Οσο μικρότερη η διάμετρός τους τόσο πιο επικίνδυνα

Κατά τους ειδικούς, το βασικό πρόβλημα έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση οφείλεται στα αιωρούμενα σωματίδια, ενώ η έκθεση σε αέριους ρύπους είναι εξίσου επιβαρυντική αλλά σε μικρότερο βαθμό. Για την ιστορία, τα αιωρούμενα σωματίδια παράγονται από φυσικές ή ανθρωπογενείς διεργασίες. Στην περίπτωση των αιωρούμενων σωματιδίων ισχύει ο κανόνας: Οσο μικρότερη είναι η διάμετρός τους τόσο βαθύτερα εισχωρούν στο αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου. Ετσι τα πολύ μικρά (τα υπέρλεπτα, της τάξης δηλαδή των νανομέτρων) μπορεί να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος και να φτάσουν μέχρι τον εγκέφαλο, κουβαλώντας σε τόσο κρίσιμα περιβάλλοντα ιδιαίτερα τοξικές ουσίες.

Αυστηρά όρια από τον ΠΟΥ

Για τον σκοπό αυτό, ο ΠΟΥ έχει θεσπίσει αυστηρά όρια για τα επίπεδά τους και ειδικότερα για τα πιο επικίνδυνα – τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ 2.5 ή σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από τα 2.5 μικρόμετρα) – να μην υπερβαίνουν τα 10 μικρογραμμάρια το κυβικό μέτρο το έτος και με τάση να μειωθούν στα πέντε από την 1η Ιανουαρίου του 2030. Η Ευρωπαϊκή Ενωση, όμως, έχει πολύ υψηλότερα όρια (25 μικρογραμμάρια το κυβικό μέτρο – 25 μg/m3) το έτος και προτείνει από 1η Ιανουαρίου του 2030 να κατέβουν στα 10 μg/m3.

Μπορούν να μειωθούν

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, κάθε μικρογραμμάριο μείωσης έχει αξία. Ειδικότερα, στην Ελλάδα, η επιστημονική ομάδα της ομότιμης καθηγήτριας Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Κλέας Κατσουγιάννη εκτίμησε ότι μια μείωση στα επίπεδα του ΠΟΥ – των 10 μg/m3 – ισοδυναμεί με μείωση των πρόωρων θανάτων που συνδέονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση στη χώρα μας κατά 6.500, δηλαδή πάνω από το 50%. Οπότε, κατά τους ειδικούς, μια περαιτέρω μείωση στα 5 μg/m3 (το νέο όριο του ΠΟΥ) θα μπορούσε να έχει ακόμα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα.