Ετσι δεν θα χωρούσαν ερμηνείες

Μια διοργάνωση όπως το Τσάμπιονς Λιγκ είναι βιτρίνα. Εννοώ πως ό,τι καλό κάνει ένας ποδοσφαιριστής σε δαύτη, όχι μόνο το βλέπει όλος ο κόσμος, αλλά είναι και σαν να φωτίζεται ξαφνικά: όλα τα ωραία μοιάζουν πάντα λαμπερότερα και πιο εντυπωσιακά. Δυστυχώς όμως υπάρχει και η άλλη πλευρά του πράγματος: τα λάθη είναι αδύνατο να μη γίνουν διακριτά. Είτε πρόκειται για λάθη προπονητών, είτε για λάθη ποδοσφαιριστών, είτε για λάθη διαιτητών είναι δεδομένο πως ένας γιγάντιος προβολέας θα πέσει πάνω τους. Είδατε π.χ. όλοι τι έγινε στο ματς Παρί – Νιούκαστλ: όλος ο κόσμος  ασχολήθηκε με το πέναλτι που έδωσε στους πρωταθλητές Γαλλίας ο πολωνός διαιτητής Μαρτσίνιακ στις καθυστερήσεις μετά από υπόδειξη του επίσης Πολωνού Τόμαζ Κβιατκόβσκι που ήταν στο VAR. Αυτός ο τελευταίος τιμωρήθηκε κιόλας. Ο Μαρτσίνιακ όχι. Ως μεγάλη φίρμα θα τιμωρηθεί σιωπηρά: δεν θα γίνει γνωστό τίποτα. Αλλωστε μιλάμε για τον διαιτητή του τελικού του Μουντιάλ του Κατάρ, όχι για έναν τυχαίο.

Γνωστή

Είναι από τις πολύ σπάνιες περιπτώσεις που η UEFA έκανε γνωστή τη θέση της επιτροπής διαιτησίας για τη φάση: ο αρχιδιαιτητής Ροσέτι έκανε γνωστό πως κακώς το πέναλτι δόθηκε και για να ηρεμήσει τους Αγγλους που κατηγόρησαν τους Γάλλους για κλοπή. Η ερώτηση που γίνεται πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι αν οι διαιτητές θα έδιναν πέναλτι στην ίδια φάση αν αυτή διαδραματιζόταν στην άλλη περιοχή: είναι μια ιντριγκαδόρικη ερώτηση χωρίς απάντηση. Η σωστή ερώτηση εν προκειμένω είναι άλλη: γιατί υπάρχει τέτοιου είδους απερίγραπτο μπλέξιμο φέτος σε ό,τι έχει να κάνει με τις κρίσεις των διαιτητών για τη χρησιμοποίηση του χεριού. Μετά από ό,τι έγινε στο Παρίσι, την Τετάρτη το βράδυ υπήρξαν τουλάχιστον πέντε φάσεις που διαιτητές έπρεπε να κρίνουν αν υπάρχει ή όχι πέναλτι σε φάσεις που η μπάλα βρήκε το χέρι κάποιου παίκτη. Και το κριτήριο δεν ήταν ίδιο. Οι διαιτητές έδιναν ό,τι ήθελαν.

Εντύπωση

Οταν μπήκε στο ποδόσφαιρο το VAR υπήρξε αρχικά η εντύπωση πως όλο αυτό που λέγεται διαιτητική κρίση θα απλοποιηθεί. Για χρόνια πιστεύαμε πως πολλά από τα λάθη των διαιτητών σε τέτοιες φάσεις οφείλονταν αποκλειστικά στο ότι οι διαιτητές δεν μπορούσαν να δουν μια φάση σωστά κι επιπλέον ήταν και δύσκολο να την αξιολογήσουν στον ελάχιστο χρόνο που είχαν στη διάθεσή τους. Το VAR θα τους παρείχε και χρόνο και δυνατότητα να δουν οτιδήποτε πολύ καθαρότερα. Αποδείχτηκε ότι το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ το τι έβλεπαν οι διαιτητές: πάντα τα έβλεπαν όλα. Και πάντα, ακόμα και σήμερα με το VAR, το πρόβλημα είναι η αξιολόγηση. Διότι σε πολλές περιπτώσεις αυτή επιβάλει ερμηνεία των κανονισμών. Και η ερμηνεία αφήνει περιθώριο για κρίσεις. Και οι κρίσεις μπορεί πάντα να οδηγήσουν σε λάθη.

