Τα καλύτερα έρχονται

Γιόκο Ονο στο Λονδίνο

Στην 91χρονη πρωτοπόρο στους χώρους της πρώιμης εννοιολογικής και συμμετοχικής τέχνης, του κινηματογράφου, της περφόρμανς και της μουσικής και στην ακούραστη ακτιβίστρια για την παγκόσμια ειρήνη και την προστασία του περιβάλλοντος Γιόκο Ονο είναι αφιερωμένη η έκθεση της Τέιτ Μόντερν υπό τον τίτλο «Γιόκο Ονο: Μουσική του μυαλού». Στη μεγαλύτερη διοργάνωση που έχει γίνει για εκείνη στη Βρετανία θα παρουσιαστούν περισσότερα από 200 έργα της – παρτιτούρες, εγκαταστάσεις, ταινίες, φωτογραφίες, αρκετές εκ των οποίων ανέκδοτες – για να αποκαλύψουν τις πολλές διαφορετικές και ριζοσπαστικές πτυχές της δουλειάς της που διακρίνεται εκτός των άλλων από ποιητικότητα και χιούμορ.

Στον πυρήνα της έκθεσης θα παρουσιαστούν τα έργα που η ιαπωνικής καταγωγής σύντροφος του Τζον Λένον δημιούργησε την πενταετία που έζησε στο Λονδίνο (1966-71), η απαγορευμένη ταινία της «Ono No. 4 (Bottoms)», με την οποία ζητούσε να επικρατήσει ειρήνη, καθώς και πολλά διαδραστικά έργα της στα οποία οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν, όπως επί παραδείγματι το «Λευκό Σκάκι» (1966), ένα παιχνίδι που περιλαμβάνει μόνο λευκά κομμάτια σκακιού και έναν πίνακα με λευκά τετράγωνα, με την οδηγία «παίξε όσο θυμάσαι πού είναι όλα τα κομμάτια σου».

Τέιτ Μόντερν, 15 Φεβρουαρίου – 1 Σεπτεμβρίου

«Ματωμένη» τέχνη στο Λος Αντζελες

Μπορεί να μοιάζει με ταμπού, αλλά το αίμα υπήρξε μια αιώνια πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες ανά τους αιώνες. Αξιοποιώντας τη μεγάλη συλλογή του μουσείου από μεσαιωνικά χειρόγραφα, η έκθεση εξερευνά πολύπλευρα την πρώιμη οπτική κουλτούρα που περιβάλλει το αίμα έως τις σύγχρονες συζητήσεις γύρω από τη βία, τις ασθένειες, τη γενεαλογική αλυσίδα, τη λατρεία, μέσα από διασυνδέσεις και ρήξεις καθ’ όλη την ιστορία της δυτικής τέχνης.

Μουσείο Γκετί, 27 Φεβρουαρίου – 19 Μαΐου

Κλιμτ στη Νέα Υόρκη

Μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη σε μια όχι τόσο προβεβλημένη πτυχή της δουλειάς του Γκούσταβ Κλιμτ – την τοπιογραφία – είναι αυτή που διοργανώνει η Νόιε Γκάλερι με μερικά από τα σημαντικότερα έργα του καλλιτέχνη που δημιούργησε κατά τη διάρκεια των διακοπών του στην αυστριακή ύπαιθρο, κατά τα τελευταία 20 χρόνια της καριέρας του. Ο μεγαλύτερος αριθμός αυτών των έργων έχουν τετράγωνο σχήμα – αποτέλεσμα της γοητείας που είχε ασκήσει η φωτογραφία στον δημιουργό του διάσημου πίνακα «Το φιλί» – και είναι από τα πλέον περιζήτητα από τους συλλέκτες. Ενα από αυτή τη σειρά, «Το νησί στο Ατερσί» (1901), μάλιστα, πωλήθηκε τη χρονιά που μόλις έφυγε προς 53,2 εκατ. δολάρια και ήταν το πέμπτο ακριβότερο έργο που άλλαξε χέρια μέσω δημοπρασίας το 2023.

Η έκθεση θα εξετάσει τη θέση των έργων αυτών στο σύνολο της εικαστικής παραγωγής του Κλιμτ και σε συνάρτηση της σχέσης του με τη βιενέζικη πρωτοπορία.

Νόιε Γκάλερι, 15 Φεβρουαρίου – 6 Μαΐου

Ανσελμ Κίφερ στη Φλωρεντία

Ενα ακόμη εμβληματικό ιταλικό παλάτσο είναι έτοιμος να «καταλάβει» ο γνωστός για τα υπερμεγέθη έργα του που εξερευνούν θέματα μνήμης, μύθου, πολέμου και ύπαρξης, Ανσελμ Κίφερ. Κιβωτός για τις εγκαταστάσεις του, αλλά και τα έργα ζωγραφικής και γλυπτικής του, θα είναι το Παλάτσο Στρότσι, ως μια συνέχεια του εικαστικού του διαλόγου με την τέχνη και την αρχιτεκτονική της Αναγέννησης, που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια με την εντυπωσιακή του επέμβαση στο Παλάτι των Δόγηδων στη Βενετία.

