Επιστροφή στην προ COVID εποχή

Πτώση στις πωλήσεις έργων εξαιρετικά υψηλής αξίας, αλλά αύξηση του όγκου συναλλαγών και με τον παγκόσμιο τζίρο στις πωλήσεις που αφορούν την αγορά τέχνης να μειώθηκε κατά 4% εν μέσω «πληθωρισμού και πολέμων» δείχνει η όγδοη ετήσια έκθεση που φέρει την υπογραφή μιας από τις κορυφαίες εικαστικές διοργανώσεις στον κόσμο, της φουάρ της Βασιλείας (Art Basel), υπό την αιγίδα της ελβετικής τράπεζας UBS.

Υστερα από δύο χρόνια ανόδου, με την αγορά να ανθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, η παγκόσμια αγορά τέχνης συρρικνώθηκε πέρυσι από 67,8 δισ δολάρια σε 65 δισ. δολάρια. Οι αριθμοί δείχνουν ότι η παγκόσμια αγορά έχει πλέον επιστρέψει στο επίπεδο των 64,4 δισ. δολαρίων που καταγράφηκε το 2019, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό. Η συρρίκνωση αυτή αποδίδεται κατά κύριο λόγο στη μείωση των πωλήσεων έργων με τιμή άνω των 10 εκατ. δολαρίων, καθώς αυτές υπήρξαν «κομβικές» για τη συνεχή ανάπτυξη της αγοράς κατά τα έτη 2021 και 2022.

Η έκθεση τοποθετεί την εξέλιξη αυτή σε «ένα πλαίσιο αυξανόμενων επιτοκίων, πεισματικά υψηλού πληθωρισμού, πολέμων και πολιτικής αστάθειας» που οδήγησαν τους επενδυτές, οι οποίοι κινούνται στο υψηλότερο επίπεδο της αγοράς, σε πιο προσεκτικές αγορές.

Συνολικά, οι πωλήσεις μέσω δημοπρασιών μειώθηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό συγκριτικά με τις πωλήσεις μέσω γκαλερί και εμπόρων με τα ποσοστά να διαμορφώνονται σε 7% και 3% αντιστοίχως. Και οι μεγαλύτεροι ιδιώτες έμποροι, με ετήσιο τζίρο άνω των 10 εκατ. δολαρίων, ωστόσο, ανέφεραν μέση μείωση των πωλήσεων κατά 7%.

Απόλυτες κυρίαρχοι στην παγκόσμια αγορά εξακαλουθούν να είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρά το γεγονός ότι το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά διαμορφώνεται στο 42% μειωμένο κατά 3% από πέρυσι. Η εγχώρια αγορά τέχνης της έχει συρρικνωθεί κατά 10% σε ετήσια βάση, από το ρεκόρ 30,1 δισ. δολαρίων σε 27,2 δισ, δολάρια. Η Νέα Υόρκη αποτελεί το κορυφαίο εμπορικό κέντρο στον κόσμο για έργα υψηλής αξίας.

Στη Βρετανία η πτώση ήταν περισσότερο αισθητή και σε αντίθεση με τις ΗΠΑ η εικόνα είναι χειρότερη από ό,τι ήταν πριν από την πανδημία. Η συνολική αγορά μειώθηκε από πέρυσι κατά 8%, στα 10,9 δισ. δολάρια, κάτω από τα επίπεδα του 2019 και 15% χαμηλότερα από το 2013. Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν τη Γηραιά Αλβιώνα να χάσει τη δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατάταξη, την οποία κατέλαβε η Κϊνα. Προς την κατεύθυνση αυτή συνέβαλε και το γεγονός ότι οι εισαγωγές έργων τέχνης και αντικών μειώθηκαν κατά 16%, ποσοστό που καταγράφει μείωση 26% συγκριτικά με τα επίπεδα που σημειώθηκαν το 2019, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες που προκαλεί στη διακίνηση των προς πώληση έργων το Brexit.

Η Γαλλία, η τέταρτη μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο, σημείωσε επίσης πτώση 7% από έτος σε έτος, με πτώση 10% στις πωλήσεις δημοπρασιών και πτώση 3% στις πωλήσεις μέσω εμπόρων.

Να σημειωθεί ότι για την έκδοση του πορίσματος η έκθεση βασίστηκε στα στοιχεία που παραχώρησαν 1.600 γκαλερί και ανεξάρτητοι έμποροι τέχνης και περισσότεροι από 500 οίκοι δημοπρασιών.

{T20}Η ζήτηση για έργα {LF}από γυναίκε{T20}ς

Τις τελευταίες ημέρες όμως δεν δόθηκε στη δημοσιότητα μόνο το πόρισμα της μεγάλης ετήσιας έρευνας που παρουσιάζεται αριστερά, αλλά και μία δεύτερη που είναι εξειδικευμένη στην αγορά που αφορά τις γυναίκες εικαστικούς, τα πορίσματα της οποίας προκύπτουν αποκλειστικά από τα αποτελέσματα των αγορών και πωλήσεων που καταγράφονται μέσω της δημοφιλούς διαδικτυακής πλατφόρμας αγοράς τέχνης Artsy. Βάσει λοιπόν των κινήσεων στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα –που είναι η μεγαλύτερη παγκοσμίως στο είδος της– διαπιστώθηκε ότι μία στις τέσσερις αιτήσεις που υποβάλλονταν από υποψήφιους αγοραστές έργων τέχνης, αφορούσε καλλιτεχνική δημιουργία με γυναικεία υπογραφή. Το 71% ενδιαφέρονταν για άνδρες καλλιτέχνες και το υπόλοιπο 4% για έργα συλλογικοτήτων ή καλλιτεχνών που προσδιορίζονταν – το υπόλοιπο 4% μοιράζεται μεταξύ μη δυαδικών καλλιτεχνών, συλλογικοτήτων και μελών της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+. Ενδιαφέρον ωστόσο έχει το γεγονός ότι αν ο φακός εστιάσει στους καλλιτέχνες της Gen Z (γεννημένους το 1997 ή μετά), τα έργα των γυναικών καλλιτεχνών αντιπροσωπεύουν το 51%.

{T20}«Λαχείο» Τέρνερ στο σφυρί{T20}
Ακόμη ένα πρώιμο και άγνωστο έργο του κορυφαίου βρετανού ζωγράφου Ουίλιαμ Τέρνερ βγαίνει στο σφυρί. Πρόκειται για μια ακουαρέλα που ο σπουδαίος τοπιογράφος απέδωσε τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Δαβίδ κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στην Ουαλία όταν ήταν μόλις 20 ετών. Το έργο αγοράστηκε από μια βρετανική οικογένεια μαζί με μερικά ακόμη έργα ζωγραφικής σε δημοπρασία στο Σάφολκ το 1990 για περίπου 300 δολάρια με τα σημερινά δεδομένα. Η οικογένεια παρατήρησε ότι η ακουαρέλα έφερε την υπογραφή «W. Turner», αλλά δεν διερεύνησε περαιτέρω το ζήτημα έως ότου μια επίσκεψη των μελών της στον καθεδρικό ναό Αγίου Δαβίδ το 2022 «αναζωπύρωσε» το ενδιαφέρον τους για την προέλευση του έργου. Ειδικοί που μελέτησαν το έργο, πιστοποίησαν την αυθεντικότητά του και τώρα θα βγει σε δημοπρασία από τον οίκο Cheffins στο Κέιμπριτζ, στις 20 Μαρτίου, με την εκτίμηση να κυμαίνεται μεταξύ 25.000 και 38.000 δολαρίων.