Πρόθεση

Ολα αυτά συμβαίνουν σε μια στιγμή που υπάρχει πρόθεση από την πλευρά της FIFA για διεύρυνση στη χρήση του VAR. Θα γίνουν δοκιμές και πιθανότατα από την επόμενη κιόλας χρονιά το VAR θα χρησιμοποιείται και για να αξιολογηθούν αποφάσεις διαιτητών που αφορούν κίτρινες κάρτες, για αποφάσεις που αφορούν κόρνερ ή ακόμα και για πλάγια άουτ! Ανεξάρτητα από το αν κάποιος αυτά τα βρίσκει υπερβολικά, είναι δεδομένο πως αφού άνοιξε η πόρτα και μπήκε η χρήση τεχνολογίας στο ποδόσφαιρο αυτή δεν θα σταματήσει: ο τηλεοπτικός φακός θα περιορίζει ολοένα και πιο πολύ τις εξουσίες του διαιτητή. Προσοχή όμως: το πέναλτι που κέρδισε η Παρί (και που δεν αποκλείεται να της δώσει και μια πρόκριση σε βάρος μιας άλλης ομάδας) αποδεικνύει ότι η δύναμη του διαιτητή είναι ακόμα υπαρκτή. Οσοι τηλεοπτικοί φακοί κι αν χρησιμοποιηθούν η τελική απόφαση είναι πάντα δική του. Οπότε τι μπορεί να συμβεί;

Κατά τη γνώμη κάτι πολύ απλό: να είναι όσο πιο ξεκάθαρο γίνεται το κανονιστικό πλαίσιο. Αν π.χ. το χέρι ήταν φάουλ σε κάθε περίσταση και δεν υπήρχαν αστερίσκοι που έχουν να κάνουν με την πρόθεση του παίκτη ή την προέκταση του χεριού ή τη στάση του σώματος κ.λπ. θα υπήρχε λιγότερη συζήτηση, δηλαδή λιγότερη καχυποψία. Κι αν στα σεμινάρια των διαιτητών γινόταν πιο σαφές τι είναι και τι δεν είναι πέναλτι δεν θα υπήρχαν διαιτητές που θα αποφάσιζαν όπως ήθελαν. Θα εφάρμοζαν τον κανονισμό και τέλος. Ούτε ερμηνείες θα χωρούσαν, ούτε διχογνωμίες θα προέκυπταν.

Κομμάτι

Τα σεμινάρια των διαιτητών είναι το πιο σοβαρό κομμάτι της εκπαίδευσης των διαιτητών. Για αυτό και στην Ελλάδα που δεν μας ενδιαφέρει η διαιτησία αλλά το ποιος θα την ελέγχει σχεδόν τα έχουμε καταργήσει! Υπάρχει άλλωστε πλέον ένας αρχιδιαιτητής που ασχολείται με τα θέματα της ελληνικής διαιτησίας από το σπίτι του στη Στοκχόλμη: τον Πίτερ Φρόιντφελντ δεν τον έχει δει κανένας. Χθες μάλιστα έστειλε μια επιστολή στους έλληνες διαιτητές μάλλον για να τους πείσει ότι είναι υπαρκτό κι όχι φανταστικό πρόσωπο. Σε αυτή τους ζητάει να μην έρχονται σε άμεση επαφή με τους συλλόγους ή τους εκπροσώπους τους αν αυτοί έχουν παράπονα. «Θα ήθελα να σας ενημερώσω όλους ότι αν λάβετε οποιαδήποτε παράπονα ή αρνητικά σχόλια από συλλόγους ή εκπροσώπους τους, είτε πριν είτε μετά τους αγώνες, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε αμέσως στην ΚΕΔ. Εμείς θα χειριστούμε την επικοινωνία με τους συλλόγους εκ μέρους σας. Αυτό γίνεται για τη δική σας ασφάλεια» λέει. Νόμιζα ότι ο Σουηδός προσελήφθη για αρχιδιαιτητής: από αυτό κατάλαβα ότι είναι κάτι σαν bodyguard.

Ορεξη

Αν πάντως νομίζετε ότι αυτό είναι το τελευταίο καταπληκτικό στον πλανήτη της ελληνικής διαιτησίας κάνετε λάθος. Αληθινή κατάπληξη προκαλεί το γεγονός ότι ανακοινώθηκε πως σύντομα θα κάνει σεμινάριο στους διαιτητές του VAR ο νέος υπεύθυνος: πρόκειται για τον σουηδό συνεργάτη του Φρόιντφελντ, τον κ. Λίντμπεργκ, που έρχεται να αντικαταστήσει τον Πορτογάλο Ζοάο Κάπελα που πριν απ’ τα Χριστούγεννα θα μας αποχαιρετήσει καθώς η απόλυσή του ήταν ο όρος που έβαλε ο ΠΑΟΚ για να συμφωνήσει στο όνομα του αντικαταστάτη του Μπένετ. Ο Λίντμπεργκ έπεσε με τα μούτρα στη δουλειά και θα ξεκινήσει κάνοντας ένα σεμινάριο. Το ότι  ο Λίντμπεργκ μας έρχεται από μια χώρα που δεν έχει VAR για να κάνει σεμινάρια για το VAR είναι το κωμικό της υπόθεσης. Ορεξη να υπάρχει και θα δούμε κι άλλα χειρότερα…