Οι 4οι Ολυμπιακοί Αγώνες: Λονδίνο 1908 (Μέρος 1ο)

Οι 4οι Ολυμπιακοί Αγώνες διεξήχθησαν στο The Great Stadium of Shepherds Bush του Λονδίνου. Η διοργάνωση των αγώνων αυτών είχε ανατεθεί αρχικά από τη ΔΟΕ στη Ρώμη. Ωστόσο, η Ιταλία αντιμετώπιζε τη συγκεκριμένη περίοδο έντονα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, τα οποία εντάθηκαν μετά την έκρηξη του Βεζούβιου το 1906. Παράλληλα, οι αντίζηλες μεγαλουπόλεις του ιταλικού Βορρά, το Μιλάνο και το Τορίνο, υπονόμευσαν την προσπάθεια. Γι’ αυτούς τους λόγους, λοιπόν, η ιταλική Επιτροπή παραιτήθηκε από τη διοργάνωση κατά τη διάρκεια της Μεσολυμπιάδας του 1906 στην Αθήνα.

Η πρόταση για τη διοργάνωση των Αγώνων υποβλήθηκε προς τον επικεφαλής της βρετανικής αποστολής λόρδο Desborough, ο οποίος κατόρθωσε να πείσει την κυβέρνηση της χώρας του να τη δεχθεί. Ετσι, οι Ολυμπιακοί Αγώνες ανατέθηκαν στη χώρα η οποία, μαζί με τη Γαλλία, πρωτοστάτησε αναμφίβολα στην αναβίωση του ολυμπιακού πνεύματος.

Οι βρετανοί διοργανωτές μπόρεσαν σε λιγότερο από δύο χρόνια να αντιμετωπίσουν με ενθουσιασμό και μεθοδικότητα τα προβλήματα που υπήρχαν και να παρουσιάσουν μια Ολυμπιάδα σε αξιόλογους αθλητικούς χώρους με εντυπωσιακή για την εποχή τεχνική υποδομή. Η βροχερή και «μουντή» ατμόσφαιρα που επικρατούσε στο Λονδίνο σε όλη σχεδόν τη διάρκεια των Αγώνων στάθηκε εμπόδιο στις προσπάθειες των αθλητών που έλαβαν μέρος. Ακόμα και η ημέρα της τελετής έναρξης συνοδεύτηκε από κατακλυσμιαία βροχή που δυσχέραινε την προσπάθεια των διοργανωτών. Η υψηλή εξάλλου τιμή των εισιτηρίων και η ελλιπής προβολή των Αγώνων είχαν ως συνέπεια την περιορισμένη προσέλευση θεατών κατά τις πρώτες μέρες.

Οι Αγώνες άρχισαν τη Δευτέρα 27 Απριλίου στο στάδιο Shepherds Bush, που είχε κατασκευασθεί σε μαγευτική τοποθεσία στο νοτιοδυτικό τμήμα του Λονδίνου, προσφορά των διοργανωτών της Γαλλοβρετανικής Εκθεσης. Η Λευκή Πόλη (White City), όπως ονομάστηκε ο χώρος των αθλητικών εγκαταστάσεων, πλαισιωνόταν από ποδηλατοδρόμιο με πίστα 600 μ. και, πίσω από τις κερκίδες του σταδίου, κολυμβητήριο μήκους 100 μ.

Την τελετή έναρξης, την οποία παρά την καταιγίδα που επικρατούσε στη διάρκειά της παρακολούθησαν 70.000 θεατές, κήρυξε ο βασιλιάς Εδουάρδος Z ‘ (Edward VII), έχοντας στο πλευρό του τη βασιλική οικογένεια, πολλούς επισήμους και εστεμμένους, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονταν ο διάδοχος του ελληνικού θρόνου Κωνσταντίνος και ο μαχαραγιάς του Νεπάλ.

Στους Αγώνες, που διήρκεσαν έως τις 31 Οκτωβρίου, έλαβαν μέρος 22 χώρες με 2.059 αθλητές, ανάμεσά τους και 36 γυναίκες. Τα αγωνίσματα που διεξήχθησαν ήταν αυτά του στίβου, της ελεύθερης και της ελληνορωμαϊκής πάλης, της πυγμαχίας, της οπλομαχίας, της σκοποβολής, της ποδηλασίας, της γυμναστικής, της κολύμβησης, της υδατοσφαίρισης, της κωπηλασίας, της ιστιοπλοΐας, του ποδοσφαίρου, του τένις, του ράγκμπι και επιπλέον του χόκεϊ στο χόρτο, του λακρός, της διελκυστίνδας και της καλλιτεχνικής παγοδρομίας (patinage).

Στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου έγινε προσπάθεια κωδικοποίησης των κανονισμών διεξαγωγής των αγωνισμάτων στίβου και κολύμβησης, καθορισμός του βάρους των οργάνων ρίψεως και εισαγωγή για πρώτη φορά της απονομής χρυσών μεταλλίων στους πρώτους νικητές. Οι βρετανοί διοργανωτές, επιδεικνύοντας έναν υπέρμετρο σοβινισμό που οφειλόταν στα επιτεύγματα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, προσπάθησαν να επιβάλουν τις θέσεις τους στις φιλοξενούμενες χώρες, γεγονός που προκάλεσε αρχικά την έντονη δυσφορία των αποστολών και ακολούθως συνεχείς αντεγκλήσεις, αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων και απειλές για αποχώρηση.

