«Μας ήρθε μήνυμα στο κινητό ένα λεπτό πριν φτάσει σε μας η δόνηση!»

Αυτόπτης μάρτυρας του ισχυρού χτυπήματος του Εγκέλαδου στην Ιαπωνία ήταν ο διακεκριμένος σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος. Το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, βρίσκεται τους τελευταίους δύο μήνες στην Ιαπωνία ως επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Τοχόκου και διηγείται στα «ΝΕΑ» τον εντυπωσιακό τρόπο διαχείρισης του σεισμού από τις ιαπωνικές αρχές.

«Σήμερα (σ.σ. χθες) το απόγευμα βρισκόμασταν με τους συνεργάτες μου σε μεγάλη καφετέρια λόγω Πρωτοχρονιάς. Στις 04.11 λάβαμε σε όλα τα κινητά προειδοποίηση για επερχόμενο σεισμό. Το μήνυμα έλεγε να μείνουμε ήρεμοι και να καλυφθούμε. Σε σχεδόν ένα λεπτό κατέφθασαν τα σεισμικά κύματα και μας δόνησαν για αρκετή ώρα. Ο κόσμος έδειξε εξαιρετική ψυχραιμία. Αμέσως η Μετεωρολογική Υπηρεσία και το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο NHK ανακοίνωσαν τον σεισμό. Μέγεθος 7,6 Ρίχτερ, στην πλευρά της Ιαπωνικής Θάλασσας, περίπου 230 χιλιόμετρα δυτικά από εμάς. Στη σεισμική εστία ο σεισμός ξεκίνησε στις 4.10. Αλλά μέχρι να φθάσουν σε μας τα σεισμικά κύματα χρειάστηκαν σχεδόν δύο λεπτά.

Αυτά τα δύο λεπτά εκμεταλλεύτηκε το σύστημα και έστειλε την έγκαιρη προειδοποίηση», περιγράφει ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος και συνεχίζει: «Τα υπερταχέα τρένα-σφαίρες, τα γνωστά shinkasen που κινούνται με μεγάλες ταχύτητες έως και 500 χιλιόμετρα την ώρα, σταμάτησαν αυτόματα σε τρεις περιφέρειες στην ευρύτερη επικεντρική περιοχή. Οι ιαπωνικοί σιδηρόδρομοι διαθέτουν δικό τους σύστημα προειδοποίησης και σταματούν αυτά τα τρένα για λόγους ασφαλείας. Ταυτόχρονα, η Μετεωρολογική Υπηρεσία ανακοίνωσε την ένταση που είχε ο σεισμός σε δεκάδες περιοχές σε όλη την Ιαπωνία. Αυτό επιτυγχάνεται γιατί σ’ αυτή τη χώρα υπάρχει πυκνότατο δίκτυο εντασιομέτρων, δηλαδή ειδικών συσκευών που υπολογίζουν αμέσως την ένταση του σεισμού σε κάθε τοποθεσία. Σε καμία άλλη χώρα δεν υπάρχει τέτοιο δίκτυο.

Παράλληλα, εκδόθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι τρία λεπτά μετά τη γένεση του σεισμού με δημόσια ανακοίνωση και πάλι στο ΝΗΚ, όπου προβλήθηκαν χάρτες με τις ακτογραμμές που απειλούνται και με τα αναμενόμενα ύψη του κύματος. Η ενημέρωση για την εξέλιξη του τσουνάμι μέσα από τις ενημερωτικές εκπομπές του ΝΗΚ υπήρξε συνεχής επί ώρες και μεταδιδόταν σε δύο γλώσσες, την ιαπωνική και την αγγλική».

Εντυπωσιακή αντίδραση

Εντυπωσιακή ήταν όμως και η αντίδραση των κατοίκων στις πληγείσες περιοχές αλλά και το γεγονός ότι οι καταστροφές που προκλήθηκαν ήταν μικρότερης κλίμακας από ό,τι θα ανέμενε κάποιος μετά από έναν τόσο ισχυρό σεισμό. «Οι αστοχίες που προκλήθηκαν από τον σεισμό περιλαμβάνουν τις καταρρεύσεις παλιών κατοικιών και πυλώνων ηλεκτρικού ρεύματος, τη διακοπή τηλεπικοινωνιών, την έναρξη πυρκαγιών σε ορισμένα σημεία και την κατολίσθηση και ρευστοποίηση εδαφών. Εξαιτίας αυτών των αστοχιών οι άστεγοι ανήλθαν σε περίπου 36.000», συνεχίζει ο σεισμολόγος, επισημαίνοντας πως η Ιαπωνία αποδείχτηκε για μια ακόμη φορά ως η πρωτοπόρα χώρα στην αντισεισμική τεχνολογία και την πολιτική προστασία.

«Ο κόσμος είναι εξαιρετικά πειθαρχημένος και με σεβασμό στις οδηγίες. Για παράδειγμα, δεν παρατηρήθηκε μαζική χρήση αυτοκινήτων για απομάκρυνση από τη σεισμόπληκτη περιοχή. Οι άστεγοι με στωικότητα, ησυχία και πειθαρχία ακολούθησαν τις οδηγίες των Αρχών. Ταυτόχρονα βλέπουμε ένα κράτος οργανωμένο, με σχέδιο και με πραγματική φροντίδα για την παροχή αρωγής στους σεισμόπληκτους. Εχοντας παραμείνει αρκετές φορές στην Ιαπωνία και για μεγάλα χρονικά διαστήματα, πάντα για επιστημονικούς σκοπούς, έχω συμπεράνει ότι ένα θεμελιώδες προτέρημα αυτής της κοινωνίας είναι ότι αναγνωρίζει τα όποια λάθη γίνονται και μαθαίνει από αυτά. Μετά από κάθε φυσική καταστροφή πάντα ακολουθεί αυτοκριτική και οι Αρχές προχωρούν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την αποφυγή των ίδιων λαθών στο μέλλον.