Διώξεις, συλλήψεις, κατασχέσεις και αυστηρά πρόστιμα

Πλέον, σε ορισμένες παραλίες υπάρχουν πινακίδες που ενημερώνουν ότι ο νόμος 1650/86 απαγορεύει την αμμοληψία από προστατευόμενες περιοχές. Παράλληλα, η αμμοληψία απαγορεύεται και με αποφάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ σύμφωνα με την ΚΥΑ 42279/1938 ακόμα και από τη νόμιμη αμμοληψία αποκλείονται: «Αρχαιολογικοί χώροι, κοίτες και όχθες ποταμών, κοίτες χειμάρρων και ρεμάτων που διασχίζουν πόλεις, χωριά και οικισμούς, θέσεις κατασκευών δημοσίων έργων, τάφροι πρανών των σιδηροδρομικών γραμμών, περιοχές ιδιαίτερης τουριστικής σημασίας, χώροι καθ’ όλου του μήκους διέλευσης αγωγών, χώροι ιδιαίτερης υγιεινής ευαισθησίας, καθώς και χώροι εκ των οποίων η αμμοληψία μπορεί να προκαλέσει ζημίες σε παρακείμενα κτήματα, κτίσματα ή εγκαταστάσεις».

Οι παραβάτες των κειμένων διατάξεων, δηλαδή οι προβαίνοντες σε αμμοληψία, ανεξαρτήτου ποσότητας χωρίς σχετική άδεια, χαρακτηρίζονται γενικά λαθραμμολήπτες και διώκονται σύμφωνα με άρθρα διατάξεων όπως αυτά «Περί προστασίας δημοσίων κτημάτων», «Περί προστασίας αιγιαλού και παραλίας», αλλά και υγειονομικών διατάξεων που προβλέπουν εκτός από φυλάκιση και υψηλό χρηματικό πρόστιμο ακόμα και κατάσχεση των μέσων εξόρυξης και μεταφοράς. Στους χώρους αιγιαλών όπου τα κατά τόπους λιμενικά όργανα ενεργούν τακτικούς ελέγχους σε περίπτωση που εντοπίσουν αμμολήπτες χωρίς σχετική άδεια ενεργούν αυτεπάγγελτη δίωξη, συλλαμβάνοντας και παραπέμποντας τους δράστες στην Εισαγγελία, κατάσχοντας παράλληλα τα μέσα με τα οποία επιχειρήθηκε η παράβαση.

Διεθνές επίπεδο. Σε διεθνές επίπεδο, όλο και περισσότερες χώρες καθιστούν παράνομη την μεταφορά κοχυλιών, την αμμοληψία και τη λιθοληψία. Ενδεικτικά, η Κόστα Ρίκα απαγορεύει την αφαίρεση οποιωνδήποτε κελυφών και οι Φιλιππίνες έχουν δημιουργήσει έναν μακρύ κατάλογο με απαγορευμένα είδη.

Το 2023, μάλιστα, Γάλλος τουρίστας συνελήφθη καθώς προσπαθούσε να φύγει από τη Σαρδηνία με 41 κιλά βότσαλα στο πορτμπαγκάζ του, ενώ το 2019 ζευγάρι τουριστών συνελήφθη με 40 κιλά άμμου κρυμμένα στο αυτοκίνητό τους, καθώς ετοιμάζονταν να επιβιβαστούν σε φέρι από το Πόρτο Τόρες με προορισμό την Τουλόν. Στην απολογία τους ισχυρίστηκαν ότι αποτελούσε «ενθύμιο» και ότι δεν γνώριζαν ότι είχαν διαπράξει έγκλημα. Παρόλα αυτά κλήθηκαν να πληρώσουν πρόστιμο 3.000 ευρώ και φυσικά η άμμος κατασχέθηκε.