Ενας κακός άνθρωπος

Και η πιο ασήμαντη στιγμή μπορεί να σου αποδείξει πως δεν είσαι καλός άνθρωπος. Ας μην το ‘χεις αμφισβητήσει, ας μην το ‘χεις ποτέ διανοηθεί αυτό. Και η πιο ασήμαντη στιγμή μπορεί να σε αναποδογυρίσει. Να σε ρίξει στο χώμα.

Να κοιτάζεις ψηλά τον ουρανό σαν να ‘ναι η πρώτη φορά και να βλέπεις πως είναι απέραντος. Να ‘σαι πεσμένος κάτω, ανήμπορος, και να ζητάς βοήθεια. Ιδια όπως ο κουτσός γέρος με τις κίτρινες σαγιονάρες, ο γέρο γιατρός.

Φαρδύς-πλατύς ανάσκελα πάνω στα βότσαλα, στην άκρη μιας έρημης θάλασσας, να καλεί σε βοήθεια, να με ικετεύει να τον σηκώσω, κι εγώ να ξεμακραίνω αργά. Υαινα που κατέφαγε ολόκληρο το θήραμά της και αποχωρεί κορεσμένη.

Το πώς κουτσάθηκε ο γιατρός, λίγο με νοιάζει. Εξάλλου τα ‘χει τα χρόνια του – και χίλια ακόμα άλλα κουσούρια θα κουβαλάει πάνω του.

Καθώς απομακρύνομαι από κοντά του προσπαθώ να υπολογίσω την ηλικία του. Εγώ στα δεκαέξι, όταν αυτός, όσο και να μην ήτανε, σαράντα θα ήτανε. Είκοσι πάντως χρόνια σίγουρα μου έριχνε, αφού και ο ίδιος κοντεύω πια τα εβδομήντα. «Να δεις που θα σκαρφάλωσε στα ενενήντα το καθίκι», αναφωνώ έκπληκτος. «Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει», επαναλαμβάνω τη συνηθισμένη ατάκα, και νιώθω ντροπή, γιατί τα σκυλιά τ’ αγαπάω.

«Ομως, τι χάλευε, τι γύρευε, νύχτα στην άκρη της θάλασσας, παρά θίν’ αλός, στην ατέλειωτη παραλία της Σεργούλας, αυτό το καθίκι;».

«Από δω θα ‘ναι, από δω κοντά θα κατάγεται, από την Ερατεινή, το πιο πιθανό».

Μιλάω δυνατά με τον εαυτό μου, μπορεί και για να μην ακούω τις εξασθενημένες κραυγές του για βοήθεια.

«Και τέτοια ώρα, δέκα η ώρα το βράδυ, στην ερημιά, μόνος με τις σαγιονάρες, χειμώνα καιρό; Θα πάσχει από άνοια, θα ξεχνάει, αυτός σίγουρα ξεχνάει, δεν τον έπιασε τώρα, στα τελειώματα, ο ρομαντισμός. Θα ξέφυγε απ’ τους δικούς του και περιπλανιέται. Μα καλά, δεν έχει κανέναν να τον νοιάζεται, να τον φροντίζει;» συνεχίζω να μονολογώ ακόμα πιο δυνατά:

«Χέστηκα», απαντώ στον εαυτό μου. «Χέστηκα», και τον αναγκάζω να σωπάσει.

Φεύγω πολύ χαρούμενος μακριά, ανεμίζω το λάφυρό μου, την περίτεχνη μαγκούρα του, που του την απέσπασα βίαια, προτού τον ρίξω κάτω. Απομακρύνομαι βιαστικά, ξεμακραίνω, και δεν ακούω άλλο τις απελπισμένες κραυγές του.

Λες να πεθάνει; Ας πεθάνει.

