Μεταλλικοί φράχτες και τσιμέντα σε… χαλαρωτικό χρώμα

Ενας ψηλός μεταλλικός φράχτης περιβάλλει το ιταλικό κέντρο στο Γκιαντέρ της Αλβανίας όπου όλα είναι έτοιμα εν αναμονή των πρώτων μεταναστών που φθάνουν σήμερα, με πλοίο του ιταλικού πολεμικού ναυτικού, αρχικά στο λιμάνι του Σενγκίν στα βορειοδυτικά. Οι άνθρωποι που θα φιλοξενηθούν μέχρι να κριθεί το αίτημά τους για χορήγηση ασύλου και το αν θα επαναπατρισθούν θα λάβουν εντολή να φορούν μπλε ή μαύρα φούτερ και θα κοιμούνται ανά τέσσερις σε ένα κλιματιζόμενο κοντέινερ. Στη μικρή εξωτερική αυλή το τσιμέντο βάφτηκε πράσινο για να είναι φιλικό στο μάτι και να έχει χαλαρωτική δράση.

Σύμφωνα με το σχέδιο της Τζόρτζια Μελόνι, προβλέπεται να διεκπεραιώνονται οι υποθέσεις τουλάχιστον 36.000 μεταναστών ετησίως. Στο πρώτο ταξίδι το πλοίο «Libra» μετέφερε, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, 16 άτομα, δέκα Αιγύπτιους και άλλους έξι με καταγωγή από το Μπανγκλαντές οι οποίοι είχαν αποπλεύσει με πλοιάρια από λιμάνια της Λιβύης. Λεωφορεία από το Σενγκίν θα καλύψουν την απόσταση των περίπου 23 χιλιομέτρων στην ενδοχώρα μέχρι το Γκιαντέρ. Μέσα από τον ψηλό φράχτη, η δικαιοδοσία είναι αποκλειστικά των ιταλικών αρχών και εδώ οι μετανάστες θα παραμένουν για 28 μέρες για να ενημερωθούν εάν τους χορηγήθηκε άσυλο ή απορρίφθηκε το αίτημά τους.

Περιοριστικές συνθήκες

Η δομή μπορεί να φιλοξενήσει σήμερα συνολικά 400 μετανάστες και προοδευτικά θα φθάσει στους 880 όταν ολοκληρωθεί η κατασκευή. Στην περιοχή που εκτείνεται πέραν αυτής για την 28ήμερη παραμονή των μεταναστών οι συνθήκες είναι πολύ πιο περιοριστικές. Ομάδες των οκτώ κελιών, καθένα από τα οποία προορίζεται για τέσσερις μετανάστες, θα έχουν πρόσβαση σε προαύλιο όχι μεγαλύτερο από ένα γήπεδο τένις με μεταλλική περίφραξη, ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα διαφυγής. Εδώ θα κρατούνται εκείνοι των οποίων το αίτημα έχει απορριφθεί μέχρι τον επαναπατρισμό τους.

Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει ότι άτομα που δεν ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και δεν πληρούν τα κριτήρια χορήγησης ασύλου θα μπορούν να επαναπατρισθούν εάν προέρχονται από 22 χώρες που η Ρώμη αποκαλεί ασφαλείς.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντιδρούν ενώ πονοκέφαλος για τη Μελόνι είναι και απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ότι κάθε χώρα επαναπατρισμού πρέπει να είναι ασφαλής σε όλη της την επικράτεια, κάτι που δείχνει ότι η συμφωνία είναι δύσκολη στην εφαρμογή της.

Εκπρόσωπος της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, η οποία έχει εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για το σχέδιο, δήλωσε ότι μία από τις ομάδες της εκτελούσε «ανεξάρτητη αποστολή» στο πλοίο που μετέφερε τους πρώτους μετανάστες ώστε να παρακολουθήσει τη διαδικασία ελέγχου. Εχει συμφωνήσει να εποπτεύει τους πρώτους τρεις μήνες τη λειτουργία του συστήματος για να βοηθήσει στη «διασφάλιση των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας όσων υπόκεινται σε αυτό».