«Αναδιαμορφώνομαι συνεχώς μέσα από τους ήρωές μου»

Η τελευταία φορά που συγκινήθηκα με μια ολοκληρωμένη αφήγηση ήταν… με το βιβλίο του Ερι Ντε Λούκα «Το αδύνατο» (Εκδόσεις Κέλευθος). Με συνεπήρε η απλότητα της γραφής και το βάθος της σκέψης του συγγραφέα. Μέσα από τη διαδικασία μιας ανάκρισης (ως κατηγορούμενος ο ήρωας) αλλά και με τα γράμματα που γράφει στην αγαπημένη του μέσα από τη φυλακή, δίνει το πολιτικό του αποτύπωμα, ξετυλίγει το αξιακό του σύστημα και τις απόψεις του πάνω σε έννοιες όπως: δικαιοσύνη, ηθική, προδοσία, φιλία, χρόνος, Θεός. Εξέχουσα είναι η έννοια της ελευθερίας που δηλώνεται σε πολλά επίπεδα, κυρίως με την αντίστιξη της ελευθερίας μέσω της επαφής με τη φύση και του εγκλεισμού στη φυλακή. Πραγματικά καθηλωτική ιστορία.

Αν μπορούσα να γράφω μετά μουσικής θα επέλεγα… – όπως και επιλέγω, καθώς συχνά γράφω μετά μουσικής – διαφορετικά είδη. Συνήθως οι επιλογές μου είναι indie και alternative rock ή κλασική. Κάποιες φορές, το κομμάτι που ακούω όταν γράφω συμβάλλει εμμέσως στη δημιουργία της σκηνής που επεξεργάζομαι. Γίνεται μέρος της γραφής. Αλλωστε, και το νέο μου μυθιστόρημα, οι «Ημιτελείς», πήρε τον τίτλο από την Ημιτελή Συμφωνία του Σούμπερτ.

Το πιο οδυνηρό στη διαδικασία της συγγραφής… είναι όταν έχει διαμορφωθεί η πορεία της ιστορίας και των ηρώων μου και εκκρεμεί το τέλος. Αν το τέλος δεν μου έχει φανερωθεί σε κάποιο στάδιο της συγγραφής, θα χρειαστεί να ξαναδουλέψω όλο το βιβλίο από την αρχή. Αυτό δεν είναι μόνο οδυνηρό βέβαια, είναι και απολαυστικό ως συστατικό της δημιουργίας.

Τρία βιβλία που θα πρότεινα οπωσδήποτε για μια βιβλιοθήκη Λυκείου θα ήταν… η «Πτώση» του Αλμπέρ Καμύ, το «Περιμένοντας τον Γκοντό», του Σάμιουελ Μπέκετ και το «Παιχνίδι του Κόσμου» του Κώστα Αξελού.

Οι κριτικές που λαμβάνω σοβαρά υπόψη είναι αυτές που προέρχονται από ανθρώπους που εκτιμώ. Κάθε αναγνώστης έχει τις δικές του «απαιτήσεις» από ένα βιβλίο, τις οποίες βεβαίως σέβομαι. Αν κάποιος διαφωνεί με το έργο μου, είναι απολύτως θεμιτό. Αλλωστε, όταν δημοσιοποιείς το έργο σου αυτομάτως τίθεσαι υπό κρίση.

Η αυτοκριτική ξεκινάει από… τη στιγμή που ανακαλύπτεις τον εαυτό σου. Οσο για τη συγγραφή, η αυτοκριτική δεν σταματάει ποτέ. Και δεν πρέπει να σταματάει. Η διαδικασία της γραφής είναι διαδικασία διερεύνησης και επαφής με τον εαυτό μου, τους άλλους και τον κόσμο. Σε ό,τι έχω δημοσιεύσει μέχρι σήμερα, εντοπίζω σημεία που θα άλλαζα τώρα. Με τον καιρό, γίνομαι πιο απαιτητική. Μεγαλώνω και αναδιαμορφώνομαι συνεχώς μέσα από τους ήρωές μου.

Η αρχή ενός κλασικού βιβλίου που ζηλεύω είναι… από τον «Ξένο» του Καμύ: «Σήμερα πέθανε η μαμά. Μπορεί και χθες. Δεν ξέρω». Τόσο λιτή αρχή. Μέσα στις τρεις αυτές φράσεις φανερώνεται ολόκληρη η φιλοσοφία του Καμύ. Αυτή η αρχή θα μπορούσε από μόνη της να είναι ένα αυτοτελές μικροδιήγημα.

Οταν ακούω για την «κρίση της λογοτεχνίας» ή τη «λογοτεχνία της κρίσης» σκέφτομαι ότι… είναι κάπως υπερβολικό. Δεν βλέπω κρίση της λογοτεχνίας, μιας και εκδίδονται σημαντικά λογοτεχνικά έργα διεθνώς και διαρκώς. Λογοτεχνία της κρίσης νομίζω ότι είναι φυσικό να υπάρχει αφού με τη λογοτεχνία αποτυπώνεται η εκάστοτε εποχή, άρα και η εποχή της κρίσης.