Τα αντικίνητρα για τους υποψήφιους επενδυτές

Παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια με στόχο τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος για την προσέλκυση και την υλοποίηση επενδύσεων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, παραμένουν ακόμα πεδία που λειτουργούν ως αντικίνητρα για τους υποψήφιους επενδυτές.

Οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, οι γραφειοκρατικές διαδικασίες παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει, οι ελλείψεις προσωπικού, η περιορισμένη διασύνδεση της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, το υψηλό κόστος ενέργειας και η υψηλή φορολόγηση είναι μόνο μερικά από τα εμπόδια που συναντούν οι επιχειρήσεις.

Με βάση την ετήσια έρευνα γνώμης των επιχειρήσεων του ΣΕΒ «Ο σφυγμός του επιχειρείν», οι απαραίτητες βελτιώσεις που πρέπει να κάνει η χώρα, για τους επτά στους δέκα επιχειρηματίες συνεχίζει να είναι αναγκαία η μεγαλύτερη διαφάνεια και η αντιμετώπιση της διαφθοράς, η φορολογική ανταγωνιστικότητα για τις επιχειρήσεις (67%), η σύγχρονη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης (54%), η φορολογική ανταγωνιστικότητα για την εργασία (52%) και η λειτουργία των θεσμών (52%) .

Οσο για τις ίδιες τις επιχειρήσεις περισσότερες από έξι στις δέκα ζητούν σταθερό φορολογικό περιβάλλον, πάνω από τις μισές αντιμετώπιση του κόστους ενέργειας, 44% απονομή δικαιοσύνης, 42% αντιμετώπιση της πολυνομίας ενώ οι τέσσερις στις δέκα ζητούν χρηματοδοτικά εργαλεία και επενδυτικά κίνητρα.

Ο πρόεδρος ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος έχει αναφέρει ότι «η προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας αποτελεί καίριο στόχο προκειμένου η Ελλάδα να καλύψει το χαμένο επενδυτικό έδαφος, να τονώσει την εγχώρια παραγωγή της και να βελτιώσει τα πραγματικά διαθέσιμα εισοδήματα των εργαζομένων. Για την επίτευξή αυτού απαιτείται όμως μία διαφορετική λογική που να κινητοποιεί περισσότερες και μεγαλύτερες παραγωγικές επενδύσεις με ξεκάθαρους όρους και ταχείες διαδικασίες αδειοδότησης. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον ίδιο: τα επενδυτικά κίνητρα, στο πλαίσιο ενός λειτουργικού αναπτυξιακού νόμου με σημαντικά μεγαλύτερα όρια επιδοτήσεων, απλούστερη εργασιακή νομοθεσία και δυνατότητα ευελιξίας στην εργασία, ώστε να βρίσκουν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις αμοιβαία επωφελείς λύσεις, αντιμετώπιση του μη ανταγωνιστικού κόστους ενέργειας που πλήττει όλες τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα την ενεργοβόρο βιομηχανία, σημαντική αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού για έναν μεγάλο αριθμό επαγγελμάτων που χρειάζονται οι επιχειρήσεις σήμερα, απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης, θέσπιση επενδυτικών ζωνών με ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο για την εγκατάσταση μεγάλων «εκ του μηδενός» επενδύσεων ενώ ο καλύτερος συντονισμός της δημόσιας διοίκησης για την υλοποίηση των παραπάνω περνά μέσα από ένα υπουργείο Βιομηχανίας, σύμφωνα με τον ίδιο.

