O φόβος του Κάφκα για το «συγγραφικό μπλοκάρισμα»

Στη Βιβλιοθήκη Bodleian της Οξφόρδης μια έκθεση που άνοιξε τις πόρτες της στις 30 Μαΐου αποκαλύπτει, μέσα από σπάνια αντικείμενα, έγγραφα, χειρόγραφα και επιστολές, την πιο φωτεινή, ανάλαφρη πλευρά του Φραντς Κάφκα. Σε ποιον βαθμό ο ανυπέρβλητος συγγραφέας απολάμβανε τη χαρούμενη όψη της ζωής θα το μάθουν όλοι όσοι έχουν τη δυνατότητα να την επισκεφτούν.

Θα δουν για παράδειγμα μια καρτ ποστάλ του Κάφκα προς τον κουνιάδο του, που ενώ η υγεία του ήταν σε κακή κατάσταση εκείνη την εποχή, εκείνος έβρισκε τη διάθεση να αστειευτεί για τις εξαιρετικές ικανότητές του στο σκι. Αλλά όσοι θέλουν να διατηρήσουν την εικόνα που έθρεψε το συγγραφικό του έργο έχουν μια ακόμη ευκαιρία. Και αυτή δίνεται από μια σπάνια επιστολή που πρόκειται να δημοπρατηθεί και που αποδεικνύει τη ζωογόνο σκοτεινή πλευρά του. Ισως κανένας σαν και αυτόν, μεταξύ των συγγραφέων του 20ού αιώνα, δεν μπόρεσε να μιλήσει για τις ερεβώδεις εσωτερικές διαδρομές, να συλλάβει με τέτοια ακρίβεια την αγωνία της ανθρώπινης ύπαρξης. Αυτή την αγωνία εξέφρασε και σε μια σπάνια επιστολή προς τον εκδότη του καθώς η υγεία του πήγαινε από το κακό στο χειρότερο. Ο Κάφκα εξέφρασε την ανησυχία του διότι δεν μπορούσε, όπως τόνισε στην επιστολή του, να συντάξει γραμμή. Η συγγραφική του ανημποριά, ισχυρίζονται οι μελετητές του, συνδέεται με τη διάγνωση της φυματίωσης από την οποία τελικά θα πέθαινε. Οσοι ερευνούν τη ζωή και το έργο του αποδίδουν το αίσθημα της ψυχικής παράλυσης και της αδυναμίας του στην αρρώστια του.

Οπως έγραφε στον φίλο και εκδότη του, τον αυστριακό ποιητή Αλμπερτ Χέρενσταϊν: «Οταν οι ανησυχίες έχουν εισχωρήσει σε ένα ορισμένο στρώμα της ύπαρξης, το γράψιμο και τα παράπονα προφανώς σταματούν. Ούτε η δική μου αντίσταση ήταν τόσο ισχυρή». Το γράμμα πρόκειται να δημοπρατηθεί ηλεκτρονικά από τον οίκο Sotheby’ s στο Λονδίνο στις 26 Ιουνίου, 100 χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Η τιμή της υπολογίζεται μεταξύ 70.000 – 90.000 δολάρια. Αυτή η επιστολή δεν έχει ημερομηνία. Οι μελετητές εκτιμούν ότι γράφτηκε μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου 1920, όταν ο Κάφκα νοσηλευόταν σε κλινική στη Βόρεια Ιταλία για την ασθένειά του.

ΖΩΗ ΛΙΑΚΑ