«Η θρησκεία να γίνει το όχημα που ενώνει τους λαούς»

Εκκληση προς τους θρησκευτικούς ηγέτες να εργαστούν για την ειρήνη και την αμοιβαία κατανόηση των λαών απευθύνει με αφορμή τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ο Μακαριότατος Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρος Β’. Σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» μιλάει για το δύσκολο έργο της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας στην Αφρική, για την προσπάθεια εισπήδησης της Ρωσίας στη Μαύρη Ηπειρο και υποστηρίζει ότι η θεολογία είναι εκείνη που θα βοηθήσει να αποφευχθεί η υποδούλωση του ανθρώπου στη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Ο κόσμος παρακολουθεί με φρίκη τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενώ αιωρείται η απειλή για γενικευμένο πόλεμο. Πώς σχολιάζετε όσα συμβαίνουν στην περιοχή;

Δυστυχώς για μία ακόμη φορά η Μέση Ανατολή γίνεται ένα πεδίο αντιπαράθεσης που οδηγεί εκτός από την πολιτική και στη θρησκευτική αντιπαράθεση, η οποία ίσταται όπως τα ανοιγμένα στόματα των θηρίων της Αποκαλύψεως με προοπτική δυσοίωνη για τους λαούς μας. Η εξάπλωση ολοένα του θρησκευτικού φονταμενταλισμού στη γειτονιά μας, τα απαράδεκτα φαινόμενα ακραίας βίας και ο τρομοκρατικός πολυμορφισμός οδηγούν στον, τραγικό για την περιοχή μας, απολογισμό αθώων θυμάτων στο όνομα της θρησκείας. Ελπίζουμε και προσευχόμαστε γι’ αυτό να πρυτανεύσουν οι φωνές της αυτοσυγκράτησης και της ειρηνικής συνύπαρξης. Μακάρι σε αυτό να συμβάλει και η Αίγυπτός μας με τη διαμεσολάβησή της, ώστε να σταματήσουν οι άδικες αυτές φρικαλεότητες τις οποίες βλέπουμε μπροστά μας με αποτροπιασμό. Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινηθούμε και εμείς, οι θρησκευτικοί ηγέτες της περιοχής, για την εμπέδωση της ειρήνης και της αμοιβαίας κατανόησης των λαών και των πολιτισμών. Η θρησκεία και η πίστη πρέπει να γίνουν το όχημα που ενώνει τους λαούς και όχι όχημα μίσους και αντιπαλότητας.

Επιτελείτε ένα σημαντικό έργο στην Αφρική, σε μία ήπειρο όπου τίποτα δεν θεωρείται αυτονόητο. Ποιος ο σκοπός σας;

Η Εκκλησία Αλεξανδρείας δραστηριοποιείται σε όλα τα κράτη της Αφρικής και ασκεί την πνευματική της δικαιοδοσία σε όλους τους ορθοδόξους χριστιανούς που κατοικούν στην ήπειρο αυτή, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή την υπηκοότητά τους. Η Αφρική είναι μια μεγάλη ήπειρος που έχει τις δικές της απαιτήσεις, τις ανάγκες, τα προβλήματα αλλά και τις δικές της προοπτικές. Οι δυσκολίες πολλές, όμως το έργο του Πατριαρχείου προχωρά χάρη στην ακάματη προσπάθεια όλων μας. Κύριο μέλημά μας είναι ο αφρικανός άνθρωπος, ως προσωπική ύπαρξη, ως πλήρη και τέλεια εικόνα του Θεού, πέρα και πάνω από φυλές, χρώματα, όρια, σύνορα και διχοστατικά σχήματα. Το Πατριαρχείο διακονεί τον άνθρωπο με αγάπη, εκφράζοντας με αυτόν τον τρόπο το θέλημα του Θεού και τον σκοπό της Εκκλησίας που δεν είναι άλλος από τη σωτηρία.
Η Εκκλησία Αλεξανδρείας με την ορθόδοξη διδασκαλία προσπαθεί να υπηρετήσει και να παγιώσει την ελευθερία του ανθρώπινου προσώπου και να του δώσει τη δυνατότητα να αλληλοπεριχωρηθεί με κάθε πολιτισμό, φυλή και γλώσσα. Παρά τις υλικοτεχνικές δυσκολίες και τις ελλείψεις, εργαζόμαστε με αυταπάρνηση για την επίτευξη της αλληλοκατανόησης μεταξύ των ανθρώπων της πολυφυλετικής Αφρικής. Τέλος, μια σημαντική ενέργεια στην οποία προβαίνουμε είναι η προάσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας για όλους τους λαούς της Αφρικής. Σε κάθε μας συνάντηση με τους ηγέτες των κρατών θέτουμε επιτακτικά το ζήτημα των θρησκευτικών ελευθεριών για όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως θρησκευτικής πίστης και φυλετικής καταγωγής.

