Γυναικεία δύναμη, μια αξέχαστη ληστεία και τρόμος στο δάσος

Συχνά, όταν οι συγγραφείς μεταφέρουν μόνοι τους έργα τους στο σινεμά το αποτέλεσμα είναι απογοητευτικό (Στίβεν Κινγκ – «Μάξιμουμ Οβερντραιβ», Νόρμαν Μέιλερ – «Οι σκληροί δεν χορεύουν» κ.ά.). Αυτό δεν συμβαίνει όμως στην κινηματογραφική μεταφορά του μπεστ σέλερ «Η πλεξούδα» (The braid, Καναδάς, Ιταλία / 2023) που σκηνοθέτησε η ίδια η συγγραφέας, Λετίσια Κολομπανί.

Οπως το βιβλίο (μεγάλη επιτυχία και στη χώρα μας) έτσι και η ταινία, υποστηρίζει με πάθος τη θέληση τριών γυναικών για ζωή: εστιάζει στην αποφασιστικότητα μπροστά στα τεράστια εμπόδια, στην άρνηση προς την παραίτηση. Τρεις περιπτώσεις σύγχρονων γυναικών, τριών ηρωίδων της καθημερινότητας σε τρία διαφορετικά σημεία του κόσμου και από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις: στην Ινδία μια άπορη «Ανέγγιχτη» – παρακατιανή (Μία Μέλζερ) προσπαθεί να εξασφαλίσει το μέλλον της κόρης της. Στην Ιταλία, μια πολύ νεότερη, μεσοαστή κοπέλα (Φοτινί Πελούζο) προσπαθεί να σώσει τη φαλιρημένη οικογενειακή επιχείρηση με περούκες του πατέρα της. Και στον Καναδά, μια «αστραφτερή», επιτυχημένη δικηγόρος (Κιμ Ρέιβερ), μητέρα τριών παιδιών αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Τα προβλήματα είναι εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, ενώ το εύρημα του όλου εγχειρήματος το οποίο η Κολομπανί χειρίζεται μαεστρικά και με πολλή ευγένεια είναι το στοιχείο που θα τις ενώσει: το γυναικείο μαλλί, ένα σύμβολο που συνδέεται απόλυτα με την εικόνα της θηλυκότητας και που εδώ αποκτά καταλυτικό ρόλο. Η Κολομπανί έχει μοιράσει σωστά τους χρόνους, δεν αντιμετωπίζει με ναρκισσισμό το μυθιστορηματικό «παιδί» της και καταφέρνει να προκαλέσει γνήσια συγκίνηση γιατί παρακολουθώντας την «Πλεξούδα», ουκ ολίγες φορές πιάνεις τον εαυτό σου να μην μπορεί να συγκρατήσει τα δάκρυά του.

Στον γερμανικό υπόκοσμο

Δεύτερη πρόταση το γερμανικό νεονουάρ «Η ληστεία του Βερολίνου» (Scorched earth, 2024) του Τόμας Αρσλαν, σκηνοθέτη του οποίου το πολύ ενδιαφέρον έργο δεν είναι ιδιαίτερο γνωστό στην Ελλάδα. Δίνοντας προτεραιότητα στις σιωπές, στα βλέμματα και στη νυχτερινή ατμόσφαιρα, ο Αρσλαν αφηγείται μια ιστορία του γερμανικού υποκόσμου, όπου οι χαρακτήρες και οι κινήσεις τους έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον από την ίδια τη ληστεία που αναφέρεται στον τίτλο. Η λεία είναι ένας σπάνιος πίνακας, τα μέλη της σπείρας τέσσερα και βασικός ήρωας ο Τρόιαν (Μίσελ Ματίσεβιτς) του οποίου την ψυχή, ο Αρσλαν «ανοίγει» χωρίς πολλά λόγια αλλά με δυνατές εικόνες. Ενας άντρας που έχει καταφέρει να επιβιώσει στον δύσκολο χώρο του επειδή είναι προσεκτικός σε κινήσεις και λόγια. Ο Ματίσεβιτς τον ερμηνεύει εξαίσια – φέρνοντας στον νου ένα κράμα από Νιλ Μακ Κόλεϊ του Ρόμπερτ Ντε Νίρο στην «Ενταση» και Κοστέλο του Αλέν Ντελόν στον «Δολοφόνο με το αγγελικό πρόσωπο».

