Διαβάζοντας την «Diva», κριτικάροντας την «Amy»

Είναι δύο ονόματα σχεδόν «καταδικασμένα» να προκαλούν αντιδράσεις με οτιδήποτε αφορά, «σχολιάζει» ή παρεμβάλλεται στην προσωπική τους μυθολογία. Χωρίς μάλιστα να τις ενώνει το μουσικό είδος – αντιθέτως, είναι το μαρτυρολόγιο που κουβαλά η καθεμία και η κληρονομιά που τις ενώνει. Η μεγαλύτερη σοπράνο του 20ού αιώνα και η ερμηνεύτρια που τραγούδησε με πάθος κι έσβησε νέα. Η Κάλλας και η Εϊμι. Η ανυπέρβλητη ντίβα και η τραυματισμένη σταρ. Για διαφορετικούς λόγους, ένα μυθιστόρημα με ηρωίδα την πρώτη και μια ταινία για τη δεύτερη προκάλεσαν ήδη τις πρώτες αντιδράσεις – όχι πάντα θετικές.

Για την Εϊμι

Λίγες ημέρες πριν από την επίσημη κυκλοφορία της στους βρετανικούς κινηματογράφους, στις 12 Απριλίου, ένα νέο τρέιλερ της βιογραφικής ταινίας «Back to black» για την Εϊμι Γουάινχαουζ έφερε μεγάλες αντιδράσεις μεταξύ των θαυμαστών της τραγουδίστριας. Στα social media, όπου δημοσιεύτηκε πρώτα το κλιπ, πολλοί χρήστες έσπευσαν να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους σχετικά με τη γενική εικόνα του φιλμ, γράφοντας μεταξύ άλλων «Κρίμα που έκαναν για την Εϊμι Γουάινχαουζ μια βιογραφική ταινία με τις αξίες παραγωγής των Eastenders» (δηλαδή σαπουνόπερας). Χρήστης στο Χ αναρωτήθηκε «Θα μπορούσε η ταινία της Εϊμι Γουάινχαουζ να είναι χειρότερη από το “Bohemian Rhapsody”; Ρεαλιστικά νομίζω ότι είναι απίθανο, αλλά φαίνεται τόσο αναθεματισμένα φτηνή».

Τα περισσότερα βέλη, βέβαια, δέχτηκε η πρωταγωνίστρια του φιλμ Μαρίσα Αμπέλα, η οποία παρά τη μεταμόρφωσή της για τον ρόλο εξακολουθεί να μη θυμίζει την τραγουδίστρια που έφυγε από τη ζωή το 2011, τόσο στην εμφάνιση όσο και στη φωνή. «Αυτό είναι το χειρότερο καραόκε που έχω δει ποτέ. Σβήστε το, απλά σβήστε το», έγραψε κάποιος, ενώ άλλος σχολίασε «Η Εϊμι ήταν μια καταπληκτική τραγουδίστρια και αυτό αμαυρώνει την κληρονομιά της». Πολλοί ρωτούσαν διαρκώς γιατί η παραγωγή δεν χρησιμοποίησε τις αυθεντικές ηχογραφήσεις των κομματιών της Γουάινχαουζ, αφού τα μαθήματα τραγουδιού που έκανε για τρεις μήνες καθημερινά η Αμπέλα δεν φάνηκαν να αποδίδουν.

Παρά τον σάλο που δημιουργήθηκε, η σκηνοθέτρια της ταινίας Σαμ Τέιλορ – Τζόνσον, η οποία μίλησε με τους γονείς της Γουάινχαουζ πριν από τα γυρίσματα, δεν πτοείται και θεωρεί ότι η συγκεκριμένη δουλειά δεν είναι αμφιλεγόμενη. «Ο θόρυβος θα είναι πάντα μεγάλος για κάτι τέτοιο, αλλά κανείς δεν την έχει δει πραγματικά ακόμα και την έχουμε κάνει την ταινία μέσα από τα λόγια της Εϊμι, τη μουσική και την οπτική της», δήλωσε η ίδια σε συνέντευξή της στους λονδρέζικους «Times». Η σκηνοθέτρια αναγνώρισε ότι «οτιδήποτε άλλο» θα ήταν πραγματικά «εκμετάλλευση», αλλά τόνισε ότι η συγκεκριμένη παραγωγή «δεν είναι τραγική εκ των υστέρων» αφού «δεν είναι ένα ερευνητικό κομμάτι» αλλά «τιμά με χαρά την Εϊμι».

Για την Κάλλας

Τα 100 χρόνια από τη γέννηση της Μαρίας Κάλλας έδωσαν έμπνευση σε πολλούς δημιουργούς να τιμήσουν τη μνήμη της, φτιάχνοντας με πρώτες ύλες από τη ζωή της ένα νέο μυθοπλαστικό σύμπαν. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και η Βρετανίδα Ντέζι Γκούντγουιν που κυκλοφόρησε το νέο της βιβλίο με τίτλο «Diva», αφιερωμένο στην κορυφαία ντίβα της όπερας.

Το τέταρτο μυθιστόρημα της συγγραφέως και τηλεοπτικής παραγωγού διατρέχει την καριέρα και τη ζωή της Κάλλας κι επικεντρώνεται στη δυνατή σχέση της με τον Αριστοτέλη Ωνάση, αναδεικνύοντας τις φανταστικές της σκέψεις και συναισθήματα. Η ταραχώδης ερωτική τους περιπέτεια πλαισιώνει μια αφήγηση η οποία αρχίζει όταν συναντήθηκαν οι δυο τους για πρώτη φορά σε μια κοινωνική εκδήλωση στη Βενετία το 1959 και τελειώνει λίγο αφότου ο εφοπλιστής την «πρόδωσε» – όπως έχει επικρατήσει να λέγεται –, τελώντας τον γάμο με την Τζάκι Κένεντι το 1968. Παίρνοντας μια γενναία δόση καλλλιτεχνικής αδείας, για την οποία η Ντέζι Γκούντγουιν υποδέχεται τις πρώτες κριτικές – όχι θετικές όλες –, αποδίδει τη ζωή της Κάλλας «αποστειρωμένη» από τις καταχρήσεις της ζωής της, είτε αυτές ήταν τοξικές ουσίες είτε η αγάπη.

Οπως γράφει ο Hephzibah Anderson στον «Γκάρντιαν», «το βιβλίο είναι στα καλύτερά του όταν περιγράφει την Κάλλας στη σκηνή» (κατά τ’ άλλα, ο συγγραφέας κάνει λόγο για «εκθαμβωτικές περιγραφές υψηλής ραπτικής και κοσμημάτων»). Στο βιβλίο καταγράφεται τελικά η ερωτική απογοήτευση της Κάλλας που την έκανε να εμβαθύνει περισσότερο στην τέχνη της, ενώ όταν η καριέρα της τελείωσε, μέσα από αυτήν γεννήθηκε μια νέα, αληθινή γυναίκα που βρήκε τη δική της φωνή, την ελευθερία της και καινούργιες ευκαιρίες.