Τα φωτάκια του χριστουγεννιάτικου δέντρου

Ο παππούς ζούσε στο χωριό, βάδιζε στα ενενήντα, και για τις γιορτές δεν γινόταν να μείνει μόνος – η γιαγιά τους είχε αφήσει χρόνους. Από τα τρία παιδιά του, ο μεγάλος στη Γερμανία, ο δεύτερος ο νταλικέρης «δεν ευκαιρώ να πάω εγώ, φορτωμένα δωδεκάωρα έχω τέτοιες μέρες», λοιπόν ο κλήρος έπεφτε και πάλι στη μικρή κόρη τη Φωτούλα. Με την κόρη της, τη δεκαπεντάχρονη – που δεν καλοέβλεπε αυτήν τη μετακίνηση στη θέση του ρεβεγιόν που είχε προγραμματίσει – πήραν το υπεραστικό και φτάσαν στον γενέθλιο τόπο. Ο παππούς που παρά την παγωνιά τους περίμενε στη βεράντα, φώναξε τη Λιούμπα, την οικιακή βοηθό να πάρει τις βαλίτσες και τις όποιες προμήθειες είχανε με κόπο κουβαλήσει, και πέρασαν στο καθιστικό, όπου μπουμπούνιζε η μασίνα. Αχ, αυτή η θαλπωρή από τα ξύλα που καίγονται του δάσους, καμιά σχέση με.., σκέφτηκε η Φωτούλα, μα δεν συνέχισε, γιατί η ατμόσφαιρα γύρω, με τις στρωμένες βελέντζες στα σανίδια, το σκαλιστό μπαουλοντίβανο, τις υφαντές κουρτίνες, το γκιούμι που χαρχάλιζε βράζοντας το τσάι του βουνού, της θύμιζε τόσα περιστατικά από την άχνη ενός άλλου κόσμου. Οι μυρωδιές, και οι ανάσες του βουνού τους! Το βλέπεις μακρινό μα και φιλικό από το βορινό παράθυρο με τις κυματιστές κορφές του χιονοσκέπαστες ν’ αντιφεγγίζουν.

– Λιούμπα θα πει Φωτεινή, έχουμε το ίδιο όνομα, είπε η ξένη, και την κόρη μου τη λένε Ζλάτα, θα ‘χει παρέα η δικιά σου, μα πώς τη λένε;

– Μαιρούλα, είπε ο παππούς, ένα γιώτα περισσότερο απ’ τη γιαγιά της, που τη φωνάζαμε Μαρούλα.

Η εγγονή, που ξεφύλλιζε αδιάφορα ένα περιοδικό, δεν μπόρεσε να κρύψει τη δυσαρέσκειά της – στο σχολείο τη φώναζαν Μαριλού.

