Μια διεθνής ημερίδα για τον Ηλία Πετρόπουλο

Ο Ηλίας Πετρόπουλος ήταν πάνω από όλα ένας θυμωμένος άνθρωπος. Παράλληλα όμως ήταν ένας αιώνιος επαναστάτης ή, όπως έγραψε ο φίλος του Ζακ Λακαριέρ, ήταν «το τρομερό παιδί» των νεοελληνικών γραμμάτων. Η επιστημονική ημερίδα που διοργανώνουμε σήμερα, Παρασκευή, στην ιστορική «Βίλα Κηρύλος» (Villa Kérylos) της Κυανής Ακτής, στη Γαλλία, είναι αφιερωμένη στον άνθρωπο Πετρόπουλο, ο οποίος ήταν ταυτόχρονα ποιητής, λαογράφος, δημοσιογράφος, ανθρωπολόγος και συγγραφέας ενός πολύπλευρου έργου.

Πρόκειται για το πρώτο διεθνώς συνέδριο με αντικείμενο τον Πετρόπουλο και το έργο του, όπως με διαβεβαίωσε ο Γιώργος Αλλαμανής, ένας από τους συντελεστές της ημερίδας, που πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από τον θάνατο του σπουδαίου ερευνητή. Βρήκα εξαιρετική την ιδέα να διοργανωθεί στη Villa Kérylos, μια έπαυλη που χτίστηκε στα πρότυπα των αρχαιοελληνικών κατοικιών, η οποία σήμερα είναι χαρακτηρισμένο εθνικό μνημείο της Γαλλίας και λειτουργεί ως μουσείο.

Ασφαλώς, ένα μουσείο οφείλει να αποτελεί χώρο διακίνησης και ανταλλαγής ιδεών, στον οποίο συχνά οι ιδέες διασταυρώνονται και συγκρούονται με άλλες, αντίθετες. Ενιωσα έτσι ότι η εφηβική μου πουριτανική αντίδραση όταν για πρώτη φορά έπιασα στα χέρια μου «Το Μπουρδέλο» του Πετρόπουλου, μου «συγχωρείται» σήμερα με αυτή την εκδήλωση. Πόσοι άνθρωποι δεν πλήρωσαν τις ιδέες τους με τον περιορισμό της ελευθερίας τους, με φυλάκιση, βασανιστήρια, εξευτελισμό; Ιδέες για τις οποίες σήμερα οργανώνονται συνέδρια στα πανεπιστήμια και ψηφίζονται νόμοι στα κοινοβούλια. Αυτά που με τόση αγάπη ο Πετρόπουλος βρήκε, κατέγραψε και μετέδωσε πριν από πολλά χρόνια έχουν γίνει τώρα το φως μιας ολόκληρης γενιάς. Ο γάλλος αρχαιολόγος Τεοντόρ Ρενάκ, δημιουργός και ιδιοκτήτης της «Βίλας Κηρύλος», ο οποίος ήταν από τους πρώτους που προσυπέγραψαν το «Κατηγορώ» του Εμίλ Ζολά, θα ήταν πολύ ευχαριστημένος με αυτό το συνέδριο.

Ο Πετρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928 και πέθανε στο Παρίσι το 2003. Τα ανατρεπτικά του βιβλία, αφιερωμένα στον υπόκοσμο και σε αυτό που παλαιότερα ονομαζόταν «υποκουλτούρα», του επέφεραν ποινές φυλάκισης από τη δικτατορία των Συνταγματαρχών και την αποδοκιμασία μέρους της κοινής γνώμης στην Ελλάδα. Δεν μπορούμε ασφαλώς να ξεχάσουμε τη μοναδική θέση που κατέχει ο Πετρόπουλος στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών. Οι μελέτες του, αφιερωμένες στους περιθωριοποιημένους, τους αποκλεισμένους, τους λογοκριμένους ή τους ανατρεπτικούς καλλιτέχνες, συνοδεύτηκαν από τα πάντα καινοτόμα έργα του για τα απλά καθημερινά αντικείμενα, όπως το αυτοκίνητο, τα παράθυρα, οι καρέκλες, τα κλουβιά των πουλιών, ο καφές ή η φουστανέλα.

Εμπνευστής της ημερίδας είναι ο ερευνητής Κριστόφ Κορμπιέ, ο οποίος ανέλαβε και την οργάνωσή της, μαζί με τον ερευνητή και μεταφραστή Λοΐκ Μαρκού. Η Μαίρη Κουκουλέ, σύζυγος του Πετρόπουλου, θα απευθύνει χαιρετισμό μέσω Διαδικτύου. Επίσης, δύο άνθρωποι που γνώρισαν τον Πετρόπουλο αλλά δεν συναντήθηκαν ποτέ, θα βρεθούν για πρώτη φορά μαζί: ο συνοδοιπόρος και βιογράφος του, Τζον Τέιλορ, και ο δημοσιογράφος και μεταφραστής της βιογραφίας, Γιώργος Αλλαμανής. Θα μιλήσουν, ακόμη, οι ερευνητές Αλεξάνδρα Μούργου, Παναγιώτα Αναγνώστου, Κωστής Γκοτσίνας, Σταμάτης Ζωχιός και Τιμούρ Μουχιντίν. Η ημέρα θα κλείσει με συναυλία αφιερωμένη στη μνήμη του Πετρόπουλου με τη συμμετοχή του φίλου του Νικόλα Σύρου, σπουδαίου ερμηνευτή του ρεμπέτικου, της Σίλβια Λακαριέρ και του πιανίστα Τόνι Κόστα.

Η ημερίδα διοργανώνεται με την υποστήριξη του Κέντρου Εθνικών Μνημείων (CMN), του Ινστιτούτου Ερευνας της Μουσικολογίας (IReMus), του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS), του Κέντρου Ερευνών για τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο (CERMOM), του Εθνικού Ινστιτούτου Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμών (Inalco) και του Συλλόγου Φίλων της «Βίλας Κηρύλος». Θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω Zoom (εγγραφές στο email alexbrs@Hotmail.it).

Η Βασιλική Μαυροειδάκου-Castellana είναι κοινωνιολόγος, συγγραφέας και υπεύθυνη Πολιτιστικών και Παιδαγωγικών Προγραμμάτων στη Villa Kérylos στην Κυανή Ακτή