«Να παραδεχτούμε την ήττα της σύγχρονης κοινωνίας»

Με γενικό τίτλο «Ηρθε η ώρα να νιώσουμε τι πραγματικά συμβαίνει» η τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και εικαστική καλλιτέχνις ΑΝΟΗΝΙ κάνει πρεμιέρα της παγκόσμιας περιοδείας της στις 13 Ιουνίου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Για πρώτη φορά έπειτα από μία δεκαετία, η ANOHNI παρουσιάζει μια σειρά από συναυλίες με τους Johnsons, ερμηνεύοντας τραγούδια από το τελευταίο άλμπουμ της «My Back Was Α Bridge For You To Cross» καθώς και τραγούδια από όλη τη μουσική πορεία της. Μαζί της εννέα μουσικοί, μεταξύ των οποίων οι Julia Kent (τσέλο), Maxim Moston (βιολί), Doug Wieselman (πολυοργανίστας), Gael Rakotondrabe (πιάνο), Leo Abrahams (κιθαρίστας) και Jimmy Hogarth (κιθαρίστας/παραγωγός).

Γεννημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο και μεγαλωμένη στο Αμστερνταμ και την Καλιφόρνια, η ANOHNI μετακόμισε στη Νέα Υόρκη στα τέλη της εφηβείας της, όπου σχημάτισε το συγκρότημά της The Johnsons το 1998 και χάραξε μια μοναδική πορεία ως καλλιτέχνις με έμφαση σε ανιμιστικά και οικο-φεμινιστικά θέματα (με τον όρο ανιμισμός – από το λατινικό animus που σημαίνει ψυχή – στη θρησκειολογία και την ανθρωπολογία εννοείται η αρχέγονη ανθρώπινη θρησκεία, η οποία θεμελιώνεται στην πεποίθηση της ύπαρξης πνευματικών υπάρξεων που εμψυχώνουν κάθε μορφή και εκδήλωση του φυσικού κόσμου).

Το μουσικό ταξίδι της ANOHNI κινείται μεταξύ πολλών ειδών – από electronic experimental μέχρι avant – classical, dance και soul. Καθιερώθηκε στη διεθνή μουσική σκηνή με το άλμπουμ «Ι Am a Bird Now» (2005), που κέρδισε το βρετανικό βραβείο Mercury. Εκτοτε έχει κυκλοφορήσει τα άλμπουμ «The Crying Light» (2009), «Swanlights» (2010) και τις live ηχογραφήσεις «Cut the World» (2012) και «TURNING» (2014).

Το 2016, κυκλοφόρησε το έντονα πολιτικό electronic άλμπουμ «HOPELESSNESS», σε παραγωγή των Hudson Mohawke και Daniel Lopatin, που ξεχώρισε ως ένα από τα δέκα κορυφαία άλμπουμ της χρονιάς σύμφωνα με τους «New York Times». Το 2016, η ANOHNI έγινε η πρώτη ανοιχτά τρανς ερμηνεύτρια που προτάθηκε για Οσκαρ. Ηταν υποψήφια για το Οσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού, μαζί με τον J. Ralph, για το τραγούδι «Manta Ray» στην ταινία «Racing Extinction».

Με το έκτο στούντιο άλμπουμ της, «My Back Was A Bridge For You To Cross» (2023), η ANOHNI εστιάζει και πάλι στις κοινωνίες, την πνευματικότητα και τη σχέση μας με τη «βιόσφαιρα». Υμνος της νεο-σόουλ.

Η ANOHNI ξεπέρασε τις κοινωνικές συμβάσεις με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ίδια από μικρή ηλικία, δηλώνοντας τρανς (γεννήθηκε ως Antony Hegarty, το 1971). Δεν έκρυψε ποτέ της τίποτα και είναι πάντα ένα βήμα μπροστά. Στη συνέντευξή της στα «Πρόσωπα» καταθέτει το κοινωνικό της μανιφέστο αλλά και τη σχέση της με τη μουσική.

Για την επιστροφή στους Johnsons μετά από δέκα χρόνια: «Θέλω να επαναπροσδιορίσω ολόκληρο τον κατάλογό μου. Αποφάσισα ότι πρέπει να επανέλθω στους Johnson’s. To συγκρότημα πήρε το όνομά του προς τιμήν της τρανς και ακτιβίστριας ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Νέας Υόρκης Marsha Ρ. Johnson. Και για πολλά χρόνια έλεγα αυτή την ιστορία αλλά κανείς δεν ήξερε ποια ήταν. Αλλά τα τελευταία χρόνια καταλαβαίνουν ποια είναι. Και έτσι ήθελα να γιορτάσω αυτή την αλλαγή συνεργαζόμενη με τους μουσικούς μου».

