«Στον ήρωά μου όλοι αναγνωρίζουν τον εαυτό τους»

Ποια είναι η σχέση της αστυνομικής λογοτεχνίας με τα σύγχρονα κοινωνικά θέματα; Θεωρείτε ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα αποτελεί το «κοινωνικό μυθιστόρημα» της εποχής μας;

Δεν θεωρώ ότι γράφω «κοινωνικά μυθιστορήματα». Ωστόσο τα έργα μου διαδραματίζονται στο σήμερα και σε μια χώρα, τη Γαλλία, που αντιμετωπίζει κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις, οπότε πρέπει να λάβουμε υπόψη αυτό το πλαίσιο. Οι χαρακτήρες επηρεάζονται από το περιβάλλον τους όπως όλοι μας. Ακούν τις ειδήσεις, παρατηρούν την κοινωνία να γίνεται πιο βίαιη, να δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να λειτουργήσει, κι όλους εμάς να δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να συνυπάρξουμε.

Υπάρχουν συγκεκριμένες τάσεις στην ευρωπαϊκή αστυνομική λογοτεχνία; Πόσο διαφέρει το βορειοευρωπαϊκό αστυνομικό μυθιστόρημα από το αντίστοιχο της Μεσογείου;

Μου φαίνεται ότι στο ευρωπαϊκό νουάρ οι χαρακτήρες έχουν περισσότερο βάθος, αλλά μπορεί να βρίσκονται απλά πιο κοντά σε εμάς. Η διαφορά μεταξύ Βορρά και Νότου; Σήμερα υπάρχει τέτοια ποικιλομορφία μεταξύ των συγγραφέων, των συμπάντων τους, που είναι δύσκολο να κατονομαστούν οι ακριβείς διαφορές. Ισως ο σκανδιναβικός ρομαντισμός είναι πιο ομοιογενής. Η Ισπανία, η Ιταλία και η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου μού φαίνεται ότι χαρακτηρίζονται κυρίως από την ποικιλομορφία τους: στην Ισπανία, για παράδειγμα, ποια είναι τα κοινά σημεία μεταξύ του Victor del Árbol, της Dolores Redondo και του Juan Gomez-Jurado; Σχεδόν κανένα.

Ποιοι συγγραφείς θεωρείτε ότι επηρέασαν την πορεία της αστυνομικής λογοτεχνίας από τις αρχές του 20ού αιώνα; Ποιοι συγγραφείς θεωρείτε ότι επηρέασαν τη δική σας πορεία;

Από τις αρχές του 20ού αιώνα έχει περάσει πολύς καιρός! Ο Chandler και ο Hammett, φυσικά, ο Manuel Vázquez Montalbán, η Agatha Christie, η Maj Sjöwall και o Per Walhöö στη Σουηδία (στους οποίους ο Henning Mankell οφείλει πολλά), o Simenon, o Jean-Patrick Manchette και ο Maurice G. Dantec στη Γαλλία. Αναμφισβήτητα, ο Henning Mankell με δίδαξε ότι η καθημερινή ζωή, η ιδιωτική ζωή του ερευνητή, μπορεί να είναι τόσο συναρπαστική όσο η πιο λαμπρή έρευνα όταν είσαι ένας μεγάλος συγγραφέας σαν κι αυτόν. Αυτό είναι ένα μάθημα που πάντα προσπαθώ να θυμάμαι.

Ποιες είναι οι πηγές έμπνευσης για τις ιστορίες σας; Οταν γράφετε, ακολουθείτε συγκεκριμένο πρόγραμμα ή προτιμάτε τον αυτοσχεδιασμό;

Ενας συγγραφέας δεν εμπνέεται μόνο από τη φαντασία του, δεν υπάρχει καθαρή φαντασία. Πρέπει να αδράξει το πραγματικό, να ανακαλύψει τις πιο κρυφές του σκέψεις και να τις εκθέσει σε πλήρες φως (χωρίς a priori, προπαντός χωρίς ιδεολογία, καθώς η ιδεολογία είναι πάντα μια διαστρέβλωση του πραγματικού).

Γι’ αυτό πρέπει να είναι περίεργος, προσεκτικός, πρόθυμος να μάθει και να καταλάβει παρά να κρίνει. Και, ναι, κάνω ένα προσχέδιο, ένα είδος πολύ ογκώδους road book που μοιάζει με «βίβλο» των χαρακτήρων και ένα ακόμα λεπτομερέστερο σχέδιο – όμως ένα σχέδιο μοιάζει με ένα μονοπάτι: ανά τακτά διαστήματα πρέπει να ξέρεις πώς να αποκλίνεις από αυτό και να ακολουθείς σταυροδρόμια.

Δώστε μας μια εικόνα του κεντρικού ήρωα στα μυθιστορήματά σας…

Ο Μαρτέν Σερβάζ είναι δίκαιος, ηθικός αλλά και κάποιος που δεν καταλαβαίνει αυτόν τον νέο αιώνα, αφού εκείνος γεννήθηκε τον προηγούμενο, σε μια εποχή όπου δεν υπήρχε Διαδίκτυο, ούτε κινητά τηλέφωνα ούτε κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Δεν αποτελεί τον κλασικό αλκοολικό αστυνόμο ή εκείνον που βγάζει εύκολα το όπλο του. Δεν αποτελεί ιδιοφυΐα στα συμπεράσματα όπως ο Σέρλοκ Χολμς (ακόμα κι αν είναι ένας τρομερός ερευνητής). Διαθέτει έναν ανθρώπινο χαρακτήρα και είναι κάποιος που θα μπορούσαμε να συναντήσουμε στη γειτονιά μας, να τον έχουμε φίλο, κάποιος που έχει τις ίδιες ανησυχίες, τις ίδιες αγωνίες, τον ίδιο θυμό και τις ίδιες απογοητεύσεις με όλους μας. Αυτός είναι μάλλον ο λόγος για τον οποίο οι αναγνώστες μου είναι τόσο προσκολλημένοι σε αυτόν: επειδή αναγνωρίζουν τον εαυτό τους μέσα από εκείνον.