Παραμονή τους ξύπνησαν τα κάλαντα. Ο παππούς φώναζε τα παιδιά να έλθουν και τα έδινε λεφτά, τα φίλευε με δώρα κι όχι όπως στην πόλη που ακούς να λεν «μας τά ‘παν κι άλλοι». Η εγγονή με τη Ζλάτα είχαν βγει έξω, η Λιούμπα μαγείρευε, η Φωτούλα βγήκε στην αυλή, είδε στο υπόστεγο, εκεί που στοίβαζαν κάποτε αραποσίτια, προσανάμματα και άκοπα καυσόξυλα. Πήρε ένα κούτσουρο και βάζοντάς τα εκεί πάνω, βάλθηκε μ’ ένα τσεκούρι να τα σχίζει… μια μέρα που είχαν πάει στους πρόποδες του Μπέλλες για να κόψουν ξύλα, είδαν έναν κυνηγό, από τη Φυλύρα. Αυτή είχε αποκάμει καλοθετώντας στο κάρο τους λιανούς κορμούς, και τότε «άστο σε μένα», είπε το σβέλτο παλικάρι εκείνο κι όχι μόνο τους βοήθησε, μα έβγαλε από το ταγάρι του μια μπεκάτσα και δυο κοτσύφια που ‘χε ρίξει κάτω με το τουφέκι του, λέγοντας «σφάξτε και αλατίστε». Την έκαναν εντύπωση τα μεγάλα μάτια της μπεκάτσας, ξαφνιασμένα απ’ τον σπασμό του θανάτου… Ο κυνηγός, Νικολή τον φώναζαν, επιτήδειος στο καρτέρι σε περάσματα και ρεματιές, άρχισε βόλτες στο χωριό τους, κι όποτε έβλεπε τον πατέρα της, του έδινε τσίχλες, ορτύκια, αγριοπερίστερα, με τη γνωστή του τη λαλιά «σφάξτε και αλατίστε». Σε λίγους μήνες απ’ όταν την κλωθογύριζε, τη γύρεψε και δέσαν βέρες – αυτή δεν είχε κλείσει ούτε τα δεκαοχτώ μ’ ένα τρυφερό κορμί ηλιοκαμένο, μάτια που σκορπούσαν γλυκό φως, πρόθυμη σε δουλειές που γύρευαν τόλμη και αντοχές, ευαίσθητη με πολλά ανεκδήλωτα μυστικά… μα τι έπαθε σήμερα, «άστο σε μένα» ακούει και τον βλέπει μπροστά της, παίρνει μαλακά το τσεκούρι απ’ το χέρι της κι αρχινά να κόβει…

Μια βδομάδα μετά τον αρραβώνα τους, έλαβε ένα γράμμα, πέντε σειρές μονάχα, αρκετές να την κάψουν «ο αρραβωνιαστικός σου έχει δεσμό με μένα, έλα στο κομμωτήριο Τ… να δεις φωτογραφίες μας». Κι όταν λογοφέρανε για κληρονομικά οι δικοί του με τα αδέλφια της – αυτός έμενε αμέτοχος και σιωπηλός – έβαλε μέσα στο γράμμα εκείνο τη βέρα της, και του το έδωσε αμίλητη. «Ηταν ξεμυαλισμένος μ’ άλληνα» είπαν οι κλώσες που σπέρναν διαβάλματα, και αυτή έφυγε στην πόλη, δουλεύοντας σε βιοτεχνία ρούχων.

Και να που σήμερα, παραμονή χρονιάρας μέρας, ο κυνηγός εκείνος, που της είχε στήσει πριν από είκοσι χρόνια καρτέρι, ήτανε δίπλα της…

Ξημέρωσαν Χριστούγεννα, και κατά τις έξι, αυτή κι ο παππούς πήγαν στην εκκλησιά… η εκκλησία τους! με τα κεριά στις γυάλινες θήκες ολόγυρα στον μπρούτζινο χορό του πολυέλαιου, τα φωτοστέφανα των αγίων να λάμπουν, τα τροπάρια, δεύτε ίδωμεν πιστοί πού εγεννήθη ο Χριστός, ανατολή ανατολών…

Το μεσημέρι στο γιορτινό τραπέζι καλεσμένος ήρθε κι ο Νικολής, φέρνοντας πεσκέσι ένα λαγό. «Στιφάδο να τον κάνεις με δάφνη και δεντρολίβανο απ’ τον αυλόγυρό σας» είπε στη Φωτούλα. Κι εκεί που έτρωγαν και έπιναν, ξάφνου, ακούστηκε ένα τσαφφ! και τα λαμπάκια στο στολισμένο δέντρο έσβησαν. «Αφστο σε μένανε» είπε ο Νικολής, βρήκε το γυμνό καλώδιο πριν την απόληξη του φις, και με μια ταινία, το ένωσε με την πρίζα στον τοίχο. Και τα φωτάκια έλαμψαν θαρρείς πιο δυνατά από πριν, να… όπως σε τυλίγουν με μια ανείπωτη στοργή, μετά το ξεροβόρι της παγωνιάς, οι αχτίνες που ξεπροβάλλουν απρόσμενα, ενός χειμωνιάτικου ήλιου…