Για παράδειγμα, οι Βρετανοί δεν θεώρησαν ανεξάρτητη την Ιρλανδία και επέβαλαν να μη χρησιμοποιηθεί η σημαία της τόσο στην παρέλαση των αντιπροσωπευτικών ομάδων όσο και σε περίπτωση νίκης των αθλητών της. Στα ευτράπελα των 4ων Ολυμπιακών Αγώνων μπορεί να θεωρηθεί η ύπαρξη αποκλειστικά άγγλων κριτών, οι οποίοι επικρίθηκαν για τη μεροληπτική στάση που τήρησαν σε αρκετά αθλήματα, σε σημείο τέτοιο ώστε να υπάρχουν έντονες διαμαρτυρίες των αποστολών των φιλοξενούμενων κρατών, και ιδιαίτερα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ενταση μεταξύ Αμερικανών και Βρετανών υπήρξε σε πολλά αθλήματα και κορυφώθηκε στον τελικό των 400 μέτρων με την άδικη ακύρωση του πρώτου νικητή Αμερικανού John C. Carpenter του Πανεπιστημίου του Cornell με το αιτιολογικό ότι εμπόδισε τον Βρετανό Wyndham Halswelle. Οταν η κούρσα επαναλήφθηκε, ο άγγλος αθλητής έτρεξε μόνος του, αφού οι τρεις Αμερικανοί, J. C. Carpenter, W.C. Robbins και J. Β. Taylor, είχαν αποσυρθεί διαμαρτυρόμενοι, και φυσικά στέφθηκε Ολυμπιονίκης. Οι Αμερικανοί επικεφαλής σε έξαλλη κατάσταση θεωρούσαν υπεύθυνο όποιον φορούσε τα αγγλικά χρώματα!

Η αμερικανοβρετανική διαμάχη εξελίχθηκε σε βίαιο επεισόδιο στο αγώνισμα της διελκυστίνδας, που διεξήχθη ανάμεσα στην αμερικανική ομάδα και την ομάδα της Αστυνομίας του Λίβερπουλ, εξαιτίας των υπηρεσιακών υποδημάτων – βαριά και με καρφιά – που φορούσαν οι Βρετανοί, τα οποία τους «βοήθησαν» να νικήσουν. Ωστόσο, στα αγωνίσματα του στίβου πρωταγωνιστές ήταν για μια ακόμη φορά οι Αμερικανοί.

Διπλές νίκες σημείωσαν ο Melvin Sheppard στα 800 και στα 1.500 μέτρα, ο Martin Sheridan στον δίσκο (ελεύθερο και ελληνικό), o εκπληκτικός Ray Ewpy στο ύψος και μήκος άνευ φοράς, ο Ηarry Porter στο ύψος, ο Frank Irons στο μήκος, o Edouard Cooke στο επί κοντώ και ο Timothy Aheame στο τριπλούν, όπως και οι συμπατριώτες τους Foprest Smithson και Charles Bacon στα 110 μ. και στα 400 μ. μετ’ εμποδίων αντίστοιχα, ενώ στις άλλες ρίψεις θριάμβευσαν ο 40χρονος John Flanagan στη σφύρα για τρίτη συνεχόμενη Ολυμπιάδα, νικώντας στην τελευταία βολή τον νεαρότερο συμπατριώτη του και κάτοχο του παγκόσμιου ρεκόρ Matt McGrath, και ο Ralph Roses για δεύτερη φορά στη σφαίρα.

Στα άλλα αγωνίσματα νίκησαν οι Βρετανοί: G. E. Larner στα 3.500 μέτρα και στα 10 μίλια βάδην, ο Α. Russell στα 3.200 μ. στιπλ και E. R. Voigt στα 5 μίλια, ο 19χρονος νοτιοαφρικανός μαθητής Reginald E. Walker στα 100 μέτρα, Ο Καναδός Robert Kerr στα 200 μέτρα, ο Σουηδός Eric Lemming στον ακοντισμό και στα δύο στυλ (αγώνισμα που διεξήχθη για πρώτη φορά).

Τέλος, στον Μαραθώνιο νικητής αναδείχθηκε ο Αμερικανός John Hayes, μετά την ακύρωση της τραγικής μορφής της Ολυμπιάδας Ιταλού Dorando Pielri.

Στην κολύμβηση ο Βρετανός Henry Taylor στα 400 και στα 800 μ. ελεύθερο και ο συμπατριώτης του Frederic Ηοlman στα 200 μ. πρόσθιο, ο Αμερικανός Charles Daniels στα 100 μ. ελεύθερο και ο Γερμανός Αzno Bieberstein στα 100 μ. ύπτιο, ενώ στις καταδύσεις ο Σουηδός Hjalmar Johans.son και ο Zuerner. Οι Βρετανοί κυριάρχησαν στην κωπηλασία στην κατηγορία skiff με τον Harry Blacksetaffe, στη δίκωπο λέμβο άνευ πηδαλιούχου με τους Fenning και Thomson του Leander C. I., στην τετράκωπο άνευ πηδαλιούχου με τους Cudmore, Gillan, Mckinnon και Somers-Smith και στην οκτάκωπο με τους Gladstone, Kelly, Johnstone, Nickalls, Bllrnell, Sanderson, Ethepingston-Smith, Bucknell και Maclagan.