«Εχουμε διαγράψει τον Νετανιάχου»

Χαοτικές σκηνές εκτυλίχθηκαν χθες πέριξ της αεροπορικής βάσης του Ιντζιρλίκ, όπου σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις, λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη άφιξη του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν στην Αγκυρα, τελευταίο σταθμό της περιοδείας του στη Μέση Ανατολή. Η τουρκική αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού προκειμένου να διαλύσει συγκέντρωση διαμαρτυρίας υπέρ των Παλαιστινίων, όταν οι διαδηλωτές επιχείρησαν να εισβάλουν στη βάση. Διαδηλωτές σκαρφάλωσαν σε οδοφράγματα και συγκρούστηκαν με αστυνομικούς, στους οποίους πετούσαν πλαστικές καρέκλες και πέτρες. Τη συγκέντρωση, ουσιαστικά την κατάληξη πορείας με αυτοκινητοπομπή που ξεκίνησε την Παρασκευή από την Κωνσταντινούπολη, διοργάνωσε η ισλαμιστικού προσανατολισμού τουρκική ΜΚΟ «IHH Ιδρυμα Ανθρωπιστικής Βοήθειας», η ίδια οργάνωση που είχε στείλει το 2010 στη Γάζα το πλοίο «Mavi Marmara», μέρος του «Στόλου Ελευθερίας» που είχε επιχειρήσει να σπάσει τον αποκλεισμό της Γάζας.

Ισραηλινοί καταδρομείς είχαν τότε επιδράμει στο πλοίο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 10 ακτιβιστές. Μετά το επεισόδιο αυτό, είχαν «παγώσει» οι διπλωματικές σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας. Τον τελευταίο χρόνο, βέβαια, είχαν γίνει σημαντικές προσπάθειες αναθέρμανσης, όμως ο πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς επανέφερε τις διμερείς σχέσεις στο μηδέν.

Καταγγέλλει γενοκτονία

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε αρχικά καταδικάσει τη σφαγή εκατοντάδων ισραηλινών αμάχων από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, καλώντας τις επόμενες ημέρες σε αυτοσυγκράτηση. Σταδιακά ωστόσο άλλαξε τόνο, καταγγέλλοντας «γενοκτονία» των Παλαιστινίων στη Γάζα.

«Η Χαμάς δεν είναι τρομοκρατική οργάνωση», αλλά μια «απελευθερωτική οργάνωση που προστατεύει τη γη της», διακήρυξε πυροδοτώντας την οργισμένη αντίδραση του Ισραήλ. «Ο Νετανιάχου δεν είναι πια κάποιος με τον οποίο μπορούμε να μιλήσουμε.

Τον διαγράψαμε», ανακοίνωσε ο τούρκος πρόεδρος το Σάββατο – λίγη ώρα αργότερα, η Τουρκία ανακάλεσε για διαβουλεύσεις τον πρεσβευτή που είχε τοποθετήσει μόλις πέρυσι στο Τελ Αβίβ. Χαρακτηριστικό της έντασης που επιμένει να συντηρεί ο Ερντογάν, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει τη Δύση τον «μεγαλύτερο υπεύθυνο για τη σφαγή στη Γάζα», είναι το γεγονός πως ο ίδιος δημοσιοποίησε χθες από τη Ριζούντα την πρόθεσή του να συνεχίσει σήμερα την προγραμματισμένη του περιοδεία στην Τουρκία, με μία επίσκεψη στο Αϊντέρ: κατέστησε έτσι μάλλον απίθανο το ενδεχόμενο μιας συνάντησής του με τον Αντονι Μπλίνκεν, παρότι αμερικανοί αξιωματούχοι που ταξιδεύουν μαζί του εμφανίζονταν αισιόδοξοι ως προς αυτό.

Οι συνομιλίες

Στο πρόγραμμα του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, πάντως, παραμένει μια συνάντηση με τον τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, με θέμα την κατάσταση στη Γάζα καθώς και τον πόλεμο στην Ουκρανία και την οριστικοποίηση της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, που εδώ και καιρό μπλοκάρει η Τουρκία. Οπως ανακοινώθηκε, ο Φιντάν είχε χθες τηλεφωνικές συνομιλίες για τη Γάζα με τον αιγύπτιο και τον ιορδανό ομόλογό του – ο Ερντογάν διευκρίνισε άλλωστε το Σάββατο πως η Τουρκία δεν διακόπτει τις διπλωματικές της σχέσεις με το Ισραήλ αφού κάτι τέτοιο «δεν είναι δυνατό, ιδίως στη διεθνή διπλωματία» και πως ο επικεφαλής της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, βρίσκεται σε επαφή τόσο με τις ισραηλινές και τις παλαιστινιακές Αρχές όσο και με τη Χαμάς. «Να είστε βέβαιοι πως κάνουμε πολύ περισσότερα από όσα φαίνονται», διαβεβαίωσε χθες επισημαίνοντας πως η Αγκυρα «εργάζεται παρασκηνιακά» προκειμένου να σταματήσει η αιματοχυσία και να διασφαλιστεί η παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα.

Ο Ερντογάν δήλωσε επίσης πως όταν τελειώσει ο πόλεμος η Γάζα πρέπει να είναι κομμάτι ενός ανεξάρτητου, κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους και πως η Αγκυρα δεν θα στηρίξει κανένα σχέδιο «σταδιακής διαγραφής των Παλαιστινίων» από την Ιστορία.

Δήλωσε μάλιστα πρόθυμος να αναλάβει η Τουρκία ρόλο «εγγυήτριας χώρας» στη Γάζα, ανάλογο με εκείνον που έχει στην Κύπρο…