Για το άλμπουμ «My Back Was a Bridge for You to Cross» (2023): Είναι έντονο άλμπουμ και αποτελεί ουσιαστικά έρευνα για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στον κόσμο. Σκέφτηκα ότι μπορεί να είναι χρήσιμο στους ανθρώπους που σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο ή έχουν παρόμοιες σκέψεις με εμένα. Νιώθω ότι κατά κάποιον τρόπο, οι στίχοι σε αυτόν τον δίσκο είναι πολύ άμεσοι. Δεν υπάρχει κάποιο πέπλο μυστηρίου. Η κάθε λέξη εννοείται. Βιώνοντας κατά κάποιον τρόπο αυτό που πραγματικά συμβαίνει γύρω από τις κοινότητες σε όλο τον κόσμο, στο περιβάλλον μας και στις μεταξύ μας σχέσεις, χρησιμοποίησα το σύνολο δεξιοτήτων μου για να αντικατοπτρίζουν οι στίχοι τις ανησυχίες μου και τα πράγματα που με ενδιαφέρουν.

Για τον ρόλο των γυναικών στη σύγχρονη κοινωνία: «Εξαρτάται από την κοινωνία για την οποία μιλάτε. Ας μιλήσουμε για τον δυτικό κόσμο. Αλλά και εκεί κάθε πόλη, κάθε χώρα έχει τη δική της κουλτούρα. Εχω συνεργαστεί με ομάδα συνομηλίκων τα τελευταία 10 χρόνια για να αναπτύξω το project Μελλοντικός Φεμινισμός. Οι γυναίκες είναι αρχέτυπα θηλυκότητας. Υπάρχει όμως η υποδούλωση των γυναικών και η καταπίεση των αρχέτυπων της θηλυκότητας στον πολιτισμό, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση. Υπάρχουν αναξιοποίητα σύνολα δεξιοτήτων στις γυναίκες, τα οποία πρέπει να λάβουμε υπόψη για να πάρουμε διαφορετικές αποφάσεις, για το πώς προσεγγίζουμε ο ένας τον άλλον. Πώς προσεγγίζουμε το κλίμα, την οικονομία, τα έθνη. Και όμως υπάρχει ένα ολόκληρο μισό της κοινωνίας μας που έχει κρατηθεί υποδουλωμένο για πάνω από 2.000 χρόνια και αυτό είναι οι γυναίκες. Ως υποκατηγορία της ανθρωπότητας και όλα αυτά τα χρόνια είναι ένα είδος «ομήρου» στην εξέλιξη της κοινωνίας. Από την επιβολή της πατριαρχίας. Η κοσμική κοινωνία των τελευταίων 50 ετών έχει αναπτύξει μια ύπουλη καπιταλιστική εκδοχή της κάθε αβρααμικής θρησκείας. Παρακολουθούσαν τις γυναίκες, τις αδελφές τους, τις μητέρες τους να καίγονται στην πυρά για να μη διεκδικήσουν την εξουσία τους. Είμαστε συγγενείς με τις γυναίκες, τις αδελφές, τις μητέρες, τις συζύγους που κάηκαν. Κι εδώ υπάρχει διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD / Post-Traumatic Stress Disorder) μεταξύ των γενεών. Δύο χιλιάδες χρόνια καταπίεσης των γυναικείων φωνών έχει αφήσει ένα βαθύ αποτύπωμα στην ψυχή μας και στις νευρικές οδούς μας. Η δημιουργία είναι μια φασματική και θηλυκή συνέχεια και όλοι είμαστε αναπόσπαστο μέρος της Φύσης».