Στην έκθεση «Εκπτωτοι άγγελοι», που θα επιμεληθεί ο Αρτούρο Γκαλανσίνο, θα φιλοξενηθούν ιστορικές δημιουργίες και νέες παραγωγές του 79χρονου γερμανού εικαστικού που συνδυάζει στο συναρπαστικό έργο του την παραστατικότητα και την αφαίρεση, το φυσικό και το τεχνητό, τη δημιουργία και την καταστροφή.

Παλάτσο Στρότσι, 22 Μαρτίου – 21 Ιουλίου

Ιμπρεσιονιστές εν τη γενέσει

Στις 15 Απριλίου 1874 εγκαινιάστηκε στο Παρίσι η ομαδική έκθεση των Ρενουάρ, Μονέ, Πισαρό, Σεζάν, Ντεγκά και Μορισό. Ηταν η στιγμή που γεννήθηκε το κίνημα των ιμπρεσιονιστών. Το Μουσείο Ορσέ με τη διοργάνωση «Παρίσι 1874, επινοώντας τον ιμπρεσιονισμό» γιορτάζει την 150ή επέτειο της έκθεσης – ορόσημο και συγκεντρώνει περίπου 130 έργα τέχνης – μια επιλογή έργων που παρουσιάστηκαν στην ιμπρεσιονιστική έκθεση του 1874 μαζί με πίνακες και γλυπτά που συμμετείχαν στο επίσημο Σαλόνι της ίδιας χρονιάς –, επιχειρώντας να αναδημιουργήσει το οπτικό σοκ που προκάλεσαν στο κοινό της εποχής τους οι ιμπρεσιονιστές.

Στόχος της παράλληλα είναι να ξαναδιηγηθεί την ιστορία της τεράστιας απήχησης της ιμπρεσιονιστικής έκθεσης, διερευνώντας ταυτοχρόνως τις συνθήκες που οδήγησαν αυτούς τους 31 καλλιτέχνες (μόνο επτά από τους οποίους είναι γνωστοί σε όλο τον κόσμο σήμερα) να ενώσουν τις δυνάμεις τους.

Μουσείο Ορσέ, 26 Μαρτίου – 14 Ιουλίου

Ρόι Λίχτενσταϊν στη Βιέννη

Τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση του θρύλου της ποπ αρτ Ρόι Λίχτενσταϊν θα γιορτάσει το Μουσείο Αλμπερτίνα της Βιέννης με μια έκθεση 90 εκ των σημαντικότερων έργων του που θα ταξιδέψουν στην αυστριακή πρωτεύουσα από τη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον, τη Μαδρίτη και την Κολωνία, τη Λουιζιάνα και τη Στοκχόλμη. Στην αναδρομική παρουσίαση των πέντε δεκαετιών της δουλειάς του καλλιτέχνη που καθιέρωσε την αισθητική των κόμικς, τα έντονα φωτεινά χρώματα και τις ορατές μαύρες κουκκίδες ως κυρίαρχα στοιχεία του εικαστικού του λεξιλογίου θα δοθεί έμφαση και σε λιγότερο γνωστές πτυχές του έργου του, όπως οι νεκρές φύσεις, τα έργα με σμάλτο, τα γλυπτά και οι αφηρημένες ξυλογραφίες του, χωρίς βεβαίως να απουσιάζουν εμβληματικές δημιουργίες του, οι οποίες είχαν πρωταγωνιστήσει και στην προ δεκαετίας και πλέον αναδρομική του στην Τέιτ Μόντερν και τον έχουν καταστήσει έναν από τους πλέον σημαντικούς αμερικανούς καλλιτέχνες του 20ού αι.

Μουσείο Αλμπερτίνα, 8 Μαρτίου – 14 Ιουλίου

Τζόρτζια Ο’Κίφι στο Σικάγο

Αν και τα πλέον αναγνωρίσιμα έργα της είναι εκείνα στα οποία κυριαρχούν τα λουλούδια, η Τζόρτζια Ο’Κίφι πέρασε αρκετά χρόνια εξερευνώντας το δομημένο περιβάλλον της Νέας Υόρκης με τον χρωστήρα της. Μετακόμισε στο νεόκτιστο, το 1925, ξενοδοχείο Σέλτον, που τότε ήταν ο ψηλότερος ουρανοξύστης κατοικιών στον κόσμο, και από εκεί και επί πέντε χρόνια πειραματίστηκε σε ποικίλες κλίμακες και προοπτικές. Δημιούργησε συνθέσεις από το επίπεδο του δρόμου που απαθανατίζουν τους μνημειώδεις ουρανοξύστες και απόψεις από το διαμέρισμά της στον 30ό όροφο προς τα κάτω. Ονόμασε αυτή τη σειρά έργων «Οι Νέες Υόρκες μου» και μέσα από αυτά διερεύνησε τις δυναμικές δυνατότητες του αστικού τοπίου της πόλης.

