Ο «Τελευταίος των αδίκων» στο Ινστιτούτο Γκαίτε

To 1975 ο Κλοντ Λανζμάν είχε κάνει γυρίσματα στη Ρώμη, για την εμβλήματική πλέον ταινία «Shoah», με τον Μπένγιαμιν Μούρμελσταϊν, τον μοναδικό επιζήσαντα «πρεσβύτερο» (Judenältester) και τελευταίο πρόεδρο του Εβραϊκού Συμβουλίου στο Γκέτο του Τερεζίενστατ, αλλά δεν χρησιμοποίησε ποτέ ορισμένες λήψεις.

Στο φιλμ «Ο τελευταίος των αδίκων» (Γαλλία/Αυστρία, 2013) σκηνοθέτησε τα αποσπάσματα από τις συνομιλίες με θέμα τον αμφιλεγόμενο ρόλο του Μούρμελσταϊν ως ηγετικής δύναμης, ρόλο που του επιβλήθηκε παρά τη θέλησή του, προσθέτοντας νέες λήψεις από τη Βιέννη, την Πολωνία, το Ισραήλ και το Τερεζίενστατ. Σύμφωνα με την ιστορία, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία το 1938, ο Μούρμελσταϊν, ως υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ελεγχόμενης από τον Αντολφ Αϊχμαν εβραϊκής κοινότητας της Βιέννης, αγωνίστηκε επί επτά χρόνια ενάντια στην εξόντωση. Ταυτόχρονα, βοήθησε 121.000 Εβραίους να μεταναστεύσουν.

Η ταινία αποκαλύπτει την ασυνήθιστη προσωπικότητά του και προβάλλεται σε επετειακή εκδήλωση, στις 25 του μήνα (18.00) από το Ινστιτούτο Γκαίτε Αθηνών σε συνεργασία με το Ethnofest – Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας.

Ο Κλοντ Λανζμάν, ως γνωστόν, έχει τιμηθεί μεταξύ άλλων με το Μετάλλιο της Αντίστασης, παρασημοφορήθηκε ως ταξιάρχης του Εθνικού Τάγματος της Αξίας και ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής, της υψηλότερης τιμητικής διάκρισης στη Γαλλία που απονέμεται σε στρατιωτικούς και πολίτες για τις υπηρεσίας τους. Από το 1998 ήταν μέλος της Ακαδημίας των Τεχνών του Βερολίνου, στο Τμήμα της Τέχνης του Κινηματογράφου και των Μέσων. Το 2013 τιμήθηκε στο Φεστιβάλ του Βερολίνου με τη Χρυσή Αρκτο για το συνολικό του έργο. O Λανζμάν μίλησε διεξοδικά για τη δουλειά του στην ταινία «Shoah» στο ντοκιμαντέρ που κυκλοφόρησε το 2015 με τίτλο «Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah», το οποίο γύρισε ο Adam Benzine. Η αυτοβιογραφία του με τίτλο «Ο λαγός της Παταγονίας» κυκλοφόρησε το 2010. Πέθανε στις 5 Ιουλίου 2018 στο Παρίσι σε ηλικία 92 ετών.