Ποιες δυσκολίες συναντάτε από την προσπάθεια εισπήδησης της Ρωσικής Εκκλησίας στην Αφρική;

Το Πατριαρχείο Μόσχας εμφανίστηκε στην Αφρική και εισήλθε σε αυτήν, κλέπτης εν νυκτί, αψηφώντας τους μακραίωνους εκκλησιαστικούς θεσμούς και τους ιερούς κανόνες της Εκκλησίας. Αυτή η ενέργεια πραγματοποιήθηκε, διότι εμφορείται από άκρως εξουσιαστικές τάσεις κυριαρχίας σε ολόκληρη την Ορθοδοξία. Θέλει διακαώς να διοικεί μοναρχικά και να σύρει σύμπασα την Ορθόδοξη Εκκλησία υπό την εξουσία του καταργώντας ολόκληρη τη θεολογική και κανονική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η δράση του Πατριαρχείου Μόσχας εκτός των ορίων της εκκλησιαστικής του δικαιοδοσίας τραυματίζει το Φιλάδελφο, το σύψυχο και το άμωμο της ορθόδοξης πίστης μας και βεβαίως δίνει λαβή για τη λοιδορία της Ορθοδοξίας. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας κινούμενο στο πλαίσιο της κανονικής παράδοσης προέβη σε όλες τις κανονικές ενέργειες και καταδίκασε την αντορθόδοξη δράση του Πατριαρχείου Μόσχας στην Αφρική και ενημέρωσε γι’ αυτό όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες, οι οποίες βεβαίως σιωπούν. Εμείς θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε στην Αφρική πάντοτε με γνώμονα τον πονεμένο αφρικανό άνθρωπο και με πίστη ότι το έργο μας θα συνεχιστεί διότι έχει ρίζες πολύ βαθιές και δεν είναι εφήμερο εγωιστικό, εξουσιαστικό και πολιτικό παίγνιο.

Αγαπώ και σέβομαι τον βαθύτατα πιστό ορθόδοξο ρωσικό λαό και εύχομαι και προσεύχομαι οι άκρως εγωιστικές συμπεριφορές του Πατριαρχείου και οι πολιτικές επιδιώξεις του, να μην πληγώσουν τον λαό αυτό και να μην του προκαλέσουν οδυνηρά αποτελέσματα.

Συμμετέχετε στο Συνέδριο για τα 100 χρόνια του περιοδικού «Θεολογία» στην Αθήνα. Ποιος ο ρόλος της θεολογίας σε έναν κόσμο που μεταμορφώνεται αστραπιαία στη δίνη της σύγχρονης Τεχνολογίας;

Η θεολογία, όσο και να αναπτύσσεται η τεχνολογία, να μετασχηματίζεται και να μεταμορφώνεται ο κόσμος μας, θα είναι πάντοτε επίκαιρη, διότι η αρχή της θεολογίας «ουκ έστιν εκ του κόσμου τούτου». Η θεολογία θα συνεχίζει να απασχολείται με ζητήματα καίριας σπουδαιότητας τα οποία απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο. Θα συνεχίσει να βοηθά στην ορθή κατανόηση εννοιών μεταξύ κτιστού και ακτίστου, άυλης και ένυλης πραγματικότητος, αλλά επιπλέον να επισημαίνει τις ανθρωπολογικές και κοινωνιολογικές διαστάσεις που ενέχουν τα σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα. Προπάντων θα βοηθήσει στη διατήρηση της ακεραιότητας του ανθρώπινου προσώπου και στην αποφυγή της υποδούλωσής του στη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας.