δημήτρη προσπαθούμε να εμβαθύνουμε στο νόημα κάθε στίχου, ώστε να αποδώσουμε τις αποχρώσεις των συναισθημάτων που απαιτεί».

Λυρικός Χατζιδάκις

Η βραδιά περιλαμβάνει και έργα του Μάνου Χατζιδάκι, ενός συνθέτη που, σύμφωνα με τον Δημήτρη, εμπνεύστηκε βαθύτατα από τους γερμανούς ρομαντικούς και τους γάλλους συνθέτες: «Εργα του όπως “Ο κύκλος του CNS” και τα “Δύο ναυτικά τραγούδια” στέκονται ισότιμα σε προγράμματα συναυλιών λόγιας μουσικής». Ο Δημήτρης μάλιστα εκφράζει την επιθυμία να αφιερώσει ένα μελλοντικό ρεσιτάλ αποκλειστικά σε έργα ελλήνων συνθετών. Η Νεφέλη βρίσκει στη μουσική του Χατζιδάκι μια συναισθηματική καθαρότητα που ταιριάζει άψογα με τα λίντερ: «Η μουσική του έχει έναν βαθύ λυρισμό που συνδέεται με το πνεύμα της βραδιάς».

Καλλιτεχνικές επιρροές και αγαπημένα έργα. Κάθε συνθέτης που έχουν ερμηνεύσει τους έχει επηρεάσει, όμως για τον Δημήτρη η μουσική του Σούμπερτ κατέχει ξεχωριστή θέση: «Τα τραγούδια του είναι ο χώρος μέσα στον οποίο εμπνέομαι, εξελίσσομαι και επαναπροσδιορίζω την τέχνη μου». Το έργο που ξεχωρίζει είναι το «Χειμωνιάτικο ταξίδι». Η Νεφέλη αναγνωρίζει ως βαθιά συγκινητικό έργο το «Dichterliebe» του Σούμαν, μια ιστορία αγάπης και απογοήτευσης που μεταφέρει τις συναισθηματικές αποχρώσεις με μοναδικό τρόπο.

Info: Τρίτη 29 Οκτωβρίου στις 20.00, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος