Tο «χρηματιστήριο» του νεκροταφείου

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΟΓΑΡΑ

Διατίθεται μόνιμη κατοικία κοντά στην Ηλιουπόλεως έναντι 230.000 ευρώ, τιμή μη συζητήσιμη. Σίγουρα για κάποιους αυτή η πρόταση θα ακουστεί ως ευκαιρία, ιδίως με τις τιμές των κατοικιών να έχουν φτάσει τον τελευταίο καιρό στα ύψη. Ομως δεν μιλάμε για διαμέρισμα, αλλά για έναν οικογενειακό τάφο στο Α’ Κοιμητήριο Αθηνών. Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Αθηναίων, διατίθενται 50 οικογενειακοί τάφοι από τους συνολικά 10.233 στο συγκεκριμένο νεκροταφείο, με τον πιο φθηνό να βρίσκεται στα 28.000 ευρώ και τον πιο ακριβό να αγγίζει τα 238.000 ευρώ.

Οι τιμές ζαλίζουν, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι μια τέτοια «επένδυση» δεν θα αποφέρει τίποτα περισσότερο από γαλήνη στον αιώνιο ύπνο. Μάλιστα, οι περισσότεροι από τους τάφους συνοδεύονται από προϋποθέσεις και περιορισμούς, όπως η απαρέγκλιτη διατήρηση των μορφολογικών χαρακτηριστικών του ταφικού μνημείου από αυτόν στον οποίο παραχωρείται το δικαίωμα χρήσης. Ουσιαστικά, δεν αγοράζει κανείς οικόπεδο ή γη αλλά το δικαίωμα χρήσης και δόμησης υπό όρους, γιατί το μνημείο παραμένει στην ιδιοκτησία του κοιμητηρίου.

Οπως εξηγεί ο Σάββας Κυτίδης, προϊστάμενος του Δήμου Αθηναίων στο τμήμα που αφορά το Α’ Κοιμητήριο, «ένα μνήμα που παραχωρείται για να μείνει προς χρήση του καινούργιου ενοίκου δεν πρέπει να πειραχτεί ως προς το καλλιτέχνημα που φέρει. Αυτό προσδιορίζεται από την αγορά, με τα περισσότερα από τα καλλιτεχνήματα να χαρακτηρίζονται διατηρητέα».

Πώς όμως ένας οικογενειακός τάφος γίνεται διαθέσιμος; Σύμφωνα με τον Σάββα Κυτίδη, «αν ο δικαιούχος δεν πληρώσει το τέλος φύλαξης για 10 χρόνια, ξεκινά η αναζήτησή του από τον δήμο. Στη συνέχεια το μνήμα μπαίνει σε διερεύνηση. Αν περάσουν 15 χρόνια και αφού ψάξουμε για συγγενείς, ο τάφος διατίθεται εκ νέου προς παραχώρηση».

Διάφοροι λόγοι ωθούν ανθρώπους σε τέτοιες αγορές. Από το ερώτημα της «συνέχειας» που τους απασχολεί έως την έγνοια τους να μην ταλαιπωρήσουν τους οικείους τους με την αναζήτηση χώρου ταφής σε μια δύσκολη συναισθηματικά στιγμή. Αλλωστε, το Α’ Κοιμητήριο εμπεριέχει μερικές από τις πιο σπουδαίες προσωπικότητες που πέρασαν από τη σύγχρονη ελληνική ιστορία και αυτό εξηγεί ακόμη περισσότερο τη μεγάλη ζήτηση.

Δύο αιώνες ιστορίας σε ένα νεκροταφείο

Ηρωες του 1821, καλλιτέχνες που άφησαν το στίγμα τους, πολιτικοί, θρησκευτικές προσωπικότητες, με τάφους ανάλογους του μεγέθους και πολλές φορές της τσέπης τους, είναι μερικοί από τους… μόνιμους κατοίκους του Α’ Νεκροταφείου.

Σε αυτό εμπεριέχονται σπουδαία καλλιτεχνήματα όπως η «Κοιμωμένη» του Χαλεπά στον τάφο της οικογένειας Αφεντάκη, ο αρχαιοελληνικός ναός που φιλοτέχνησε ο γερμανός αρχιτέκτονας Ερνέστος Τσίλλερ στον τάφο του αρχαιολόγου Ερρίκου Σλήμαν, το «Πενθούν Πνεύμα» του Ιωάννη Βιτσάρη στον τάφο της οικογένειας Κουμέλη και η «Μάνα της Κατοχής» του Κώστα Βαλσάμη.

«Το Α’ Νεκροταφείο είναι ολόκληρο ένα ζωντανό ιστορικό μνημείο. Βρίσκεις εκεί ολόκληρη την ιστορία της Ελλάδας», εξηγεί ο Σάββας Κυτίδης, για να συμπληρώσει πως «παίρνουν άνθρωποι τηλέφωνο και ζητούν να μάθουν πληροφορίες».

Πέρα από τους ενδιαφερόμενους αγοραστές, το κοιμητήριο αποτελεί και αξιοθέατο, καθώς εμπεριέχεται στον οδηγό της Αθήνας, με τουρίστες αλλά και σχολεία να έρχονται να θαυμάσουν τα γλυπτά και τους περίτεχνους τάφους διασημοτήτων.

«Υπάρχει ενδιαφέρον καθώς το κοιμητήριο το επισκέπτονται σχολεία από Αθήνα αλλά και από επαρχία. Πολλοί ζητούν να δουν τους τάφους του Κολοκοτρώνη, του Σλήμαν, της Κοτοπούλη, της Βουγιουκλάκη και της Καρέζη», αναφέρει ο Κωνσταντίνος Τζαβέλλας, ξεναγός στο Α΄ Κοιμητήριο, και προσθέτει: «Ολη η ιστορία της Αθήνας είναι εδώ μέσα και το ενδιαφέρον από τους επισκέπτες εντοπίζεται και στο μνημειακό επίπεδο αλλά και στην τοποθεσία όπου είναι θαμμένος κάποιος από άποψη πρεστίζ».

Πλέον έχει αναπτυχθεί και εφαρμογή για το πού βρίσκεται κάθε τάφος. «Εχει γίνει απογραφή και καταγραφή και υπάρχει ηλεκτρονικό σύστημα όπου βρίσκονται διαθέσιμες αυτές οι πληροφορίες», μας εξηγεί ο Σάββας Κυτίδης.

Οι τιμές ανά θέση ταφής (για τριετή χρήση)

Α’ Πολυτελείας: Από 1.600 έως 1.800 ευρώ

Β’ Πολυτελείας: 1.600 ευρώ

Α’ Θέση : 1.200 ευρώ

Β’ Θέση: 1.100

Γ’ Θέση: Από 900 έως 1.000

Το κόστος της κηδείας

Πολυτελής κηδεία: Από 5.000 έως 5.500

Απλή κηδεία: 3.000 ευρώ

Τι προσφέρουν τα ασφαλιστικά ταμεία

ΙΚΑ: 759,52 ευρώ

ΟΓΑ:  800 ευρώ

ΟΑΕΕ: 762 ευρώ

ΟΠΑΔ: 1.000 ευρώ