«Η όπερα δεν είναι “δείχνω την ωραία μου φωνή”»

Με τη δημοφιλέστατη «Τραβιάτα» ολοκληρώνει η Εθνική Λυρική Σκηνή τη φετινή καλλιτεχνική της σεζόν. Ο άτυχος έρωτας της «Κυρίας με τις καμέλιες» για τον Αλφρέντο Ζερμόν, όπως τον μελοποίησε ο Τζουζέπε Βέρντι, αναβιώνει στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού στο Πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών από τις 27 Ιουλίου για τέσσερις μόλις παραστάσεις σε μουσική διεύθυνση Πιερ Τζόρτζιο Μοράντι και σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου. Η εντυπωσιακή παραγωγή που είχε πρωτοπαρουσιαστεί το καλοκαίρι του 2019 στον ίδιο χώρο και αποτέλεσε το οπερατικό ντεμπούτο στη σκηνοθεσία του διευθυντή του μπαλέτου της Λυρικής επιστρέφει τώρα με διπλή διανομή διεθνούς ακτινοβολίας. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει στον ρόλο της Βιολέτας Βαλερί τη σουπερστάρ της όπερας Ναντίν Σιέρα και τη διακεκριμένη υψίφωνο Βασιλική Καραγιάννη, ενώ δίπλα τους τούς καταξιωμένους τενόρους Φρέντι ντε Τομάζο και Φραντσέσκο Ντεμούρο και τους αναγνωρισμένους βαρύτονους Δημήτρη Πλατανιά και Τάση Χριστογιαννόπουλο.

Διαφορετικές φωνές

Η όπερα περιγράφει τον έρωτα μιας εταίρας με γόνο καλής οικογένειας του Παρισιού. Η σχέση προκαλεί την αντίδραση της οικογένειας του νέου, με αποτέλεσμα το ζευγάρι να χωρίσει για να ξανασυναντηθεί λίγο πριν από τον θάνατο της κοπέλας. «Είναι μια τεράστια πρόκληση η Βιολέτα, γιατί για να ερμηνευτεί από την αρχή μέχρι το τέλος αυτός ο ρόλος ουσιαστικά χρειάζεται δύο διαφορετικά είδη σοπράνο. Στην Πρώτη Πράξη θέλει μια φωνή κολορατούρας, όπως είμαι εγώ, και στη Δεύτερη και την Τρίτη Πράξη μια λυρική δραματική γιατί είναι σε εντελώς διαφορετικές φάσεις της ζωής της η ηρωίδα. Οι φωνητικές απαιτήσεις της Πρώτης Πράξης είναι περισσότερο λαμπερές, με μεγάλες φωνητικές ευελιξίες και γνωστές άριες. Στη συνέχεια όμως η φωνή της πρέπει αμέσως να προσαρμοστεί στις μεγάλες δραματικές απαιτήσεις του ρόλου μέσα σε λίγα λεπτά. Αυτό λοιπόν είναι για μένα μια τεράστια πρόκληση, γιατί η όπερα δεν είναι “τραγουδάω και δείχνω την ωραία μου φωνή”. Θεωρώ ότι ο καλλιτέχνης καλείται να υπηρετήσει τη μουσική, την υπόθεση, το δράμα που του δίνεται. Αυτό σημαίνει και κάποιες φορές εκπτώσεις στις φωνητικές δυνατότητες», αναφέρει η Βασιλική Καραγιάννη μιλώντας στο «Νσυν».