Η έκθεση του Ινστιτούτου Τεχνών του Σικάγου είναι η πρώτη που εξετάζει εις βάθος τους πίνακες, τα σχέδια και τα παστέλ με τη συγκεκριμένη θεματική και τα τοποθετεί στο πλαίσιο των άλλων συνθέσεων της Ο’Κίφι, της ίδιας περιόδου.

Ινστιτούτο Τεχνών, 2 Ιουνίου – 24 Σεπτεμβρίου

Κάσπαρ Ντ. Φρίντριχ στη Γερμανία

Σε ολόκληρη τη Γερμανία, περισσότερες από 160 διοργανώσεις έχουν προγραμματιστεί μέσα στη χρονιά με αφορμή τα 250 χρόνια από τη γέννηση ενός από τους κορυφαίους εκπροσώπους του ρομαντισμού, του Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ. Η Κουνστχάλε του Αμβούργου θα παρουσιάσει το έργο του ζωγράφου που έγινε διάσημος με την πρώτη κιόλας παραγγελία που δέχτηκε, σε διάλογο με δημιουργίες σύγχρονων συναδέλφων του. Το Κρατικό Μουσείο Τέχνης, στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Δρέσδη, θα φιλοξενήσει δύο εκθέσεις με άξονα τη σχέση του με την περιοχή. Τον Απρίλιο θα εγκαινιαστεί η μεγαλύτερη έκθεση που έχει γίνει ως σήμερα για τον καλλιτέχνη του 19ου αι., που πέθανε ξεχασμένος σε ηλικία 66 ετών, στο Βερολίνο, με 50 σχέδια και 60 πίνακες, ανάμεσά τους και ορισμένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του.

Εθνική Πινακοθήκη, 19 Απριλίου – 4 Αυγούστου

Φράνσις Μπέικον στο Λονδίνο

Τη βαθιά σύνδεση του Φράνσις Μπέικον με το πορτρέτο και το πώς αμφισβήτησε τους παραδοσιακούς ορισμούς του είδους υπόσχεται να διερευνήσει η έκθεση που ετοιμάζει η Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων με έργα της δεκαετίας του 1950 και εξής. Αυτοπροσωπογραφίες και πορτρέτα φίλων, όπως του Λούσιαν Φρόιντ, και εραστών, όπως του Τζορτζ Ντάιερ, παραμορφωμένα, ώστε να αποτυπώνουν την ψυχική κατάσταση και όχι τα φυσικά χαρακτηριστικά τους, και σε διαφορετικές κλίμακες θα δώσουν την ευκαιρία στους επισκέπτες να διαπιστώσουν το διεισδυτικό βλέμμα του ζωγράφου στον εσωτερικό κόσμο όσων γνώριζε και αγαπούσε.

Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων, 10 Οκτωβρίου – 19 Ιανουαρίου 2025

Αρτε πόβερα στο Παρίσι

Η καρδιά της άρτε πόβερα θα χτυπήσει στο εμβληματικό κτίριο του πρώην Χρηματιστηρίου του Παρισιού, το οποίο αποτελεί έδρα της Συλλογής Πινό. Οι 13 βασικοί πρωταγωνιστές του κινήματος που άλλαξε την πορεία της δυτικής ιστορίας της τέχνης – ανάμεσά τους οι Τζοβάνι Ανσέλμο, Γιάννης Κουνέλλης, Μάριο και Μαρίζα Μερτζ, Μικελάντζελο Πιστολέτο, Λουτσιάνο Φάμπρο, Τζουζέπε Πενόνε – υπό την επιμελητική μπαγκέτα τής διεθνώς αναγνωρισμένης ειδικού στο συγκεκριμένο κίνημα, ιστορικού τέχνης Καρολίν Κριστόφ Μπακάργκιεφ, θα ξεδιπλώσουν την πορεία του κινήματος από τη γέννησή του στην Ιταλία έως την εξάπλωσή του σε όλο τον κόσμο, μέσα από μια μεγάλη επιλογή σημαντικών έργων τόσο της Συλλογής Πινό, όσο και μουσείων, ιδρυμάτων και ιδιωτικών συλλογών της Γαλλίας και της Ιταλίας.

Παλαιό Χρηματιστήριο – Συλλογή Πινό, 9 Οκτωβρίου – 24 Μαρτίου 2025