Βέβαια, δεν είναι όλοι οι υπόλοιποι σαν τον Τρόιαν ενώ από την απέναντι πλευρά, του εχθρού, υπάρχει ο Βίκτορ (Αλεξάντερ Φέλινγκ), ο οποίος, στο δεύτερο μέρος θα πάρει τη δραματουργική σκυτάλη από τον Τρόιαν, θα γίνει το βασικό πρόσωπο της ιστορίας και θα δώσει στην ταινία μια θαυμάσια αίσθηση ισορροπίας. Η απληστία συμμαχεί με την προδοσία και έτσι έρχονται τα πάνω κάτω σε μια ιστορία, η οποία σε κρατά πολύ σφιχτά, χωρίς να καταφεύγει ποτέ στις υπερβολές που συχνά συναντάμε στον αμερικανικό κινηματογράφο. Την παρακολούθησα, κυριολεκτικά με κομμένη την ανάσα και θέλω πολύ να την ξαναδώ.

Εντυπωσιακή Γουίνσλετ

Ξεκίνησε την καριέρα της ως μοντέλο του διάσημου φωτογράφου Μαν Ρέι όμως η Λι Μίλερ (1907-1977) σύντομα εξελίχθηκε η ίδια ως φωτογράφος δουλεύοντας για τη Vogue. Αποδείχθηκε εξαιρετική στη δουλειά της, πάντα στον χώρο της μόδας, αλλά διάσημη έγινε ως φωτορεπόρτερ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε αυτήν την περίοδο εστιάζει το βιογραφικό δράμα «Lee» (ΗΠΑ, 2024) της Ελεν Κούρας όπου η Κέιτ Γουίνσλετ υποδύεται τη Μίλερ σε ένα όχι ακριβώς εκκωφαντικό αλλά εντυπωσιακό comeback. Η Γουίνσλετ έχει «συλλάβει» με ακρίβεια τον αυθορμητισμό και την απρόβλεπτη  συμπεριφορά της ηρωίδας της, η οποία ήταν ικανή να κάνει τα πιο απίθανα πράγματα – από το να βουτήξει μέσα στην κόλαση του πολέμου αψηφώντας κάθε κίνδυνο μέχρι να φωτογραφηθεί στην μπανιέρα του σπιτιού του Αδόλφου Χίτλερ.

Πραγματικός μαγνήτης η αγγλίδα ηθοποιός σε μια ταινία που μιλά κυρίως για τον αγώνα μιας τσαούσας γυναίκας να επιβληθεί σε μια ανδρική «υπόθεση» όπως το μέτωπο του πολέμου. Ομως το τίμημα θα είναι η φρίκη που θα την ακολουθεί για πάντα και όλα αυτά τα μαθαίνουμε μέσα από μια συνέντευξη που ηλικιωμένη πλέον, η Μίλερ δίνει σε έναν δημοσιογράφο (Τζος Ο’ Κόνορ) στον οποίο κρύβεται ένα άλλο μυστικό αυτής της άκρως ενδιαφέρουσας σεναριακά ταινίας που μπορεί να μην ξεχωρίζει για την έμπνευσή της στη σκηνοθεσία αλλά έχει επιμέρους στοιχεία που γοητεύουν όπως η «βρώμικη» φωτογραφία (Πάουελ Εντλμαν) και μια μουσική που σε στοιχειώνει (Αλεξάντρ Ντεσπλά).