Υπέροχος θάνατος για ένα καθίκι. Πάνω στα λαμπερά βότσαλα, πλάι στο κύμα, στην έρημη θάλασσα, να τον νανουρίζει, και όσο περνάει η ώρα να φουσκώνει με τον μαΐστρο, ν’ αγριεύει. Να γίνεται το ιδεατό σκηνικό, ακόμα και για ένα καθίκι. Ισως αργότερα να το πάρει το κύμα το πτώμα του, να το παρασύρει στα βαθιά νερά του Κορινθιακού, του Κορινθιακού με τα δυνατά ρεύματα, τις αμέτρητες ρουφήχτρες και τα πεινασμένα σκυλόψαρα.

Αγιος Παντελεήμων, λεγόταν η κλινική του ΙΚΑ, στην Αγησιλάου, κοντά στην πλατεία Κουμουνδούρου, δίπλα στα μπουρδέλα.

Ηταν η μόνη και πιο φθηνή κλινική που βρήκαμε να εφημερεύει στην Αθήνα.

Φόραγε μια λευκή, λερωμένη με ξεραμένα αίματα ιατρική μπλούζα.

Εμένα με είχε δέσει σφιχτά σε παλιά καρέκλα που έτριζε. Στα χέρια μού έδωσε να κρατώ μια τσίγκινη, σκουριασμένη λεκάνη – νεφροειδές, έτσι λέγεται αυτό το ιατρικό σκεύος από το σχήμα του που μοιάζει με νεφρό.

«Οταν θα σου πω να φτύσεις, θα φτύσεις», είπε αυστηρά ο γιατρός.

Επαιζε ο Παναθηναϊκός με τον Πανιώνιο, στον τελικό κυπέλλου Ελλάδος, του 1966. Είχε την ολοκαίνουργια τηλεόραση URANYA ανοιχτή στη διαπασών.

Μ’ ανοιχτό κι εγώ το στόμα, και μ’ ένα τεράστιο ψαλίδι στηριγμένο στα μπροστινά μου δόντια, περίμενα. Είχε περάσει με το ψαλίδι κάποια ράμματα μέσα στο λαιμό μου, είχε μισοκόψει τις αμυγδαλές – δεν ξέρω τι ακριβώς έκανε – και μετά με παράτησε. Παρακολουθούσε με αγωνία, προσηλωνόταν στο παιγνίδι. Με είχε ξεχάσει.

Πονούσα πολύ – είχε βάλει ελάχιστη ποσότητα αναισθητικού – και ξαφνικά έγινε το πέναλτι. Κάποιος ηλίθιος αμυντικός έκανε πέναλτι.

Οι παίχτες του Πανιωνίου το αμφισβητούσαν έντονα, και ο γιατρός, βλαστημούσε συμφωνώντας μαζί τους. Διαμαρτύρονταν πως δεν ήταν πέναλτι, το εξηγούσε σε κάποιον αόρατο συνομιλητή του και προσπαθούσε απεγνωσμένα να τον πείσει για το άδικο, το άδικο σε βάρος των μικρών ομάδων, και προπαντός, το φοβερό άδικο που συνέβαινε σ’ αυτόν τον ίδιο. Κι εμένα μ’ είχε παρατήσει με το στόμα ορθάνοιχτο. Να τρέχουν σάλια και αίματα, να έχει γεμίσει, τόσο που δε μπορούσα άλλο να κρατηθώ και άρχισα να βήχω ασταμάτητα.

Ηρθε κοντά μου κι έσπρωξε βίαια το κεφάλι μου προς τη λεκάνη. Το πίεζε, το κρατούσε από πάνω της ακίνητο. Ξερνούσα αίματα και πράσινα υγρά, και τότε ακριβώς χτυπήθηκε το πέναλτι και μπήκε γκολ, κι αυτός παραφρόνησε: τραβούσε τα μαλλιά του, μούντζωνε ψηλά τον Θεό, βογκούσε, υπέφερε.

