Η ωραιοποίηση των ισολογισμών των τραπεζών

Οι τράπεζες συνήθως ανακοινώνουν οικονομικές πληροφορίες και εποπτικές μετρήσεις στο τέλος κάθε τριμήνου. Προκειμένου να δείχνουν πιο ασφαλείς και για να αντιμετωπίζουν πιο χαλαρή εποπτεία από ό,τι θα έπρεπε, ορισμένες τράπεζες συρρικνώνουν ορισμένα στοιχεία του ισολογισμού τους γύρω από τις ημερομηνίες αναφοράς και τα επεκτείνουν ξανά αμέσως μετά. Αυτή η πρακτική, η οποία έχει γίνει γνωστή με τον αγγλικό όρο «window dressing» (ο όρος γενικά σημαίνει χειραγώγηση οικονομικών καταστάσεων με τρόπο που να δείχνουν καλύτερη θέση από την πραγματική), είναι απαράδεκτη από την άποψη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, καθώς υπονομεύει τους στόχους της τραπεζικής εποπτείας, κινδυνεύει να διαταράξει τις λειτουργίες των χρηματοπιστωτικών αγορών και μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκείς πόρους των τραπεζών σε περιόδους πίεσης. Ορισμένα ρυθμιστικά πλαίσια φαίνονται ιδιαίτερα ευάλωτα στο «window dressing», ιδίως αυτά για τις τράπεζες που είναι συστημικές παγκοσμίως (G-SIB) και για τον δείκτη μόχλευσης.

Το πλαίσιο G-SIB επιβάλλει αυστηρότερες εποπτικές απαιτήσεις στις μεγαλύτερες, πιο σύνθετες, διασυνδεδεμένες και διεθνώς ενεργές τράπεζες. Η Επιτροπή Τραπεζικής Εποπτείας της Βασιλείας κρίνει ότι οι τράπεζες που ανήκουν στο πλαίσιο G-SIB υπόκεινται σε υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις, οι οποίες αυξάνονται ανάλογα με τη βαθμολογία που λαμβάνουν με βάση τους κανονισμούς αυτούς. Μειώνοντας τους υποκείμενους δείκτες κινδύνου στο τέλος ενός έτους, πολλές τράπεζες μπορούν να μειώσουν τις συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις τους.

Το πλαίσιο του υπολογισμού του δείκτη μόχλευσης στοχεύει στον περιορισμό της συσσώρευσης υπερβολικής μόχλευσης μεταξύ των τραπεζών, μετρώντας τα κεφάλαια των τραπεζών σε σχέση με τα συνολικά ανοίγματά τους. Οι τράπεζες μπορούν επομένως να βελτιώσουν τον δείκτη μόχλευσης είτε αυξάνοντας τα κεφάλαιά τους είτε μειώνοντας τα συνολικά ανοίγματά τους. Το «window dressing» κάνει το δεύτερο, αλλά μόνο στις ημερομηνίες ανακοίνωσης αποτελεσμάτων τριμήνου.

Εχει ήδη αναληφθεί δράση για το πλαίσιο του δείκτη μόχλευσης. Τώρα αναλαμβάνεται δράση και στο πλαίσιο G-SIB. Τον Μάρτιο του 2024, η Επιτροπή της Βασιλείας ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση για να βελτιώσει τις απαιτήσεις υποβολής αποτελεσμάτων από τις τράπεζες. Η κύρια πρόταση είναι ότι, στο τέλος του έτους, οι τράπεζες θα πρέπει να αναφέρουν μέσους όρους υψηλής συχνότητας (δηλαδή ημερήσιους) για τα πιο σημαντικά στοιχεία του ισολογισμού που σχετίζονται με την αξιολόγηση στο πλαίσιο του G-SIB. Η υποβολή πιο αντιπροσωπευτικών στοιχείων από τράπεζες που συμμετέχουν στην εποπτεία G-SIB όχι μόνο θα διασφάλιζε κεφαλαιακές απαιτήσεις ανάλογες με τον κίνδυνο για μεμονωμένες τράπεζες, αλλά θα αντιμετώπιζε επίσης την πιθανή εσφαλμένη κατανομή κεφαλαίων μεταξύ των τραπεζών που προκύπτει από τη φύση του πλαισίου.

Το παρόν αποτελεί μέρος από δημοσίευση στο Blog της ΕΚΤ.

Οι Κλάουντιο Μπάσι, Μάρκους Μπεν, Μάικλ Γκριλ, Μάσιμο Λιμπερτούτσι, Παρ Τόρστενσον και Πέτερ Βελτζ είναι αναλυτές στα τμήματα χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και τραπεζικής εποπτείας της ΕΚΤ