Συζητώντας για σεξ

Ενδιαφέροντα ερωτήματα σχετικά με τις σχέσεις των ζευγαριών θέτει η νορβηγική ταινία «Sex» (2023) του Νταγκ Γιόχαν Ντάουγκερουντ που παρακολουθεί δυο καπνοκαθαριστές να μοιράζονται μεταξύ τους και με άλλους απόψεις περί σεξ. Τι μπορεί να προκύψει αν ένας άντρας πει με τον πιο φυσιολογικό και ειλικρινή τρόπο στη γυναίκα του ότι δοκίμασε σεξ με άντρα; Πόσο μια τέτοια παραδοχή μπορεί σήμερα να επηρεάσει μια σχέση; Ο Ντάουγκερουντ αντιμετωπίζει το θέμα του χαλαρά και με χιούμορ, σαν να μην τρέχει και τίποτα, και αυτό το δέχεσαι ευπρόσδεκτα, μαζί με τη φυσικότητα των ηθοποιών που υποδύονται τους δύο βασικούς ήρωες (Θόρμπγιορν Χαρ, Γιαν Γκούναρ Ρόισε).

Ομως τελικά, ως σύνολο, η ταινία δεν ξεφεύγει από τα στενά όρια ενός μεγάλου σε διάρκεια ανέκδοτου από το οποίο μπορείς να περιμένεις τα πάντα, αφού στις μέρες μας οι σεξουαλικές σχέσεις έχουν φτάσει σε τέτοια σημεία που τίποτα, πλέον, δεν μπορεί να προκαλέσει σοκ, ή ακόμα και να εντυπωσιάσει. Πάντως, ο Ντάουγκερουντ συνεχίζει την έρευνα πάνω στο ζήτημα της σεξουαλικότητας με την ταινία «Love», που έκανε πρεμιέρα πριν από λίγο καιρό στο Φεστιβάλ Βενετίας, ενώ το τρίτο μέρος της τριλογίας, «Dreams» θα ακολουθήσει.

Τρυφερή εκκεντρικότητα

Σε μια ακόμη σκανδιναβική ταινία, την «Υπνοθεραπεία» (Hypnosen, Σουηδία / Νορβηγία, 2023) του Σουηδού Ερνστ Ντε Γκιρ, ένα ζευγάρι που μοιάζει εκτός τόπου και χρόνου μετά την υπνοθεραπεία που έκανε η γυναίκα για να κόψει το κάπνισμα, προσπαθεί να επικοινωνήσει σε μια μεγάλη εταιρεία τα περίεργα σχέδια που έχει στο μυαλό του για μια εφαρμογή για την υγεία της γυναίκας. Το ζευγάρι (Αστα Κάμα Ογκαστ, Χέρμπερτ Νόρντουμ) δεν είναι απολύτως σίγουρο για το τι… ακριβώς θέλει να κάνει και αυτό φαίνεται γιατί δείχνει σαν ψάρι έξω από το νερό, όπως ακριβώς και η ταινία που δεν μπορεί να ενταχθεί σε κανένα είδος – κάτι που μάλλον είναι για καλό της. Μια μικρή, τρυφερή εκκεντρικότητα που ταιριάζει γάντι στην εποχή της αβεβαιότητας την οποία ζούμε στις μέρες μας.

Επίσης στις αίθουσες

Προβάλλονται επίσης το «Transformers One» (HΠΑ, 2024) του Τζος Κούλεϊ, συμπαθής animated εκδοχή της «σειράς» ταινιών φαντασίας «Transformers», και δύο επανεκδόσεις: «Ο άνθρωπος με το χρυσό χέρι» (The man with golden arm, 1957) κλασικό αμερικανικό δράμα του Οτο Πρέμινγκερ που διεισδύει τολμηρά στη «κατάσταση μυαλού» ενός ηρωινομανούς τρομπετίστα (ο Φρανκ Σινάτρα σε μια γενναία ερμηνεία) και το «Ανοιξε τα μάτια» (Abre los ojos, Iσπανία, 1997) ένα πολύ παράξενο μεταφυσικό θρίλερ του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ που θα γινόταν αργότερα αποτυχημένο αμερικάνικο ριμέικ ως «Vanilla sky» με τον Τομ Κρουζ.