Αλλά εγώ δεν άντεχα άλλο. Τεντώθηκα, έτσι όπως ήμουνα δεμένος, η σάπια καρέκλα έγειρε πρώτα πίσω, μετά έπεσε αυτόματα μπροστά, και με την άκρη του τακουνιού μου πάτησα, μ’ όση δύναμη είχα, τα δάχτυλα του ποδιού του – φορούσε σαγιονάρες, με εγχείριζε με κίτρινες σαγιονάρες –, πήρε μισή στροφή, σήκωσε το χέρι και με την ανάστροφη μο κατάφερε φοβερό μπάτσο στο πρόσωπο. Αστραποβόλησε ο τόπος γύρω μου.

Ηταν τόσο δυνατό το χτύπημα που αναπήδησε επανειλημμένα το βαρύ ψαλίδι πάνω στα δόντια μου και έσπασε τα δυο μικρά – τα ‘χω από τότε κουρούτικα, πιο κοντά, από τ’ άλλα. Γέμισαν τα μάτια μου δάκρυα, ένας πίδακας αίμα εκτοξεύτηκε προς το γιατρό, μου ‘πέσε από τα χέρια η τσίγκινη λεκάνη και κατρακυλούσε με ανατριχιαστικό θόρυβο πάνω στο ασπρόμαυρο μωσαϊκό.

Μ’ έβρισε χυδαία το καθίκι, πανικόβλητο μην του χαθώ μέσα στο χειρουργείο κι έχει μπελάδες, άρπαξε από κάτω τη λεκάνη, μου την έχωσε ανάμεσα στα δεμένα χέρια και χραπ, μου έκοψε και τις δυο αμυγδαλές με το τεράστιο ψαλίδι.

Ηταν ο πόνος αφόρητος: «Δεν θα τον ξεχάσω ώσπου να πεθάνω». Αυτόν τον αμείλικτο όρκο εκδίκησης έδωσα στον εαυτό μου εκείνη τη στιγμή.

Κανένα πλάσμα δεν πρέπει να περάσει τέτοιον πόνο.

«Φτύσε», ούρλιαξε. Εφτυσα τη μία μετά την άλλη τα δύο χοντρά μύγδαλα. Γέμισε το στόμα μου, παραλίγο να πνιγώ. Ηταν τεράστιες, πρησμένες, οι αμυγδαλές μου.

Πώς βρέθηκα σε λευκό, σιδερένιο κρεβάτι, σ’ έναν άδειο θάλαμο, δεν θυμάμαι. Δυο μέρες αργότερα με πήραν από τη φοβερή κλινική, πήγα στο σπίτι μου.

Εμεινα πολύ καιρό στο κρεβάτι με υψηλό πυρετό, έτρωγα πάγους από το ψυγείο, παγωτά, είχα συχνές αιμορραγίες. Με ‘τρεχε ο πατέρας μου μέσα στη νύχτα στο «Πρώτων Βοηθειών». Κανείς γιατρός δεν του ‘λεγε τίποτε. Του το κρύβανε. Κοιταζόντουσαν μεταξύ τους, κοιτάζανε μετά εμένα με οίκτο. Με οίκτο και ενοχή.

Αλλά κι εγώ δεν του είπα κουβέντα. Ηξερα πως θα τον σκότωνε τον γιατρό.

Με υπεραγαπούσε ο πατέρας μου.

Ούτε σ’ άλλον κανένα ανέφερα ποτέ αυτό το περιστατικό.

Τόσα χρόνια νόμιζα πως το ‘χα ξεχάσει. Πως είχε κλείσει το τραύμα, πως είχε επουλωθεί η πληγή.

Οπως και δεν είπα τίποτε για τον γέρο, που τον έριξα κάτω, και τον άφησα αβοήθητο να πεθάνει μόνος πλάι στη φουρτουνιασμένη θάλασσα, χειμώνα καιρό, παραμονή Χριστουγέννων, για τον γέρο που είμαι σίγουρος, που είμαι απολύτως σίγουρος, πως ήτανε ο γιατρός με τις κίτρινες σαγιονάρες.