Ο χαράκτης του Μεσαίωνα και τα πνευματικά δικαιώματα

Πώς ένας χαράκτης του Μεσαίωνα έθεσε ερωτήματα σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα και την επωνυμία που εξακολουθούν να έχουν απήχηση μέχρι σήμερα; Την απάντηση υπόσχεται να δώσει στους επισκέπτες της μια νέα έκθεση στο Μουσείο Τέχνης Τσέιζεν στο Ουισκόνσιν. Η έκθεση ερευνά τη ζωή και το αποτύπωμα του Ισραχελ βαν Μέκενεμ, του οποίου το έργο κατά το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έντυπη παραγωγή στη Βόρεια Ευρώπη. Εκτός μιας τεράστιας ποσότητας εκτυπώσεων έργων των Μεγάλων Δασκάλων, δημιούργησε και δικές του συνθέσεις, οι οποίες απεικόνιζαν την καθημερινή ζωή στη Γερμανία.

«Ο Ισραχελ έκανε κάποιες κινήσεις πολύ νωρίς στην ιστορία του ευρωπαϊκού έντυπου που τον καθιστούν ξεχωριστό», λέει ο επιμελητής της έκθεσης Τζέιμς Βεν. Για παράδειγμα δημιούργησε αυτό που θεωρείται η πρώτη έντυπη αυτοπροσωπογραφία, την οποία ο Βεν αποκαλεί «πρόγονο της selfie».

Η πλέον σημαντική συμβολή του ωστόσο είναι το ότι πειραματίστηκε με την ταυτότητά του ως σήμα κατατεθέν της φίρμας του και έγινε ένας από τους πρώτους που άρχισε να υπογράφει το έργο του, καθώς συνειδητοποίησε ότι πρέπει να ξεχωρίζει από τους ανταγωνιστές του. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που ενώ υπογράφει πολλές από τις εκτυπώσεις του, αντιγράφει και εικόνες από άλλους καλλιτέχνες και χαράκτες και προσθέτει την υπογραφή του. Κι αυτό διότι τότε εκτιμούνταν η εργασία και τα υλικά και όχι η ιδέα.

Ο Βεν θεωρεί ότι ο Ισραχελ, μαζί με τον Ντίρερ που τον ακολούθησε, έριξαν τον σπόρο για τις «προσπάθειες αιώνων για τη δημιουργία νόμου περί πνευματικών δικαιωμάτων και πνευματικής ιδιοκτησίας». Η έκθεση θα εγκαινιαστεί στις 8 Δεκεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 24 Μαρτίου.