«Το λάθος είναι μια διαφορετική έκφανση της ομορφιάς»

Είναι μια ομάδα σχεδιαστών μόδας, μια καλλιτεχνική κολεκτίβα και ταυτόχρονα ναυτιλιακή εταιρεία. Η αίσθηση των συλλογών τους οπτικά παραπέμπει στην αδρή, ωμή ύλη, στο φθαρμένο οργανικό υλικό. Σε έναν εύθραυστο κόσμο. Αλλά και στη ρευστή πραγματικότητα του υδάτινου στοιχείου. Το κυριότερο γνώρισμα ωστόσο των Serapis παραμένει η ανωνυμία τους. Για να μη διαταράξουμε αυτή τη συνθήκη στη συνάντησή μας με δύο εκπροσώπους, την Κρήνη και τον Μιχάλη, έγινε συμφωνία να μη φωτογραφίσουμε τα πρόσωπά τους για την αναμνηστική φωτογραφία της στήλης «ένας καφές με τον/την…». Η πρότασή τους ήταν ένα ιδιόμορφο πορτρέτο τους βασισμένο στη φωτογράφισή μας στον χώρο του στούντιό τους στο Θησείο. Μέσα σε ρούχα, έπιπλα, γλυπτά, είδη οικιακής διακόσμησης, πρώτες ύλες ραπτικής, υφάσματα αλλά και σωρούς από ανομοιογενή αντικείμενα μαζί με βιομηχανικά υλικά που κάποια στιγμή προορίζονται να ανασυντεθούν μεταξύ τους ως νέα σχεδιαστική πρόταση.

Μια σειρά μεταξωτών μαντιλιών ήταν η αιτία που γεννήθηκε η Serapis στον χώρο της μόδας ή και της τέχνης;

Κ.: Προερχόμαστε από τον χώρο της τέχνης και οι σπουδές μας ήταν πάνω σε αυτό το αντικείμενο. Αλλά καθένας μας είχε αναπτύξει μεγάλη δραστηριότητα σε ομαδικές κολεκτίβες και ατομικά ήδη από τη Σχολή Καλών Τεχνών και στο Central Saint Martins. Συνεργαζόμασταν δηλαδή και με τους Arbit City Group. Τρεις από εμάς είχαμε μια άλλη ομάδα, τους Mine Group, και το 2012 είχαμε κάνει και ένα έργο στο Λονδίνο, την περίοδο που βρισκόμασταν εκεί, οπότε ξέραμε πολύ καλά αυτή τη γλώσσα της συλλογικής πρακτικής και θέλαμε να κάνουμε κάτι υβριδικό που να σπάει τα όρια του «τι είναι τι», «πού δείχνεις τι».

Σας άρεσε η ασάφεια ως δημιουργική έκφραση;

Μ.: Μας άρεσε η ασάφεια και οι διαφορετικοί τρόποι διανομής και επικοινωνίας αυτού του δημιουργικού έργου, πέρα από τα συνήθη κανάλια της τέχνης. Αλλά και η ιδέα να δημιουργείς ποίηση με έναν τρόπο, σε ένα εμπορικό πλαίσιο ή σε μια άλλη βιομηχανία, αντίστοιχα. Σε συνδυασμό με την ασάφεια θέλαμε να διερευνήσουμε και την υβριδικότητα. Σταδιακά και οργανικά χτίστηκε το ύφος της Serapis και μέσα από αυτόν τον τρόπο ξεκίνησε η ιδέα ενός προϊόντος που αναπαράγεται και διανέμεται. Ετσι η ιδέα απέκτησε μία ταυτότητα που δήλωνε τι μας ενδιέφερε. Ο θεματικός ιστός που τα δένει όλα αυτά σχετίζεται πολύ με τη θάλασσα και την Ελλάδα, αλλά με έναν πιο σύγχρονο τρόπο. Πιο σκοτεινό και βιομηχανικό, μαζί με στοιχεία πνευματικότητας. Η ιδέα να έχεις πράγματα ποιητικά και με μια πνευματικότητα ανάμεσα σε άλλα πιο σκληρά και ψυχρά ήταν αυτό που επιδιώκαμε. Δηλαδή πάνω σε ένα φίνο υλικό όπως το μετάξι εφαρμόζεις εικόνες που είναι ωμές, κρυμμένες, ανείπωτες.

