Ωτοβλεψίες

ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΣΗΣ

Από μία άποψη, είναι τηλεοπτικό «ευκολάκι». Απομονώνεις την απαγγελία ενός ποιήματος – εν προκειμένω του Γιώργου Αλισάνογλου στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης – και διά του υπαινιγμού επιτίθεσαι στην «κουλτούρα». Μόνο που ακόμη και ίδιο το – καλό – ποίημα του Ρον Πάτζετ καμία σχέση δεν είχε με την παρεξηγημένη αυτή έννοια. Ισα ίσα που αντιστρατεύεται τις περιώνυμες «απόψεις» περί ποίησης:

Αυτό που θέλω να κάνω

είναι να ξεχάσω ό,τι

μέχρι τώρα ήξερα για ποίηση

και να σκουπίσω τις πευκοβελόνες

από τη σκεπή της καλύβας

και να τις δω να πετούν μακριά

και να χάνονται στο απόγευμα αυτού του Οκτωβρίου.

Η πένα είναι πιο δυνατή από το σπαθί,

αλλά σήμερα η σκούπα

είναι πιο δυνατή από την πένα

(από το «Πέρασα ωραία μαζί σου πάλι», εκδ. Σαιξπηρικόν, μτφ. Βασίλη Παπαγεωργίου, 2020)

Η εικόνα σίγουρα πασχίζει να είναι πιο δυνατή από την πένα. Και ενίοτε γίνεται σπαθί μπροστά στην ορμή του οποίου πέφτουν όσοι ανυποψίαστοι συνεχίζουν να κάνουν χαμηλόφωνα τη δουλειά τους. Προφανώς από εκεί πηγάζει και η αντίδραση του ποιητή, ο οποίος με το βιβλιοπωλείο και τον εκδοτικό οίκο «Σαιξπηρικόν» υπερασπίζεται την «άλλη Θεσσαλονίκη»: «Δυστυχώς μέσω του “εναλλακτικού” προσώπου που πλασάρετε στον μέσο τηλεθεατή έχετε την τάση να σαρώνετε και να διαπομπεύετε – μεταξύ άλλων –, ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά αγαθά που μας έχουν απομείνει». Για την ιστορία, ο Πάτζετ, που ανήκει στον κύκλο της νεοϋορκέζικης ποίησης, έγινε περισσότερο γνωστός στο κοινό με τη συμμετοχή του στην ταινία «Πάτερσον» του Τζιμ Τζάρμους (2016), στην οποία ακούγονται επτά ποιήματά του.

Μία ένσταση μόνο: η αντίδραση του Αλισάνογλου ήταν επαρκής ως το σημείο που απαντούσε σε μια τηλεοπτική παρέα, η οποία πιθανότατα έδινε φωνή σε αθέατες όψεις της Θεσσαλονίκης πριν μεταπέσει στον αφόρητο διδακτισμό και τον αντισυστημικό λαϊκισμό. Η κατακλείδα, ωστόσο, μοιάζει να προέρχεται από την ίδια κοίτη αντισυστημισμού: «Σε μια εποχή που το καθεστώς κάνει μεγάλο πόλεμο στον πολιτισμό το να κοροϊδεύεις και να χλευάζεις την ποίηση είναι να παίζεις το παιχνίδι τους». Ποιο καθεστώς;