Η ίδια έχει ερμηνεύσει τον κεντρικό ρόλο στην «Τραβιάτα» αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια, κυρίως στις παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Ομως η σύνδεση μαζί του έχει ξεκινήσει ήδη από τα νεανικά της χρόνια. «Λατρεύω το έργο, ειδικά τη Δεύτερη και την Τρίτη Πράξη. Την άρια “Addio del passato” την έχω μελετήσει από τα 16 μου. Για μια συναυλία του Ωδείου τότε στην Πάτρα, η δασκάλα μου μού ανέθεσε αυτή την άρια, την οποία μελετούσα για μήνες, γιατί ποτέ δεν μπορούσα να αισθανθώ ότι την έλεγα όπως πρέπει, όπως απαιτεί ο ίδιος ο συνθέτης», δηλώνει η σοπράνο και συνεχίζει: «Το έργο έχει μελωδίες που τραγουδιούνται ακόμα και από τους πιο λιγότερο γνώστες της όπερας, με πρώτο το “Libiamo” φυσικά και στη συνέχεια με το “Addio del passato” που χαιρετά τα όμορφα χρόνια της, τις αναμνήσεις της, από τις πιο αγαπημένες άριες όλων των εποχών. Παρόλο που η δική μου φωνή ταιριάζει περισσότερο στην πρώτη άρια, στο “E strano sempre libera”, γιατί έχει τις κολορατούρες, τις πολύ λαμπρές και ψηλές νότες και τις κορόνες, τολμώ να πω ότι αγαπώ το “Addio del passato”, την άρια δηλαδή της Τρίτης Πράξης που είναι πιο δραματική και δεν έχει να δείξει φωνητικές δυνατότητες ιδιαίτερες, έχει όμως να δείξει σε τεράστιο βαθμό ερμηνευτικές δυνατότητες. Είναι μια πολύ μεγάλη στιγμή για μια σοπράνο να μπορέσει να το ερμηνεύσει τόσο δυνατά όπως απαιτεί ο Βέρντι, ο οποίος σου δείχνει με τη μουσική του τι πρέπει να κάνεις. Εάν τον ακολουθήσεις πιστά, έχεις μεγάλες πιθανότητες να πετύχεις αυτό που ζητάει».

Ερωτας δίχως όρια

Η σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ρήγου, ακολουθώντας το πνεύμα της μουσικής του Βέρντι στη συγκεκριμένη παραγωγή, εστιάζει στην καταναγκαστική ηδονή η οποία μοιάζει να πνίγει όλους τους πρωταγωνιστές της ιστορίας αλλά κυρίως τους «παράνομους» εραστές. «Δεν τον θεωρώ απαγορευμένο τον έρωτα. Για μένα, δεν υπάρχουν εποχές για τον έρωτα, ούτε απαγορευτικά. Δεν υπάρχουν σημεία που να απαγορεύουν έναν έρωτα, είτε κοινωνικά είτε ηλικιακά. Δεν υπάρχουν όρια σε αυτό. Απαξ και υπάρξει αγάπη, έρωτας, χημεία, όλα τα άλλα νομίζω μένουν πίσω. Οταν δύο άνθρωποι αισθάνονται έλξη, χημεία, έρωτα, αγάπη, ποιος μπορεί να τους εμποδίσει να είναι μαζί; Για όσο κρατήσει αυτό, είτε για λίγο είτε για πάντα», επισημαίνει η Βασιλική Καραγιάννη και καταλήγει: «Εστω κι αν καταλήγει δραματικά το έργο, με δυσάρεστο τέλος και τον θάνατο της πρωταγωνίστριας, τελικά ο έρωτάς τους νικά επί της ουσίας, όσον αφορά το σμίξιμό τους. Ενώ θυσιάζεται η Βιολέτα για το καλό της οικογένειας Ζερμόν κοινωνικά, ο ίδιος ο αγαπημένος της Αλφρέντο είναι απόλυτα δυστυχισμένος. Δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτήν. Και τελικά ο πατέρας του διαπιστώνει ότι η θυσία που ζήτησε μάλλον κακό κάνει στην οικογένειά του και στην υγεία του γιου του, οπότε επιτρέπει τελικά την ένωση αυτή. Αλλο που τελικά, όταν γίνεται η ένωση, είναι πλέον αργά για την υγεία της Βιολέτας. Ομως το γεγονός ότι αποδέχεται ο πατέρας τη Βιολέτα στην οικογένειά του, για μένα είναι νίκη της αγάπης, του έρωτα, εις βάρος των κοινωνικών προκαταλήψεων».