Κ.: Κεντρικό στοιχείο στην ταυτότητά μας από την αρχή ήταν να προβάλλουμε το λάθος ως «μη λάθος». Ως διαφορετικές εκφάνσεις της ομορφιάς. Δηλαδή οι κουνημένες φωτογραφίες, το υλικό που πετάς, ή αυτό που δεν θες να δείξεις.

Εξερευνάτε την ποιητική του ατυχήματος;

Μ.: Το λάθος ή το τυχαίο ή κάποιες μικρές ανθρώπινες λεπτομέρειες που αν εστιάσεις σε αυτές και τους δώσεις σημασία αναδεικνύεις την ποιητικότητά τους. Καθώς κάναμε πράγματα, όλο αυτό που μας ενδιέφερε να διοχετεύσουμε αναπτύχθηκε ως διαδικασία για το πώς τα πράγματα «μεταφράζονται» ή χάνονται στη μετάφραση, αποκτάνε επίπεδα ανάγνωσης και διανομής αντίστοιχα. Μπορεί εμείς να φτιάξουμε κάτι με μια πολύ συγκεκριμένη λογική και σκέψη και αυτό το αντικείμενο να αναπαραχθεί, να πάει στην Κορέα, στην Ιαπωνία, στην Αμερική και να φορεθεί με άλλες αφορμές σε κάθε περίπτωση. Εξαρχής είχαμε μεγάλο ενδιαφέρον για τον τομέα της μόδας, της ταυτότητας και του υφάσματος. Αλλά το μάθαμε φτιάχνοντας. Το ότι κάποιος θα πάρει κάποιο δικό μας κομμάτι επειδή του αρέσουν τα χρώματα ή του αρέσει η σιλουέτα ας πούμε σε ένα τζιν…

Κ.: …ή η υφή του ρούχου…

Μ.: …και κάποιος άλλος εμβαθύνει λίγο περισσότερο, θελήσει να μάθει κάτι παραπάνω για αυτό, τότε έχεις ξεκινήσει να δημιουργείς μια ατμόσφαιρα που επικοινωνεί ένα όραμα.

Κ.: Μας ενδιέφερε ότι μπορεί κάποιος από τον χώρο της τέχνης να προσεγγίσει τον χώρο της μόδας και το αντίστροφο.

Η εναλλαγή ιδιότητας πώς βοήθησε την ανάπτυξη της ομάδας σας;

Μ.: Το κάναμε εξ αρχής. Σε χώρους τέχνης δείχναμε πιο πολύ το κομμάτι της μόδας και αντίστροφα, όταν είχαμε στο Παρίσι το πρόγραμμα παρουσίασης των συλλογών, ακόμα και τα μαντίλια τα δείχναμε με την καλλιτεχνική μας διάσταση, σαν να στήναμε μία έκθεση.

Κ.: Ακόμα και τις συλλογές που δείχνονται στο πλαίσιο της Εβδομάδας Μόδας και που είναι μια εμπορική έκθεση, εμείς τις αντιμετωπίσαμε καλλιτεχνικά. Δηλαδή είχαμε τελείως άλλη ματιά γιατί αυτός ήταν ο δικός μας τρόπος που ξέρουμε να δουλεύουμε. Στις συλλογές μας πάντα υπήρχαν κείμενα, στίχοι, σημειώσεις, οι τίτλοι έμπαιναν μέσα στα ρούχα και ένα συνοδευτικό κείμενο αναφερόταν στην πρακτική μας. Οπότε ακόμα και άνθρωποι που δεν τους ενδιέφερε αυτό το σκεπτικό, ένιωθαν ότι έμπαιναν σε έναν άλλο κόσμο, και αυτό τους κέντριζε. Κάποιοι είναι ήδη μυημένοι και στον χώρο της τέχνης, οπότε μπορούν πιο εύκολα να μας διαβάσουν. Μετά καταλάβαμε ότι αυτό ήταν το επιπλέον στοιχείο που έφερνε τον κόσμο προς εμάς ώστε κάποιοι να μας ρίξουν μια δεύτερη ματιά. Και έτσι προέκυψαν και κάποιες ωραίες συνεργασίες.

