Ο σκηνοθέτης που αγαπούσε τα θεατρικά κείμενα

Ενας από τους σημαντικούς σκηνοθέτες της εγχώριας θεατρικής σκηνής, που άφησε έντονο το αποτύπωμά του μέσα από τις στέρεες, λιτές και με σεβασμό στο κείμενο παραστάσεις που δημιουργούσε, ο Αντώνης Αντύπας, άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 83 ετών. Την είδηση του θανάτου του έκανε με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η σύντροφός του, συνθέτρια, Ελένη Καραΐνδρου.

Μαθητής του Κάρολου Κουν στο Θέατρο Τέχνης, ο Αντώνης Αντύπας έκανε τα πρώτα του βήματα στο θεατρικό σανίδι ως μέλος του Χορού των «Ορνίθων» και εν συνεχεία των «Περσών» σε ηλικία 22 ετών και ενώ είχε ξεκινήσει τις σπουδές του στην Ανωτάτη Βιομηχανική, τις οποίες και διέκοψε για να φοιτήσει στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης. Για τα επόμενα χρόνια θα δοκίμαζε τις υποκριτικές του δυνατότητες σε παραστάσεις με την υπογραφή του Γιώργου Λαζάνη, του Αλέξη Μινωτή, του Λάμπρου Κωστόπουλου και της Ασπασίας Παπαθανασίου μεταξύ άλλων έως τη δεκαετία του 1970, οπότε και στράφηκε προς τη σκηνοθεσία, με την πρώτη του σκηνοθετική δουλειά – το έργο του Αρθουρ Μίλερ «Ηταν όλοι τους παιδιά μου» – να παρουσιάζεται το 1974 παράλληλα με την ίδρυση από τον Χρήστο Πολίτη, σε συνεργασία με τον ίδιο, του Απλού Θεάτρου. Ο αμερικανικός ρεαλισμός θα εξακολουθήσει να τον απασχολεί και στις επόμενες σκηνοθετικές του απόπειρες που έβρισκαν στέκι από το 1982 στο παλιό μηχανουργείο αυτοκινήτων που μεταμορφώθηκε σε θεατρική αίθουσα με δυνατότητα φιλοξενίας 188 θέσεων, τη μόνιμη στέγη του Απλού Θεάτρου στην Καλλιθέα. Το 1990 σήμανε μια νέα αφετηρία στη δουλειά του με τη δημιουργία του Καλλιτεχνικού Οργανισμού «Φάσμα» έως το 2012, οπότε και έκλεισε για οικονομικούς λόγους.

Η απόδοση της ονειρικής καθημερινότητας, οι λιτές σκηνοθετικές του προτάσεις, η σοφά μελετημένη διανομή των ρόλων και ο σωστός ρυθμός των παραστάσεων σε συνδυασμό με τον τρόπο που προσέγγιζε τα κείμενα χωρίς να τα αλλοιώνει ή να επιχειρεί να τα προσαρμόσει στην επικαιρότητα αποτέλεσαν χαρακτηριστικά του προσωπικού του σκηνοθετικού ιδιώματος, το οποίο συνυπηρέτησε με συνέπεια μαζί με τους τρεις σταθερούς του συνεργάτες: την Ελένη Καραΐνδρου στη μουσική, τον Γιώργο Πάτσα στη σκηνογραφία και τον Ανδρέα Σινάνο στα φώτα.

Φρίελ και Πίντερ

Γεννημένος το 1941 στον Βύρωνα και με καταγωγή εκ πατρός από την Κεφαλονιά, ο Αντώνης Αντύπας στη μακρά σκηνοθετική του πορεία καταπιάστηκε με τα κείμενα των Ιψεν, Εντουαρντ Αλμπι, Ντέιβιντ Χέαρ, Λεωνίδα Προυσαλίδη, ενώ ήταν εκείνος που ανέδειξε «άγνωστους» στο ελληνικό κοινό συγγραφείς όπως ο Μπράιαν Φρίελ και ο Τζον Ορτον. Με τον πρώτο, όπως και με τον Χάρολντ Πίντερ, διατηρούσε προσωπικές σχέσεις και τους προσκαλούσε στην Αθήνα να παρακολουθήσουν τα έργα τους σκηνοθετημένα από τον ίδιο.

Η αρχαία τραγωδία τον απασχόλησε μόνο μία φορά, το 2001, όταν ανέβασε τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Μοναδική ήταν και η συνεργασία του με το Εθνικό Θέατρο, όταν το 2017 σκηνοθέτησε για την πρώτη σκηνή της χώρας το έργο του Ευγένιου Ο’Νιλ «Πόθος κάτω από τις λεύκες», που ήταν και η τελευταία του παράσταση.