Θετικές προοπτικές.  Η Ελλάδα παρουσιάζει θετικές προοπτικές, αλλά έχει και προβλήματα που πρέπει να λυθούν αν θέλει να καλύψει το συντομότερο δυνατό το επενδυτικό της κενό, έδειξε και ειδική έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για τις επενδύσεις στην Ελλάδα τον περασμένο Μάιο. Με βάση τις απαντήσεις που συγκέντρωσε η ΕΤΕπ από τις επιχειρήσεις της βιομηχανίας, των κατασκευών κ.τ.λ., ως μεγαλύτερα αντικίνητρα επενδύσεων αναφέρθηκαν η αβεβαιότητα για το μέλλον σε ποσοστό 89%, το κόστος ενέργειας σε ποσοστό 85%, η διαθεσιμότητα σε ειδικευμένο προσωπικό (82%) και το επιχειρηματικό περιβάλλον σε ποσοστό 81%. Μάλιστα, διαχωρίζοντας τις απαντήσεις ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων, οι μεγάλες επιχειρήσεις σε σχέση με τις μικρομεσαίες απάντησαν ότι έχουν μεγαλύτερη ανησυχία για το μέλλον (ποσοστό 91%, έναντι 88% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων), με μεγαλύτερο πρόβλημα το ενεργειακό κόστος (ποσοστό 88% σε σχέση με 83% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις), μεγαλύτερο πρόβλημα στην εξεύρεση ειδικευμένου προσωπικού, ενώ έχουν οριακά μικρότερο πρόβλημα με το επιχειρηματικό περιβάλλον (ποσοστό 80% έναντι ποσοστού 81% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις).

Στο ίδιο μήκος κύματος και τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα για το β’ τρίμηνο του 2024 που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Συνδέσμου Εταιρειών Συμβούλων Μάνατζμεντ Ελλάδας (ΣΕΣΜΑ) που έδειξαν ότι οι τρεις είναι οι κυριότεροι ανασταλτικοί παράγοντες στην επιχειρηματική δράση που σχετίζονται με τις αδυναμίες του δημοσίου τομέα, και είναι η λειτουργία της Δικαιοσύνης που εξακολουθεί να είναι ο πρώτος ανασχετικός παράγοντας, ενώ ακολουθούν η αναποτελεσματική Δημόσια Διοίκηση, οι ελλείψεις σε προσωπικό και οι ασυνέχειες που παρατηρούνται στην κρατική λειτουργία.

Απονομή δικαιοσύνης. Αναφορικά με τα εμπόδια που έχουν να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις μελέτη του Κέντρου Φιλελευθέρων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) έδειξε επτά στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν ότι έχουν αρνητική άποψη για την αποτελεσματικότητα της προστασίας των επενδύσεων από τον νόμο και τα δικαστήρια ενώ οκτώ στις δέκα αναφέρουν ως βασική αιτία της μη αποτελεσματικής προστασίας των επενδύσεων από τον νόμο και τα δικαστήρια στη χώρα μας τις συχνές αλλαγές στη νομοθεσία και την ποιότητα της διαδικασίας της νομοθέτησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δείκτη Ποιότητας Νομοθέτησης, τον οποίο δημοσιεύει ετησίως το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, ένας νέος νόμος τροποποιεί κατά μέσο όρο 3,5 νόμους που ψηφίστηκαν τους προηγούμενους 12 μήνες.

Μάλιστα, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Δικαιοσύνη, στην οποία δημοσιεύονται δείκτες για την αποδοτικότητα, την ποιότητα και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης έδειξε ότι στην Ελλάδα, ο εκτιμώμενος χρόνος που απαιτείται για την επίλυση αμφισβητούμενων αστικών και εμπορικών υποθέσεων σε πρώτο βαθμό είναι 746 ημέρες (κάτι περισσότερο από 2 χρόνια), ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 282 ημέρες (στοιχεία 2022). Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο, αν αναλογιστεί κανείς ότι σε σχέση με το 2012 ο εκτιμώμενος χρόνος έχει αυξηθεί κατά 60%. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδος Γιώργο Καββαθά η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης αποτελεί τροχοπέδη τις επιχειρήσεις. «Πολλές φορές οι υποθέσεις καθυστερούν ακόμα και χρόνια τινάζοντας στον αέρα επενδυτικά σχέδια και πλάνα επιχειρήσεων ακόμα και μεγάλων. Φυσικά για τις μικρές επιχειρήσεις τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα και φυσικά κοστοβόρα».