Οπως;

Μ.: Με μαγαζιά στο εξωτερικό. Την πρώτη πλήρη συλλογή ρούχων που κάναμε ήταν τον Οκτώβριο του 2018 όταν το SSense μας εμπιστεύθηκε και τη δώσαμε αποκλειστικά για το κατάστημά τους. Αντίστοιχα με κάποια μαγαζιά στην Ιαπωνία είχαμε κλείσει συνεργασίες για τα μαντίλια μας.

Κ.: Ο χώρος της μόδας είναι ένα χάος. Ειδικά σε αυτή την κατεύθυνση που εμείς βρισκόμαστε και αφορά ένα πιο υψηλό επίπεδο, η προσέγγιση του περίγυρου είναι πιο δύσκολη. Από το πώς να μπεις στον χώρο, πώς θα καλέσεις τον κόσμο ώστε να αφιερώσουν τον χρόνο τους για να έρθουν να δουν αυτό που έχεις να δείξεις. Το γεγονός ότι εμείς αρχίσαμε με αντίστροφο τρόπο ήταν υπερβολικά βοηθητικό, αφού μας άνοιξε μια πόρτα. Θέλω να πω ότι στην Ελλάδα μάς υποστήριξαν χώροι τους οποίους ήδη τους ξέραμε και ως καλλιτέχνες και με τους οποίους είχαμε ήδη συνεργαστεί. Οπως η CAN Gallery, όπου εκεί κάναμε την πρώτη μας Serapis έκθεση με μαντίλια. Ουσιαστικά τα βλέπαμε τότε σαν πίνακες πάνω σε μετάξι. Στη συνέχεια προέκυψαν συνεργασίες και με τα Dio Horia και έτσι συγκεντρώθηκε ένα υλικό που κυκλοφόρησε μέσω του Διαδικτύου λειτουργώντας σαν το πρώτο μας σκαλί για να μας καλέσουν στο Παρίσι.

Μ.: Είχαμε φτιάξει – δεν θα πω αισθητική γιατί δεν μου πολυαρέσει αυτή η λέξη – αλλά το δικό μας λεξιλόγιο, δημιουργώντας τον δικό μας αφηγηματικό χαρακτήρα. Ολα αυτά που φτιάχναμε είναι σαν ένα «θραυσματικό μυθιστόρημα» που…

Κ.: …εστιάζει σε άλλα σημεία…

Μ.: …και κάθε φορά συνεχίζει μια αφήγηση μεταβαίνοντας από τη μια συλλογή στην άλλη. Κάθε κεφάλαιο-συλλογή έχει μία ιστορία ενός ανθρώπινου χαρακτήρα που ακολουθεί τον κεντρικό τίτλο, ας πούμε, του μεγάλου μας βιβλίου.

Ποιο είναι το κοινό που σας παρακολουθεί;

Μ.: Ο κόσμος που κυρίως ασχολείται με τις δημιουργικές βιομηχανίες, με τη μουσική, το ντιζάιν. Τα μεταξωτά μας κομμάτια έχουν απήχηση σε μεγαλύτερες ηλικίες που τους αρέσει κάτι διαφορετικό πάνω στο φίνο υλικό.

Ποια είναι τα πρότυπά σας, καλλιτεχνικά με ποιους συνδιαλέγεστε;

Μ.: Είχαμε μια αντίστοιχη συζήτηση με τον Hans Ulrich Obrist πρόσφατα και αναφερθήκαμε στην Bernadette Corporation, την κολεκτίβα στη Νέα Υόρκη που ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Δούλεψε για σύντομο διάστημα αλλά ήταν πολύ επιδραστική. Επίσης το δίδυμο Bless που γεφυρώνουν το ντιζάιν και την τέχνη με τη μόδα.

Κ.: Οταν ξεκινήσαμε δεν είχαμε πολλές σύγχρονες αναφορές σε σχέση με αυτό που διερευνούσαμε καλλιτεχνικά. Γι’ αυτό και δεν ξέραμε τι κάνουμε, πού πάμε και μας ήταν δύσκολο να το επικοινωνήσουμε, μέχρι να δημιουργηθεί αυτή η γλώσσα μας που σήμερα το κοινό μας την καταλαβαίνει.