Για το κλίμα και το πώς θα γυρίσουμε τον κόσμο ανάποδα: «Πιστεύω ότι η κατάρρευση και η καταστροφή του κλίματος είναι προδιαγεγραμμένη. Πιστεύει κανείς ότι σε 60 χρόνια ο κόσμος θα είναι κατοικήσιμος έτσι όπως κυβερνάται; Η Μπεναζίρ Μπούτο, λίγο πριν δολοφονηθεί, είχε μιλήσει για τον ρόλο της μητρότητας, για τον ρόλο των γυναικών στη διακυβέρνηση των χωρών. Οι απόψεις της έπεσαν σαν βόμβα, αφού πρέπει να αλλάξουμε τις προσεγγίσεις μας. Αλλά στις πατριαρχικές κοινωνίες όπου ζούμε πρέπει να υπάρξει ταπεινότητα για να γυρίσουμε τον κόσμο ανάποδα, όπως λέω εγώ. Μόνο έτσι θα προχωρήσουμε μπροστά. Να παραδεχτούμε την ήττα της σύγχρονης κοινωνίας μας, αφού τα συστήματα έχουν αποτύχει σε όλες τις μορφές τους. Θεολογική πατριαρχία, κοσμική πατριαρχία, επιστημονική πατριαρχία, οικονομική πατριαρχία έχουν αποτύχει. Εχουν όλα αυτά «εξαντληθεί». Ετσι φαίνεται πιο λογικό να υποκύψουμε στην κατάρρευση της βιόσφαιρας παρά να αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο κυβερνάμε τις κοινωνίες μας. Ολοι πιστεύουν ότι τις τελευταίες δεκαετίες οι γυναίκες είναι εκείνες που παίρνουν τις αποφάσεις ή τουλάχιστον είναι στα κέντρα αποφάσεων. Αλλά αυτό είναι γελοίο. Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι η εξουσία και οι αποφάσεις είναι αναφαίρετο δικαίωμα των ανδρών. Ολοι βολευτήκαμε με τις δύο παραπάνω θέσεις αλλά αυτό ήταν ένας δηλητηριώδης εφησυχασμός. Τι θα γίνει στον κόσμο όταν «εξαντληθούν» οι δεξιότητες των ανδρών; Που έχουν ήδη «εξαντληθεί». Το σύνολο δεξιοτήτων του αρχέτυπου της «αρσενικότητας» στο είδος μας έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές του για να βοηθήσει τον κόσμο. Αυτή η «αρσενικότητα» ανίκανη να φροντίσει τους ανθρώπους, να φροντίσει τη Γη. Και αυτό συμβαίνει ενώ βρισκόμαστε σε αυτοκτονική τροχιά. Τραγική και πολύ λυπηρή κατάσταση. Εγώ όταν μιλάω για άνδρες και γυναίκες, μιλάω προφανώς για αρχέτυπα. Οι άνθρωποι δεν (αυτο)καθορίζονται με βάση αποκλειστικά το φύλο τους. Ο καθένας έχει πρόσβαση στο πλήρες φάσμα των δυνατοτήτων για το πώς να είσαι άνθρωπος σε αυτόν τον κόσμο για τον οποίο μιλάω σαν… μαμά. Μιλάω για τη Συλλογική Συνείδηση. Για τα Συστήματα Αντίληψης που έχουν αναπτύξει οι κοινωνίες και φυσικά για όσα απορρίπτουν επειδή είτε δεν τα αντιλαμβάνονται είτε δεν θέλουν να τα αντιληφθούν».

Για τα παιδικά της χρόνια: «Μπορώ να μιλήσω για τη δική μου προσωπική εμπειρία ως παιδί. Μου είπαν ότι επειδή ήμουν εκφραστική, συναισθηματική είμαι παράλογη. Αρα, μη πολιτισμένη. Ημουν μαζί με τις γυναίκες, κάτι που προφανώς θεωρήθηκε ως κατώτερη μορφή πνευματικής λειτουργίας. Και όλα αυτά επειδή ήμουν ανοιχτή στο να αισθάνομαι το σώμα μου καθώς και να σκέφτομαι με το σώμα μου».

Για τη μουσική: «Η μουσική προέρχεται από την καρδιά, προέρχεται από τη φύση και έχει απίστευτη δύναμη που θεωρούμε δεδομένη. Εγώ, μέσα από τη μουσική μου, τραγουδάω και γράφω για πράγματα, για τη ζωή, για τους ανθρώπους που βιώνουν απελπισία, για αυτούς που βιώνουν άγχος. Χρειάζονται τόσο πολλά για να πείσεις τους ανθρώπους να δουν τη ζωή με άλλο μάτι. Η κοσμική κοινωνία των τελευταίων 50 ετών έχει αναπτύξει μια ύπουλη καπιταλιστική εκδοχή. Ενώ (σχεδόν) τίποτα δεν έχει αλλάξει, θεωρεί ο κόσμος ότι (σχεδόν) όλα έχουν αλλάξει.»

Για τη δύναμή της: «Παίρνω τη δύναμή μου από το ίδιο μέρος που κάνουν όλοι οι άλλοι. Από την καρδιά μου…».

Για τις συναυλίες και τα μηνύματα: «Στις συναυλίες μας παρουσιάζουμε τραγούδια από κάθε άλμπουμ όπως και τις σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ κάθε τραγουδιού. Ηρθε η ώρα να νιώσουμε τι πραγματικά συμβαίνει. Μιλάω για τη σύνδεση των συναισθημάτων μας και της εμπειρικής μας αντίληψης για το τι συμβαίνει γύρω μας και τι συμβαίνει μέσα μας. Για να μπορέσουμε να ευθυγραμμίσουμε αυτά τα δύο «λειτουργικά συστήματα». Ο καπιταλισμός θέλει να χαθεί η ενσυναίσθηση όπως και το συναίσθημα. Αυτό είναι ένα είδος αρρώστιας που επικρατεί τα τελευταία χρόνια. Η μουσική είναι ένας τρόπος ευθυγράμμισης, επανευθυγράμμισης, είναι ένας τρόπος σχεδόν ευθυγράμμισης του σώματός, της φωνής με το σώμα, τη νόηση, την ακοή και την καρδιά. Ολα αυτά υπάρχουν στα τραγούδια μου».