Παζάρι μέχρι το παρά ένα για την Ούρσουλα

Το πολιτικό μέλλον της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κρίνεται σήμερα μέσα από την ψηφοφορία στο Στρασβούργο, στην οποία όμως πέφτει βαριά η σκιά μιας δικαστικής απόφασης για ζητήματα διαφάνειας κι ενώ μέχρι την τελευταία στιγμή γίνονταν κινήσεις στρατηγικής προκειμένου να εξασφαλιστούν τα 361 κουκιά της αναγκαίας πλειοψηφίας. Η δυσαρέσκεια της Μελόνι φέρνει τις δύο γυναίκες αντιμέτωπες σε μια κορυφαία στιγμή αλήθειας και διακύβευμα «την αναγνώριση του βάρους της Ιταλίας» στο νέο διοικητικό σχήμα της ΕΕ, όπως το θέτει η ιταλίδα πρωθυπουργός.

Μόλις ένα 24ωρο πριν, η Φον ντερ Λάιεν που διεκδικεί μια δεύτερη θητεία στην κεφαλή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δέχθηκε ισχυρό πλήγμα όταν ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ απεφάνθη ότι η Κομισιόν δεν έδωσε επαρκώς στο κοινό ευρεία πρόσβαση σε ορισμένες λεπτομέρειες και ρήτρες των συμβάσεων αγοράς εμβολίων κατά της νόσου Covid-19. Ουσιαστικά δηλαδή με τις αποφάσεις του έκανε εν μέρει δεκτές δύο προσφυγές και ακύρωσε τις αποφάσεις της Επιτροπής κατά το μέρος που περιέχουν πλημμέλειες. Οπως αναφέρεται στην απόφαση, η παράβαση αφορά ιδίως τους όρους των εν λόγω συμβάσεων σχετικά με την αποζημίωση, καθώς και τις δηλώσεις περί απουσίας συγκρούσεως συμφερόντων των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας για την αγορά εμβολίων.

Η ανταλλαγή SMS

Οπως είναι γνωστό, το 2021 μια έντονη διαμάχη είχε ξεσπάσει μετά την αποκάλυψη των «New York Times» για ανταλλαγή SMS μεταξύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer, Αλμπερτ Μπουρλά. Το καλοκαίρι του 2022, ο ευρωπαίος διαμεσολαβητής επέκρινε την απροθυμία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δώσει πρόσβαση σε δημοσιογράφο που ζήτησε να μάθει το περιεχόμενο αυτών των μηνυμάτων. Τον Οκτώβριο του 2022, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεκίνησε έρευνα για τις αμφιλεγόμενες, όπως χαρακτηρίστηκαν, αγορές εμβολίων.

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας στην απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ τονίζει ότι «γενικά παρέχει την ευρύτερη δυνατή πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα, σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας».

Ωστόσο υποστηρίζει ότι στις περιπτώσεις που εξετάζει το Δικαστήριο της ΕΕ, «χρειαζόταν να βρει μια δύσκολη ισορροπία» μεταξύ του δικαιώματος του κοινού, συμπεριλαμβανομένων των βουλευτών, στην πληροφόρηση και των νομικών απαιτήσεων που απορρέουν από τις ίδιες τις συμβάσεις Covid-19, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αξιώσεις χρηματικής αποζημίωσης σε βάρος των φορολογουμένων. Σημειώνει, δε, ότι σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν, το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει την ανάγκη προστασίας των επιχειρηματικών συμφερόντων ενός συμβατικού εταίρου.

Μυστικά που στοιχειώνουν

Τα «μυστικά» όμως στοιχειώνουν ευρύτερα την υποψηφιότητα της Φον ντερ Λάιεν. Της συμφωνίας για επικύρωση του επαναδιορισμού της στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ για άλλα πέντε έτη προηγήθηκαν μυστικές διαπραγματεύσεις από τις οποίες αποκλείστηκε η ιταλίδα πρωθυπουργός.

Στην τελική φάση λοιπόν πριν από τη σημερινή ψηφοφορία, η Μελόνι φέρεται να διαπραγματεύτηκε σκληρά ένα σούπερ οικονομικό χαρτοφυλάκιο για τον Ραφαέλε Φίτο, τον υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων.

Αν και θεωρητικά η Φον ντερ Λάιεν έχει επαρκή στήριξη από τους συντηρητικούς, η ψηφοφορία είναι μυστική κι ένα 15% εκτιμάται ότι θα μπορούσε να βγει εκτός γραμμής. Εκεί ακριβώς μπορεί να βοηθήσει η Μελόνι ως επικεφαλής της ευρωομάδας των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, οι 78 ψήφοι των οποίων θα μπορούσαν να αποδειχθούν κρίσιμες. Ωστόσο και για την ιταλίδα πρωθυπουργό τίποτα δεν είναι χωρίς κόστος, καθώς γνωρίζει καλά ότι η στήριξη στη Φον ντερ Λάιεν θα την απομάκρυνε από τις ψήφους της Δεξιάς στη χώρα της διευρύνοντας δηλαδή το χάσμα με ένα μέρος της πλειοψηφίας της.