Από τη λίστα της UNESCO στο Εθνικό Αρχαιολογικό

^«Να εξοφλήσω τα χρέη μου ή να τα αφήσω για αργότερα;», «Θα μείνω χήρα;», «Ποιος μου έκλεψε τα λεφτά που είχα κρύψει στα δοκάρια;», είναι οι αγωνίες των ανθρώπων που κατέφευγαν στο μαντείο της Δωδώνης αναζητώντας μια απάντηση από τον Δία και τη Διώνη μέσω κυρίως του θροΐσματος των φύλλων της ιερής βελανιδιάς. Ερωτήματα χαραγμένα από τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. έως τα μέσα του 2ου αι. π.Χ. πάνω σε λεπτά φύλλα μολύβδου, που μαρτυρούσαν την πάγια ανάγκη των ανθρώπων να μάθουν τι κρύβει το μέλλον.

Δέκα από τα σχεδόν 5.000 ελάσματα – παλίμψηστα (καθώς πολλά επαναχρησιμοποιούνταν από τις επόμενες γενιές πιστών) που εντάχθηκαν στον διεθνή κατάλογο «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO, τον προηγούμενο Μάιο, ταξιδεύουν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο πλαίσιο της νέας δράσης «Συναντήσεις Μουσείων στο Εθνικό», που έχει ως στόχο τον διάλογο με τα μουσεία της περιφέρειας. Και παρουσιάζονται απόψε στις 17.00, στην Αίθουσα του Βωμού, όπου θα παραμείνουν για τρεις μήνες.

Στο ταξίδι τους αυτό δεν «μιλούν» μόνο διά των ερωτημάτων των πιστών που έφταναν ακόμη κι από πολύ μακριά στο αρχαιότερο μαντείο του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Θα αποκαλύψουν και αθέατες στο ευρύ κοινό πλευρές τους μέσα από μια σειρά ομιλιών αρχαιολόγων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων και του ΕΑΜ, και καθηγητών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

«Αξίζει να σημειωθεί ο γραπτός χαρακτήρας των ερωτημάτων, που ενίοτε συνοδεύονται και από απαντήσεις. Η ιδιαιτερότητα της γραπτής κατάθεσης του ερωτήματος στο Μαντείο, πρακτική, η οποία επισφραγίζει ένα είδος δημοσιοποίησης και διασφάλισης της Μνήμης του τότε κόσμου, υπογραμμίζεται έτι πλέον από την εμφανή χρήση λογοτυπικών αλλά συνάμα ιεροτυπικών τρόπων έκφρασης όπως είναι χρήση των ρημάτων χράω, επιστορέω, εύχομαι κ.ά., των όρων βέλτιον ή άμεινον, πότερον, καθώς και το αίτημα για άμεση απάντηση (τάχιστα)», επισημαίνει η ομότιμη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αριάδνη Γκάρτζιου-Τάττη, που έχει ασχοληθεί επί μακρόν με τη μαντική διαδικασία του ιερού της Δωδώνης.

Προσθέτει δε ότι αποδέκτες των ερωτήσεων δεν ήταν μόνο ο Δίας και η Διώνη, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού, αλλά και άλλες θεϊκές δυνάμεις όπως η Θέμις και η Tύχη, ενώ θυσίες αφιερώνονταν και σε ανώνυμους ήρωες και δαίμονες, όπως θα εξηγήσει στην ομιλία της υπό τον τίτλο «Το αίνιγμα της Δωδωναίας χρησμοδοσίας».

ΜΑΙΡΗ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