Ο μποξέρ δήμαρχος βρυχάται

Αν η Ρωσία δεν είχε εισβάλει στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου του 2022, αναγκάζοντας τη χώρα να πολεμήσει για τη ζωή της, η Ουκρανία θα είχε οργανώσει κανονικά κοινοβουλευτικές εκλογές τον προηγούμενο Οκτώβριο, και θα ετοιμαζόταν να οργανώσει προεδρικές εκλογές τον ερχόμενο Μάρτιο. Το Σύνταγμά της ωστόσο απαγορεύει εμμέσως τη διεξαγωγή εκλογών εν μέσω στρατιωτικού νόμου. Και παρότι γίνεται εδώ και καιρό μια συζήτηση, υπό τη διακριτική πίεση δυτικών συμμάχων της χώρας, για το κατά πόσο θα έπρεπε να αλλάξει το Σύνταγμα και να γίνουν εκλογές, το μεγαλύτερο κομμάτι της κοινής γνώμης μοιάζει να είναι κατά, αφενός λόγω των συνθηκών, αφετέρου λόγω του φόβου πως οι εκλογές εν καιρώ πολέμου είναι ένας παράγοντας διχασμού, ενώ η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει ενωμένη απέναντι στη Ρωσία. Με την κατάσταση στα μέτωπα των μαχών όμως να παραπέμπει σε αδιέξοδο, την προσοχή της διεθνούς κοινότητας να αποσπάται από τη Γάζα, και τους απανταχού εθνολαϊκιστές της Δύσης να εκμεταλλεύονται τις περιστάσεις ώστε να προκρίνουν, λίγο-πολύ, την εγκατάλειψη της Ουκρανίας, οι ρωγμές είναι πια ορατές σε αυτό το ενιαίο μέτωπο. Το επιβεβαίωσαν οι δύο συνεντεύξεις που έδωσε πρόσφατα ο Βιτάλι Κλιτσκό, ο δήμαρχος του Κιέβου, ο οποίος θεωρούνταν προπολεμικά ένας από τους απειλητικότερους πολιτικούς αντιπάλους του ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Μιλώντας στο γερμανικό der Spiegel καθώς και στο ελβετικό «20 minuten», ο Κλιτσκό, που έγινε γνωστός σε ολόκληρο τον κόσμο πολύ πριν αναλάβει τη δημαρχία του Κιέβου ως παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών, κατηγόρησε τον Ζελένσκι ότι μονοπωλεί την εξουσία και οδηγεί τη χώρα προς τον απολυταρχισμό. «Δεν θα διαφέρουμε πια σε τίποτα από τη Ρωσία, όπου τα πάντα εξαρτώνται από τα καπρίτσια ενός ανδρός», δήλωσε. Κατήγγειλε επίσης τον ουκρανό πρόεδρο για πολλαπλά λάθη, με το βασικότερο να είναι ότι δεν «προετοίμασε καλύτερα» τη χώρα για μια εισβολή, λέγοντας πως αποτυγχάνει ως πολεμικός ηγέτης και σύντομα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το πόστο του. Ο Κλιτσκό πήρε επίσης ξεκάθαρα θέση υπέρ του Βαλέρι Ζαλούζνι, του ανώτατου διοικητή των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, που εξόργισε τον περασμένο μήνα τον Ζελένσκι λέγοντας στον Economist ότι ο πόλεμος έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο, η αντεπίθεση έχει βαλτώσει, και η Ουκρανία πρέπει να προετοιμαστεί για μία μακροχρόνια μάχη. «Κάποιοι μπορεί να μη θέλουν να ακούσουν την αλήθεια, αλλά δεν μπορούμε να λέμε επ’ αόριστον ψέματα στον λαό και τους εταίρους μας», δήλωσε ο δήμαρχος του Κιέβου.

Γεννημένος το 1971 στο Μπελοβόντσκογιε του σημερινού Κιργιστάν, ο Βιτάλι Κλιτσκό έφτασε 14 χρόνων για να γνωρίσει τη γενέτειρα του στρατιωτικού πατέρα του, την Ουκρανία. Ο πατέρας του, μάλιστα, ήταν ένας από τους πρώτους που έφτασε στο Τσερνόμπιλ μετά την έκρηξη του αντιδραστήρα υπ’ αριθμόν 4, και συμμετείχε στις επιχειρήσεις καθαρισμού της περιοχής – πέθανε σε ηλικία μόλις 64 χρόνων από καρκίνο στους λεμφαδένες. Εκείνος ήταν, σε κάθε περίπτωση, που ώθησε τον γιο του, και τους δύο γιους του στην πραγματικότητα, τόσο τον Βιτάλι όσο και τον μικρότερο αδελφό του Βλαντίμιρ, στην πυγμαχία. Μεταξύ 2006 και 2015, οι δυο τους κυριάρχησαν τόσο πολύ στην πυγμαχία βαρέων βαρών, που η περίοδος είναι γνωστή ως «Εποχή Κλιτσκό» για το άθλημα. Με ύψος 2,01 μέτρα, βάρος περίπου 110 κιλά και μία εξαιρετική κυριαρχία μέσα στο ρινγκ, ο Βιτάλι Κλιτσκό αποσύρθηκε επισήμως τον Δεκέμβριο του 2013 έχοντας στις αποσκευές του πολλούς τίτλους παγκόσμιου πρωταθλητή, ένα τρομερό ποσοστό νικών 87%, καθώς και ένα διδακτορικό στις αθλητικές επιστήμες, που του είχαν εξασφαλίσει το παρωνύμιο «Δρ. Σιδηρόπυγμος».

Με την πολιτική άρχισε να ασχολείται πολύ πριν κρεμάσει επισήμως τα γάντια του μποξ. Το 2004, εν μέσω της «Πορτοκαλί Επανάστασης» στην Ουκρανία, αγωνίστηκε στο Λας Βέγκας με ένα τετράγωνο κομμάτι πορτοκαλί υφάσματος ραμμένο πάνω στο σορτς του, δείγμα εναντίωσης στον φιλορώσο Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Δύο χρόνια αργότερα έκανε μια πρώτη, αποτυχημένη προσπάθεια να εκλεγεί δήμαρχος του Κιέβου. Το 2010 ίδρυσε το κόμμα Ουκρανική Δημοκρατική Συμμαχία για τη Μεταρρύθμιση (το ακρωνύμιό του, Oudar, σημαίνει «γροθιά») και δύο χρόνια αργότερα εξελέγη βουλευτής, μια ηγετική φυσιογνωμία της αντιπολίτευσης στον Γιανουκόβιτς – και κατόπιν, τέλη του 2013 και αρχές του 2014, μια εξίσου ηγετική φυσιογνωμία στις φιλοευρωπαϊκές διαδηλώσεις του Γιουρομαϊντάν. Δήμαρχος του Κιέβου εξελέγη για πρώτη φορά το 2014, ως σύμμαχος του πρώην ουκρανού προέδρου (2014-2019) Πέτρο Ποροσένκο, και επανεξελέγη τον Οκτώβριο του 2020, παρότι η θητεία του δεν ήταν απαλλαγμένη από σκάνδαλα διαφθοράς.

«Θα υπερασπιστώ το Κίεβο με το όπλο στο χέρι», υποσχέθηκε από την πρώτη μέρα της ρωσικής εισβολής – κι ας είχε δηλώσει το 2012 στην «Guardian» πως «δεν χρησιμοποιώ ποτέ τα προσόντα μου ως πυγμάχου εκτός του ρινγκ και ελπίζω να μη χρειαστεί ποτέ να το κάνω». Είχε ήδη έρθει δύο φορές σε κόντρα με την κυβέρνηση Ζελένσκι, τον Νοέμβριο του 2022, καθώς και τον περασμένο Ιούνιο, και τις δύο φορές με αφορμή την κατάσταση των αντιαεροπορικών καταφυγίων στο Κίεβο. Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, τηρούσε και αυτός την πολιτική εκεχειρία που είχε εφαρμοστεί στο εσωτερικό της Ουκρανίας λόγω του πολέμου – μέχρι πρόσφατα. Το δυστύχημα είναι ότι οι γκρίνιες στο Κίεβο ενισχύουν τους απανταχού εχθρούς της χώρας. Οσοι παραμένουν αφοσιωμένοι στο πλευρό της, πάλι, εύχονται να μπορέσει η χώρα να διοργανώσει σύντομα ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, σε συνθήκες ειρήνης, και ας νικήσει ο καλύτερος.